# صفق — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%82/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%81%D9%82/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%82.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: صفق

الصَفْقُ: الضربُ الذي يُسْمَعُ له صوت، وكذلك التَصْفيقُ. يقال: صَفَقَتْهُ الريح وصَفَّقَتْهُ. والتَصْفيقُ باليد: التَصويتُ بها، وَصَفَقْتُ له بالبيع والبَيعةِ صَفْقاً، أي ضربت يدي على يده. ويقال: ربحتْ صَفْقَتُكَ للشراء، وصَفْقَةٌ رابحةٌ وصَفْقَةٌ خاسرةٌ. وتَصافَقَ القومُ عند البَيْعَةِ. والصَفْقُ: الردُّ والصرفُ، وقد صَفَقْتُهُ فانْصَفَقَ. وصَفَقَ عينَه، أي ردّها وغمّضها. وصَفَقْتُ الباب: رددته. قال الشاعر:
مُتَّكِئاً تُصْفَـقُ أبـوابُـهيسعى عليه العبدُ بالكوبِ
وكذلك أَصْفَقْتُ الباب. وأَصْفَقوا على كذا، أي أطبَقوا عليه. وصَفَقْتُ العود، إذا حرّكت أوةتاره، فاصْطَفَقَ. قال ابن الطثرية:
ويوم كظِلِّ الرمحِ قَصَّر طولَـهُدَمُ الزِقِّ عنا واصْطِفاقُ المَزاهِرِ
والريحُ تَصْفِقُ الأشجار فتَصْطَفِقُ، أي تضطرب. وأَصْفَقَتْ يدُه بكذا، أي صادفَتْه ووافقَتْه. قال النَمْر بن تَولَب:
حتّى إذا طُرِحَ النَصيبُ وأَصْفَقَتْيَدُهُ بِجلْدَةِ ضَرْعِها وحُـوارِهـا
وأَصْفَقْتُ الغنمَ، إذا لم تحلُبها في اليوم إلا مرَّةً. وثوبٌ صَفيقٌ ووجهٌ صَفيقٌ: بيِّن الصَفاقَةِ. قال الأصمعيّ في كتاب الفرسِ: الصِفاقُ: الجِلدُ الذي عليه الشَعَر. وأنشد للجعديّ:
لُطِمْنَ بتُرْسٍ شديدِ الصِـفـاقِ من خشبِ الجَوْزِ لم يُثْقَبِ
قال: يقول ذلك الموضع منه كأنه تُرْسٌ، وهو شديد الصِفاقِ. قال: والصُفْقُ والصَفْقُ: الناحيةُ. وصُفْقُ الجبلِ: صَفْحُهُ وناحيته. قال الشاعر:
وما نُطْفَةٌ في رأسِ نِيقٍ تَمَنَّعَـتْبعَنقاءَ من صَعْبٍ حَمَتْها صُفوفُها
والصَفَقُ بالتحريك: الماء الذي يُصَبُّ في القربة الجديدة فيُحَرَّكُ فيها فيصفرُّ، يقال: ورَدْنا ماءً كأنَّه صَفَقٌ. وتَصْفيقُ الشراب: أن تحوِّله من إناء إلى إناء. وتَصْفيقُ الإبل: أ، تحوّلها من مرعىً قد رعَتْه إلى مكان فيه مرعىً.

### Türkçe

**الصَفْقُ**: sesi işitilen darbe; **التَصْفيقُ** da böyledir. Denir ki: rüzgâr onu **صَفَقَتْهُ** ve **صَفَّقَتْهُ**. Ve elle **التَصْفيقُ**: onunla ses çıkarma; ve satış ve biat ile onun için **صَفَقْتُ**; **صَفْقاً**, yani elimi onun elinin üzerine vurdum. Ve denir ki: satın alma için senin **صَفْقَتُكَ** kâr etti; ve kârlı bir **صَفْقَةٌ** ve zararlı bir **صَفْقَةٌ**. Ve topluluk biat sırasında **تَصافَقَ**.

Ve **الصَفْقُ**: geri çevirme ve savma; ve onu **صَفَقْتُ** da o da **انْصَفَقَ**. Ve gözünü **صَفَقَ**, yani onu geri çevirdi ve kapadı. Ve kapıyı **صَفَقْتُ**: onu geri çevirdim. Şair dedi ki:
مُتَّكِئاً تُصْفَـقُ أبـوابُـهيسعى عليه العبدُ بالكوبِ
Ve kapıyı **أَصْفَقْتُ** da böyledir. Ve şuna karşı **أَصْفَقوا**; yani onun üzerine kapandılar. Ve teli **صَفَقْتُ**, eğer onun tellerini hareket ettirdiysen; böylece o **اصْطَفَقَ**. İbn الطثرية dedi ki:
ويوم كظِلِّ الرمحِ قَصَّر طولَـهُدَمُ الزِقِّ عنا واصْطِفاقُ المَزاهِرِ
Ve rüzgâr ağaçları **تَصْفِقُ** da onlar **تَصْطَفِقُ**; yani çalkalanırlar. Ve eli şuna **أَصْفَقَتْ**; yani ona rastladı ve ona uygun düştü. النَمْر بن تَولَب dedi ki:
حتّى إذا طُرِحَ النَصيبُ وأَصْفَقَتْيَدُهُ بِجلْدَةِ ضَرْعِها وحُـوارِهـا
Ve koyunları **أَصْفَقْتُ**, eğer onları günde bir kereden başka sağmadıysan. Ve kalın bir elbise **ثوبٌ صَفيقٌ** ve kalın bir yüz **وجهٌ صَفيقٌ**: **الصَفاقَةِ**si açık olan. الأصمعيّ at kitabında dedi ki: **الصِفاقُ**: üzerinde kıl bulunan deri. Ve الجعديّ’den okudu:
لُطِمْنَ بتُرْسٍ شديدِ الصِـفـاقِ من خشبِ الجَوْزِ لم يُثْقَبِ
Dedi ki: o, onun o yerini sanki bir kalkanmış gibi söylüyor; ve o, **الصِفاقِ**ı şiddetlidir. Dedi ki: ve **الصُفْقُ** ve **الصَفْقُ**: taraf. Ve dağın **صُفْقُ**u: onun yüzü ve tarafı. Şair dedi ki:
وما نُطْفَةٌ في رأسِ نِيقٍ تَمَنَّعَـتْبعَنقاءَ من صَعْبٍ حَمَتْها صُفوفُها
Ve harekeli **الصَفَقُ**: yeni kırbaya dökülen, sonra içinde çalkalanan, böylece sararan su; denir ki: **صَفَقٌ** gibi sanki bir suya vardık. Ve içeceğin **تَصْفيقُ**u: onu bir kaptan bir kaba aktarman. Ve develerin **تَصْفيقُ**u: (أ) onu, otladığı bir meradan, içinde mera bulunan bir yere nakletmendir.
