# صفح — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D8%AD/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%81%D8%AD/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صفح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D8%AD.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: صفح

صَفْحُ الشيءِ: ناحيتُه. وصَفْحُ الإنسان: جَنْبُه. وصَفْحُ الجبل: مُضْطَجَعُه. وصَفْحَةُ كلِّ شيءٍ: جانبُه. ونَظَر إليَّ بِصَفْحِ وجهه وبصُفْح وجهه، أي بِعُرْضِه. قال أبو عبيدة: يقال ضَرَبَهُ بصُفْح السَيف. وصفيحةَ الوجه: بَشَرَةُ جِلْدِه. وصَفائح الباب: أَلْواحه. والصَفيحة: السَيْفُ العَريض، وكذلك الحَجَرُ العريض. ووَجْهُ كلِّ شيء عريضٍ صَفيحةٌ. وصَفَحْتُ عن فلانٍ، إذا أعْرضْتَ عن ذَنْبِه. وقد ضَرَبْتُ عنه صَفْحاً، إذا أعْرَضْتَ عنه وتركتَه. وصَفَحْتُ الإبلَ على الحوْض، إذا أَمْرَرْتَها. وصفَحْتُ فُلاناً وأصفحتُه، إذا سألك فردَدْتَه. وصَفَحْتُهُ وأَصْفَحْتُهُ جميعاً، إذا ضَرَبْتَهُ بالسيف مُصْفَحاً، أي بِعُرْضه. وتَصَفَّحْتُ الشيءَ، إذا نَظَرتَ في صَفَحاتِه. والمصافحة: الأخْذُ باليد. والتَصافُحُ مثله. وتقول: وَجْه هذا السيف مُصْفَحٌ، أي عريض، من أَصْفَحْتُهُ والمصفح أيضاً: المحال وفي الحديث قلب المؤمن مصفح على الحق. والمُصْفَحُ أيضاً: السادس من سهام المَيْسِرِ. والتَصْفيحُ: مثل التصفيق. وفي الحديث: "التَسْبيحُ للرجال والتَصفيح للنساء"، ويُروى أيضاً بالقاف. وتَصفيحُ الشيء: جعلُه عَريضاً. ومنه قولهم رجُلٌ مُصَفَّحُ الرأس، إذا كان عريض الرأسِ. وقول لبيدٍ يصف سَحاباً:
كأنَّ مُصَفَّحاتٍ في ذُراهُوأنْواحاً عليهنَّ المآلي
قال ابن الأعرابيُّ: المُصَفَّحاتُ: السُيوفُ، لأنَّها صُفّحت حين طُبِعَتْ، وتَصْفيحها: تعريضها ومَطْلُها. ويروى بكسر الفاء، كأنّه شبَّهَ تَكَشُّفَ الغَيْمِ إذا لمع منه البَرْق فانفرج ثم التقى بعد خُبُوِّهِ بتصفيح النساء إذا صَفَّفْهنَ بأيديهِنَّ. والصُفَّاح بالضم والتشديد: الحَجَر العريض.

### Türkçe

**صَفْحُ** şeyin: onun tarafı. Ve **صَفْحُ** insanın: yanı. Ve **صَفْحُ** dağın: yatacağı yer. Ve her şeyin **صَفْحَةُ**si: yanı. Ve bana yüzünün **صَفْحِ**iyle ve yüzünün **صُفْح**uyla baktı; yani onun eniyle. Ebû Ubeyde dedi: “Onu kılıcın **صُفْح**uyla vurdu” denir. Ve yüzün **صفيحةَ**si: derisinin derisi (yüz derisi). Ve kapının **صَفائح**i: levhaları. Ve **الصَفيحة**: geniş kılıç; yine (aynı şekilde) geniş taş. Ve geniş olan her şeyin yüzü **صَفيحةٌ**dir. Ve falandan **صَفَحْتُ**; onun günahından yüz çevirdiğin zaman. Ve ondan **صَفْحاً** vurdum; ondan yüz çevirdiğin ve onu bıraktığın zaman. Ve develeri havuzun üzerine **صَفَحْتُ**; onları geçirdiğin zaman. Ve falanı **صَفَحْتُ** ve onu **أصفحتُه**; sana sordu da sen onu geri çevirdiğin zaman. Ve onu **صَفَحْتُهُ** ve onu **أَصْفَحْتُهُ** ikisi birden; onu kılıçla **مُصْفَحاً** vurduğun zaman; yani onun eniyle. Ve şeyi **تَصَفَّحْتُ**; onun **صَفَحات**ında baktığın zaman. Ve **المصافحة**: elle tutma. Ve **التَصافُحُ** onun gibidir. Ve dersin: “Bu kılıcın yüzü **مُصْفَحٌ**”; yani geniş; “onu **أَصْفَحْتُهُ**”den (gelir). Ve **المصفح** da: imkânsız olan. Ve hadiste: “Müminin kalbi hak üzere **مصفح**tır.” Ve **المُصْفَحُ** da: **المَيْسِرِ** oklarının altıncısı. Ve **التَصْفيحُ**: **التصفيق** gibidir. Ve hadiste: “Erkekler için **التَسْبيحُ** ve kadınlar için **التَصفيح**”; ve **القاف** ile de rivayet olunur. Ve şeyin **تَصفيحُ**i: onu geniş kılmaktır. Ve ondan onların sözü: “Başlı bir adam **مُصَفَّحُ الرأس**”; başı geniş olduğu zaman. Ve Lebîd’in bir bulutu vasfettiği sözü:

Sanki onun zirvesinde **مُصَفَّحاتٌ**
ve onların üzerinde **أنْواحاً** ve **المآلي**

İbnü’l-A‘râbî dedi: **المُصَفَّحاتُ**: kılıçlardır; çünkü onlar basıldıkları zaman **صُفّحت** oldular; ve onların **تَصْفيحُ**i: onları genişletmek ve onları uzatmaktır. Ve fânın kesriyle rivayet olunur; sanki şimşek ondan parladığı zaman bulutun açılıp ayrılmasını, sonra sönmesinden sonra birleşmesini, kadınların **تصفيح**ine benzetti; onları elleriyle saf saf dizdiğin zaman. Ve **الصُفَّاح** (zamme ve şeddeli): geniş taş.
