# صفد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%81%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صفد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صفد

صفده يصفده بالكسر صفدا وصفودا شده وقيده، وأوثقه في الحديد وغيره، كأصفده، وهذه عن الصاغاني، وصفده تصفيدا. والاسم الصفاد. وصفدته بالحديد. وفي الحديد، وصفدته، مخفف، ومثقل. وفي الحديث:  إذا دخل شهر رمضان صفدت الشياطين  يعني: شدت وأوثقت بالأغلال، يقال منه: صفدت الرجل فهو مصفود، وصفدته فهو مصفد. وفي حديث عمر: قال له عبد الله بن أبي عمار: لقد أردت أن آتي به مصفودا، أي مقيدا. والصفد، محركة، وقد روى بالتسكين أيضا: العطاء، وقد أصفده: أعطاه ووصله، ويعدى إلى مفعولين قال الأعشى في العطية يمدح رجلا:
  وأصفدني على الزمانة قائدا يريد: وهب لي قائدا يقودني. والصفد، بالتحريك والتسكين: الوثاق وعلى التسكين قال أمية بن أبي الصلت، في قصة الذبيح، وجرى على أنه إسحاق، كما ذهب إليه أهل الكتابين: واشدد الصفد أن أحيد من السك_ين حيد الأسير ذي الأغلال وقال ناظم الفصيح:
  ورجلا أصفدت فهو مصفد
  أعطيته مالا وذاك الصفد
  وآخرا صفدته بغل
  وصار مصفودا: لأجل غل وجعل بعضهم الإصفاد من الأضداد ويقال: المصدر من العطية الإصفاد، ومن الوثاق الصفد. وصفد، بلا لام: د، بالشام من جبل لبنان، منه المؤرخ صلاح الدين خليل بن أيبك بن عبد الله الصفدي، وآخرون. والصفاد، ككتاب:ما يوثق به الأسير من قد، بكسر القاف، أو قيد من حديد، أو غل، والجمع: الاصفاد. وهي القيود، قال ابن سيده: لا نعلمه كسر على غير ذلك، قصروه على بناء أدنى العدد. وفي التنزيل العزيز:  وآخرين مقرنين في الأصفاد  قيل: هي الأغلال. و قيل: القيود، واحدها صفد وصفد وصفاد، وتقول: إن أفدتني حرفا، فقد أصفدتني ألفا. أي أعطيتني، وتقول: الصفد صفد، أي العطاء قيد، وفي الحديث:  نهى عن صلاة الصافد  هو أن يقرن بين قدميه معا، كأنهما في قيد. ومن المجاز: صفدته بكلامي تصفيدا، إذا غلبته.

### Türkçe

**صفده** onu kesre ile **يصفده**; **صفدا** ve **صفودا** (olarak): onu sıktı ve bağladı; ve onu demirde ve başkasında sağlamca bağladı; **كأصفده** gibi. Bu, صاغاني’dendir. Ve **صفده**’yi **تصفيدا** (olarak yaptı). İsim **الصفاد**’dır. Ve onu demirle **صفدته**.

Demirde de; ve onu **صفدته**; hafifletilmiş ve ağırlaştırılmış (şekliyle).

Hadiste: “Ramazan ayı girince şeytanlar **صفدت**” yani: zincirlerle sıkıca bağlandı ve sağlamca bağlandı. Ondan denilir: **صفدت** adamı; o da **مصفود**’dur; ve onu **صفدته**; o da **مصفد**’dir.

Ömer’in hadisinde: Abdullah b. Ebî Ammâr ona dedi ki: “Onu **مصفودا** olarak getirmek istedim”; yani bağlı olarak.

Ve **الصفد**, harekeli; sükûn ile de rivayet edilmiştir: عطية (bağış). Ve onu **أصفده**: ona verdi ve ona ulaştırdı; iki mef‘ûle geçişli olur. A‘şâ, عطية hakkında bir adamı överek dedi:

  Ve beni sakatlık üzerine bir kılavuz olarak **أصفدني**
  İster: bana beni sevk eden bir kılavuz bağışladı.

Ve **الصفد**, hareke ve sükûn ile: bağ; sükûn üzere Ümeyye b. Ebî’s-Salt, ذبيح kıssasında—ve onu İshak olduğuna göre yürüttü, iki kitab ehlinin gittiği gibi—dedi:

  Ve **الصفد**’i sıkılaştır ki bıçaktan sapmayayım
  Zincirli esirin sapması gibi sapma.

Ve **الفصيح**’in nâzımı dedi:

  Ve bir adamı **أصفدت**; o da **مصفد**’dir
  Ona mal verdim; işte o **الصفد**’dir
  Ve bir başkasını bir pranga ile **صفدته**
  Ve **مصفودا** oldu: bir pranga sebebiyle.

Bazıları **الإصفاد**’ı zıt anlamlılardan kıldı. Ve denilir: bağıştan masdar **الإصفاد**’dır; bağdan ise **الصفد**’dir.

Ve **صفد**, lâm’sız: **د**; Şam’da Lübnan Dağı’ndan (bir yer); ondan tarihçi Selâhaddîn Halîl b. Eybek b. Abdullah **الصفدي** ve başkalarıdır.

Ve **الصفاد**, **ككتاب** gibi: esirin kendisiyle sağlamca bağlandığı, **قد**’dan (deriden) bir şey; **القاف**’ın kesresiyle; yahut demirden bir bağ; yahut bir pranga. Çoğulu: **الاصفاد**. Ve onlar bağlardır. İbn Sîde dedi ki: bunun dışında bir kırık çoğulunu bilmiyoruz; onu en az sayı binasına has kıldılar.

Aziz تنزيل’de: “Ve başkaları **الأصفاد** içinde birbirine bağlanmışlar.” Denildi: onlar prangalardır. Ve denildi: bağlardır; bir teki **صفد** ve **صفد** ve **صفاد**’dır.

Ve dersin: “Eğer bana bir harf **أفدتني** ise, bana bir ألف **أصفدتني**.” Yani bana verdin.

Ve dersin: “**الصفد** **صفد**’dir”; yani bağış bir bağdır.

Hadiste: “**الصافد**’in namazı yasaklandı.” O, iki ayağını birlikte birbirine bağlamasıdır; sanki ikisi bir bağ içindedir.

Mecazdan: **صفدته** onu sözümle **تصفيدا**; eğer ona galip geldiysem.
