# صفع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%81%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صفع

صفعه، كمنعه، يصفعه صفعا: ضرب قفاه بجمع كفه لا شديدا، أي ضربا ليس بالشديد، نقله الليث أو أن يبسط الرجل كفه فيضرب بها قفا الإنسان أو بدنه، فإذا جمع كفه وقبضها، ثم ضرب بها، فليس بصفع، ولكن يقال: ضربه بجمع كفه، نقله الأزهري. أو الصفع: كلمة مولدة، كما نقله الجوهري. منه قولهم: رجل صفعان، إذا كان يفعل به ذلك، نقله الجوهري. رجل مصفعاني: يصفع مثل ذلك، كما في اللسان والتكملة والعباب. نقل الأزهري عن ابن دريد: الصوفعة: أعلى العمامة والكمة، ويقال - الأولى إسقاط الواو -: ضربه على صوفعته، إذا ضربه هنالك. قال: والصفع أصله من الصوفعة، إلى هنا كلام الأزهري. أو تصحيف، والصواب بالقاف، كما صوبه الصاغاني. قال: ولم أجد ما نقله الأزهري عن ابن دريد في الجمهرة، لا في الثلاثي، ولا في الرباعي، ولا في باب فوعل. قلت: وهذا الذي حمله على تصويب القاف.

### Türkçe

**صفعه**; **منعه** gibi; **يصفعه** **صفعا**: elinin avucunu birleştirerek ense köküne şiddetli olmayan bir şekilde vurdu; yani şiddetli olmayan bir vuruş; bunu el-Leys nakletti. Yahut erkeğin avucunu açıp onunla insanın ense köküne veya bedenine vurmasıdır; fakat avucunu birleştirip yumruk yapar, sonra onunla vurursa, bu **صفع** değildir; ancak “elinin avucunu birleştirerek ona vurdu” denir; bunu el-Ezherî nakletti. Yahut **الصفع**: müvelled bir kelimedir; el-Cevherî’nin naklettiği üzere. Ondandır onların sözü: **رجل صفعان**, kendisine bu yapılıyor ise; el-Cevherî nakletti. **رجل مصفعاني**: bunun gibi tokatlar; Lisân, Tekmile ve ʿUbâb’da olduğu üzere. El-Ezherî, İbn Düreyd’den nakletti: **الصوفعة**: sarığın ve **الكمة**’nin üst kısmıdır; ve denir — evlâ olan **الواو**’nun düşürülmesidir —: “Onu **صوفعته**’sine vurdu”, oraya vurduğu zaman. Dedi ki: ve **الصفع**’ın aslı **الصوفعة**’dendir; buraya kadar el-Ezherî’nin sözüdür. Yahut bir tashîftir; doğrusu **القاف** iledir; es-Sâğânî’nin tashih ettiği gibi. Dedi ki: el-Ezherî’nin İbn Düreyd’den naklettiğini Cemhere’de bulmadım; ne üçlüde, ne dörtlüde, ne de **فوعل** bâbında. Dedim ki: onu **القاف**’ı tashih etmeye sevk eden de budur.
