# صطر — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B7%D8%B1/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%B7%D8%B1/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B7%D8%B1.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: صطر

ص ط
صطب ، صطر
استُعمل من جميع وجوهها مع الحروف التي تليها أحرف قليلة أهملها الليث .
منها ما رَوَى أبو العباس قال .
( صطب ) : المِصْطَب : سَنْدان الحدّاد .
ورَوَى عَمرو عن أبيه : الأُصْطبَّة : مُشَاقَة الكَتّان .
قلت : وقد سمِعْتُ أعرابيّاً من بني فَزارة يقول لخادم له : ألا وارفَع لي على صَعيدِ الأرض مِصْطبة أَبيتُ عليها بالليل ، فرَفع له من السّهْلة شِبْهَ دُكّانٍ مربّع قَدرَ ذراع من الأرض يتّقي بها من الهَوامّ بالليل . وسمعتُ أعرابيّاً آخَر من بني حنظلةَ سماها المَصْطَفّة بالفاء .
( صطر ) : ورَوَى أبو عُبَيد عن الكسائيّ : المُصطارُّ : الخمرُ الحامض ؛ بتشديد الراء .
قلتُ : وأصلُه من صَطَر مُفْعالٌّ منه . وأما الصِّراط والبَسْط والمُصَيْطِر ، فأصل هذه الصادات سِينٌ قُلِبت مع الطاء صاداً لقُرب مَخارجِها .

### Türkçe

ص ط
**صطب** , **صطر**
Kendinden sonra gelen harflerle birlikte bütün vecihlerinden kullanılmıştır; onlardan az sayıda harf vardır ki, Leys onları ihmâl etmiştir.
Bunlardan, Ebû’l-‘Abbâs’ın rivayet ettiğine göre, dedi ki:

( **صطب** ): **المِصْطَب**: demircinin örsü.
‘Amr, babasından rivayet etti: **الأُصْطبَّة**: ketenin didiştirilmesi (liflerinin ayrılması).
Dedim: Ben, Benî Fezâre’den bir bedevîyi, bir hizmetçisine şöyle derken işittim: “Dikkat et, bana yerin düzlüğü üzerinde bir **مِصْطبة** kaldır (yap) ki gece onun üzerinde yatayım”; ona, düz yerden, yerden bir arşın kadar (yüksekte) kare bir dükkân benzeri kaldırdı; gece haşerelerden onunla korunurdu. Benî Hanzala’dan başka bir bedevîyi de işittim; onu **المَصْطَفّة** diye, ف ile adlandırdı.

( **صطر** ): Ebû ‘Ubeyd, Kisâî’den rivayet etti: **المُصطارُّ**: ekşi şarap; ر’nin şeddelenmesiyle.
Dedim: Aslı, **صَطَر**’dan; ondan **مُفْعالٌّ** (vezninde)dir. **الصِّراط** ve **البَسْط** ve **المُصَيْطِر** ise, bu ص’lerin aslı س’dir; mahreçlerinin yakınlığından dolayı ط ile birlikte ص’a çevrilmiştir.
