# صعب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B9%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%B9%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صعب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B9%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صعب

صَعُبَ
1 صَعُبَ ذ , (S, A, MA, Msb, K,) aor. صَعُبَ , (A, K,) inf. n. صُعُوبَةٌ; (S, MA, Msb, K;) and ↓ استصعب; (S, A, MA, Msb, K;) and ↓ اصعب, (IAar, K,) inf. n. اـِصْعَابٌ; (IAar, TA;) It (a thing, Msb, or an affair, or event, S, MA, Msb, K) was, or became, صَعْب, (S, A, &c.,) i. e. difficult, hard, hard to be done or accomplished, hard to be borne or endured, or distressing. (A, MA, K.) One says, عَلَيْهِ الأَمْرُ ↓ استصعب, (S, MA, Msb,) like صَعُبَ, (S, Msb,) The affair, or event, was, or became, difficult, &c., to him. (MA.)

صعّبهُ
2 صعّبهُ ذ , (K,) inf. n. تَصْعِيبٌ; (TA;) [and] ↓ اصعبهُ, (A,) inf. n. اـِصْعَابٌ; (KL;) and ↓ تصعّبهُ; (K;) He made, or rendered, it صَعْب, (A, K,) i. e. difficult, hard, &c. (A, K, KL.)

اصعب
4 اصعب ذ : see 1. ― -b2- Said of a camel, He was, or became, صَعْب [meaning refractory, or untractable]: (K, TA:) [and in like manner one says ↓ استصعب: (see its contr. استصحب:) and ↓ تصعّب, which is also said of a man:] and اصعب said of a camel, he was unridden, (A, TA,) and untouched by a rope. (A.) ― -b3- Also, said of a man, His camel was, or became, refractory, or untractable. (L, TA.) -A2- اصعبهُ: see 2. ― -b2- Also He left him (i. e. a camel) unridden, (S, K, TA,) and untouched by a rope, so that he became refractory, or untractable. (S, K.) [See مُصْعَبٌ]. ― -b3- And He found it (i. e. an affair, or event, S, Msb, or a thing, K) to be صَعْب [i. e. difficult, hard, &c.]; (S, Msb, K;) as also ↓ استصعبهُ: (Msb, K:) or both signify he saw it, or held it, to be so. (TA.) [See an ex. of the former in a verse cited voce رَيْثٌ.]

تصعّب
5 تصعّب ذ , intrans.: see 4. -A2- تصعّبهُ: see 2.

استصعب
10 استصعب ذ , intrans.: see 1, in two places: ― -b2- and see also 4. -A2- استصعبهُ: see 4.

صَعْبٌ
صَعْبٌ ذ Difficult, hard, hard to be done or accomplished, hard to be borne or endured, or distressing; (A, MA, K;) contr. of سَهْلٌ; (Mgh, TA;) as also ↓ صُعْبُوبٌ: (T, O, K, TA:) pl. of the former صِعَابٌ; (Msb;) and of ↓ the latter, صَعَابِيبُ. (T, TA.) One says أَمْرٌ صَعْبٌ A difficult, hard, or distressing, affair or event. (A.) And عَقَبَةٌ صَعْبَةٌ (thus in the A, but in the Msb and TA without any syll. signs,) [A mountainroad] difficult, hard, or distressing: (TA:) pl. عِقَابٌ صِعَابٌ (A, Msb *) and صَعْبَاتٌ with sukoon [to the ع because the word is an epithet; for if it were a subst., it would be صَعَبَاتٌ]. (Msb.) [Or عُقْبَةٌ صَعْبَةٌ may perhaps be meant in the TA, i. e. A difficult, hard, or distressing, stage of a journey.] ― -b2- Also Refractory, untractable, incompliant, obstinate, or stubborn; (K, * TA;) contr. of ذَلُولٌ; (S, A, TA;) applied to a camel, (S, A,) or to a beast; (TA;) [and to a man;] fem. صَعْبَةٌ, (S, TA,) which is applied to a woman: (S:) and the pl. of this is صِعَابٌ, [as of the masc.,] (TA,) and صَعْبَاتٌ, applied to women, with sukoon [to the ع because the word is an epithet]. (S, TA.) رَكِبَ النَّاسُ الصَّعْبَةَ وَالذَّلُولَ, occurring in a trad. of I'Ab, [lit. The people rode the refractory and the tractable she-camel,] means (assumed tropical:) the people entered upon difficult and easy affairs; i. e. they cared not for things, nor were cautious respecting what they said and did. (L, TA.) ― -b3- [Hence,] الصَّعْبُ The lion; (O, K;) because of his untractableness. (TA.)

صُعْبُوبٌ
صُعْبُوبٌ ذ : see the next preceding paragraph, first sentence, in two places.

صَاعِبٌ
صَاعِبٌ ذ Land containing stones such as fill the hand, and other stones, which is tilled, or cultivated. (K, TA.)

مُصْعَبٌ
مُصْعَبٌ ذ A stallion [of camels]: (S, K:) and a camel, (S, A,) or a stallion [of camels], (ISk, TA,) left unridden, and untouched by a rope, (ISk, S, A, TA,) so as to become refractory, or untractable: (S:) or an unbroken camel, upon whose back nothing is allowed to be put: (L, TA:) pl. مَصَاعِبُ and مَصَاعِيبُ. (ISk, TA.) ― -b2- It is also applied as an epithet to a man, (A, Msb, TA,) meaning مَسَوَّدٌ [i. e. (assumed tropical:) Made a chief or lord &c.]: (TA:) pl. مَصَاعِبُ. (A, Msb.) One says, فُلَانٌ مُصْعَبٌ مِنَ المَصَاعِبِ (tropical:) [Such a man is one of those who have been made chiefs or lords &c.]; like as one says, قَرْمٌ مِنَ القُرُومِ. (A.)

مُصْعِبٌ
مُصْعِبٌ ذ A man whose camel is refractory, or untractable: occurring in a trad. (L, TA.)

### Türkçe

**صَعُبَ**
1 **صَعُبَ** **ذ** , (S, A, MA, Msb, K,) muzâri‘i **صَعُبَ** , (A, K,) mastar ismi **صُعُوبَةٌ**; (S, MA, Msb, K;) ve ↓ **استصعب**; (S, A, MA, Msb, K;) ve ↓ **اصعب**, (IAar, K,) mastar ismi **اـِصْعَابٌ**; (IAar, TA;) O (bir şey, Msb, yahut bir iş, yahut bir olay, S, MA, Msb, K) **صَعْب** oldu yahut **صَعْب** hâline geldi, (S, A, &c.,) yani zor, çetin, yapılması yahut gerçekleştirilmesi zor, katlanılması yahut dayanılması zor, yahut sıkıntı verici. (A, MA, K.) Denir ki, **عَلَيْهِ الأَمْرُ** ↓ **استصعب**, (S, MA, Msb,) **صَعُبَ** gibi, (S, Msb,) İş yahut olay ona zor, &c., oldu yahut zor hâline geldi. (MA.)

**صعّبهُ**
2 **صعّبهُ** **ذ** , (K,) mastar ismi **تَصْعِيبٌ**; (TA;) [ve] ↓ **اصعبهُ**, (A,) mastar ismi **اـِصْعَابٌ**; (KL;) ve ↓ **تصعّبهُ**; (K;) O, onu **صَعْب** kıldı yahut **صَعْب** hâle getirdi, (A, K,) yani zor, çetin, &c. (A, K, KL.)

**اصعب**
4 **اصعب** **ذ** : 1’e bak. ― -b2- Deve hakkında söylenir: O, **صَعْب** oldu yahut **صَعْب** hâline geldi [yani huysuz, inatçı, yahut uysallaşmaz]: (K, TA:) [ve aynı şekilde ↓ **استصعب** denir: (zıddı **استصحب**’a bak:) ve ↓ **تصعّب**, ki bu bir adam hakkında da söylenir:] ve **اصعب** deve hakkında: o, binilmemiş idi, (A, TA,) ve bir iple dokunulmamış idi. (A.) ― -b3- Yine, bir adam hakkında söylenir: Onun devesi huysuz oldu yahut huysuz hâle geldi, yahut uysallaşmaz oldu. (L, TA.) -A2- **اصعبهُ**: 2’ye bak. ― -b2- Yine o, onu (yani bir deveyi) binilmemiş bıraktı, (S, K, TA,) ve bir iple dokunulmamış bıraktı; böylece o huysuz oldu yahut uysallaşmaz oldu. (S, K.) [**مُصْعَبٌ**’a bak]. ― -b3- Ve o, onu (yani bir işi yahut olayı, S, Msb, yahut bir şeyi, K) **صَعْب** buldu [yani zor, çetin, &c.]; (S, Msb, K;) ve ayrıca ↓ **استصعبهُ**: (Msb, K:) yahut ikisi de, onun öyle olduğunu gördü yahut öyle saydı demektir. (TA.) [Öncekinin bir örneğine **رَيْثٌ** maddesinde zikredilen bir beyitte bak.]

**تصعّب**
5 **تصعّب** **ذ** , lâzım: 4’e bak. -A2- **تصعّبهُ**: 2’ye bak.

**استصعب**
10 **استصعب** **ذ** , lâzım: iki yerde 1’e bak: ― -b2- ve ayrıca 4’e de bak. -A2- **استصعبهُ**: 4’e bak.

**صَعْبٌ**
**صَعْبٌ** **ذ** Zor, çetin, yapılması yahut gerçekleştirilmesi zor, katlanılması yahut dayanılması zor, yahut sıkıntı verici; (A, MA, K;) **سَهْلٌ**’ün zıddı; (Mgh, TA;) ve ayrıca ↓ **صُعْبُوبٌ**: (T, O, K, TA:) öncekinin çoğulu **صِعَابٌ**; (Msb;) ve ↓ ikincinin çoğulu, **صَعَابِيبُ**. (T, TA.) Denir ki **أَمْرٌ صَعْبٌ**: zor, çetin, yahut sıkıntı verici bir iş yahut olay. (A.) Ve **عَقَبَةٌ صَعْبَةٌ** (A’da böyle; fakat Msb ve TA’da hiçbir hareke işareti olmaksızın,) [bir dağ yolu] zor, çetin, yahut sıkıntı verici: (TA:) çoğulu **عِقَابٌ صِعَابٌ** (A, Msb *) ve **صَعْبَاتٌ** sükûn ile [**ع** üzerine; çünkü kelime bir sıfattır; eğer bir isim olsaydı **صَعَبَاتٌ** olurdu]. (Msb.) [Yahut TA’da belki **عُقْبَةٌ صَعْبَةٌ** kastedilmiştir; yani yolculuğun zor, çetin, yahut sıkıntı verici bir merhalesi.] ― -b2- Yine: Huysuz, uysallaşmaz, boyun eğmez, inatçı, yahut dikbaşlı; (K, * TA;) **ذَلُولٌ**’ün zıddı; (S, A, TA;) deveye uygulanır, (S, A,) yahut bir hayvana; (TA;) [ve bir adama;] müennesi **صَعْبَةٌ**, (S, TA,) ki bir kadına uygulanır: (S:) ve bunun çoğulu **صِعَابٌ**’dır, [müzekkerinki gibi,] (TA,) ve **صَعْبَاتٌ**, kadınlara uygulanır, sükûn ile [**ع** üzerine; çünkü kelime bir sıfattır]. (S, TA.) **رَكِبَ النَّاسُ الصَّعْبَةَ وَالذَّلُولَ**, İ’Ab rivayetinde geçen bir hadiste, [lafzen: İnsanlar huysuz ve uysal dişi deveyi bindi,] şu anlama gelir (mecaz kabul edilerek): insanlar zor ve kolay işlere giriştiler; yani şeylere aldırmadılar ve söyledikleri ve yaptıkları hususunda ihtiyatlı olmadılar. (L, TA.) ― -b3- [Bundan dolayı,] **الصَّعْبُ** Aslan; (O, K;) onun uysallaşmazlığından dolayı. (TA.)

**صُعْبُوبٌ**
**صُعْبُوبٌ** **ذ** : bir önceki paragrafın ilk cümlesine, iki yerde, bak.

**صَاعِبٌ**
**صَاعِبٌ** **ذ** Eli dolduran taşlar ve başka taşlar bulunan, sürülen yahut ekilen arazi. (K, TA.)

**مُصْعَبٌ**
**مُصْعَبٌ** **ذ** Bir aygır [develerden]: (S, K:) ve bir deve, (S, A,) yahut bir aygır [develerden], (ISk, TA,) binilmemiş bırakılmış ve bir iple dokunulmamış, (ISk, S, A, TA,) böylece huysuz yahut uysallaşmaz olmuş: (S:) yahut ehlîleştirilmemiş bir deve; sırtına hiçbir şey konulmasına izin verilmeyen: (L, TA:) çoğulu **مَصَاعِبُ** ve **مَصَاعِيبُ**. (ISk, TA.) ― -b2- Yine bir adama sıfat olarak da uygulanır, (A, Msb, TA,) **مَسَوَّدٌ** anlamında [yani (mecaz kabul edilerek:) reis yahut efendi &c. yapılmış]: (TA:) çoğulu **مَصَاعِبُ**. (A, Msb.) Denir ki, **فُلَانٌ مُصْعَبٌ مِنَ المَصَاعِبِ** (mecaz:) [Falanca, reis yahut efendi &c. yapılmış olanlardan biridir]; tıpkı denildiği gibi, **قَرْمٌ مِنَ القُرُومِ**. (A.)

**مُصْعِبٌ**
**مُصْعِبٌ** **ذ** Devesi huysuz yahut uysallaşmaz olan bir adam: bir hadiste geçer. (L, TA.)
