# صفو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%81%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صفو

صَفَا
1 صَفَا ذ , (S, M, Msb,) aor. يَصْفُو, (S, Msb,) inf. n. صَفَآءٌ (S, M, Msb, K *) and صُفُوٌّ (M, Msb, K *) and صَفْوٌ (K, * TK) and صَفْوَةٌٰ and صِفْوَةٌ, (MA,) said of wine, or beverage, (S,) or of water, (TK,) or of a thing, (M,) It was, or became, clear, limpid, or pure; contr. of كَدِرَ; (S, M, K; *) or free from الكَدَر [i. e. turbidness, thickness, or muddiness]; (Msb;) or free from admixture. (Er-Rلghib, TA.) And, said of the air, or atmosphere, It was, or became, cloudless; free from any particle of cloud. (M, K.) [And it is also said, tropically, of life; and of the mind, or heart; and of love, or affection; &c.] ― -b2- صَفَتْ, (AA, S, M, K,) aor. تَصْفُو; (AA, S;) and صَفُوتْ; (M, K;) said of a she-camel, (AA, S, M, K,) and of a ewe, or she-goat, (AA, S,) She abounded with milk. (AA, S, M, K.) -A2- صَفَا الشَّىْءَ He took the clear, or pure, part, or portion, of the thing; (M, TA;) as also صَفْوَهُ ↓ استصفى; (M;) and ↓ استصفاهُ [alone] signifies the same; (K, TA;) as also ↓ اصطفاهُ; (Er-Rلghib, TA;) or he took the best, or choice, part, or portion, of it. (TA.) You say, صَفَوْتُ القِدْرَ I took the clear, or pure, part, or portion, [of the contents] of the cooking-pot. (S.)

صفّاهُ
2 صفّاهُ ذ , inf. n. تَصْفِيَةٌ, He cleared, or clarified, it, namely, wine, or beverage, (S, TA,) by means of the رَاوُوق [or مِصْفَاة]. (TA.) And He removed from it the floating particles, or motes, or the like, that had fallen into it; (TA;) or so صفّاهُ مِنَ القَذَى. (Msb.) ― -b2- And صفّى عَرَمَتَهُ, inf. n. as above, He winnowed his heap of trodden-out corn, or grain. (TA.)

صافاهُ
3 صافاهُ ذ , (S, M, K, TA,) inf. n. مُصَافَاةٌ, (TA,) (tropical:) He regarded him, or acted towards him, with reciprocal purity of mind, or sincerity; or with reciprocal purity, or sincerity, of love, or affection; syn. خَالَصَهُ; (S in art. خلص;) he rendered him true, or sincere, brotherly affection; (M, K, TA;) as also ↓ اصفاهُ; (K;) or الوُدَّ ↓ اصفاهُ, (S, Msb,) or المَوَدَّةَ, (TA,) he rendered him pure, or sincere, love or affection; (S, Msb, TA;) and [in like manner] one says also صافاهُ الاـِخَآءَ. (TA.)

اصفاهُ الشَّىْءَ
4 اصفاهُ الشَّىْءَ ذ He made the thing to be his, or he assigned, or appropriated, to him the thing, purely, absolutely, or exclusively. (TA.) ― -b2- See also 3 in two places. ― -b3- And اصفاهُ (S, Msb, K, TA) بِالشَّىْءِ (S) or بِكَذَا (K, TA) (tropical:) He chose him in preference to others (S, Msb, K, TA) for, or to give him, the thing or such a thing; (S, K, TA;) and he distinguished him particularly, peculiarly, or specially, i. e. above, or from, or exclusively of, others, by the thing or by such a thing. (TA.) ― -b4- And اصفى عِيَالَهُ بِشَىْءٍ قَلِيلٍ (assumed tropical:) He contented, or satisfied, his family, or household, with something little, or scanty. (TA.) ― -b5- اصفى الأَمِيرُ دَارَ فُلَانٍ means (assumed tropical:) The prince, or governor, took what was in the house of such a one: (S, * TA:) and مَالَهُ ↓ استصفى (tropical:) He took all his property. (S, K, TA.) -A2- اصفى, intrans., (tropical:) He was, or became, destitute, or devoid, مِنَ المَالِ [of property], and مِنَ الأَدَبِ [of good education, good breeding, or polite accomplishments, &c.]: (S, K, TA:) as though clear thereof. (TA.) ― -b2- And (tropical:) He (a man, TA) became exhausted of his sperma by women: (Az, K, TA:) or he ceased from sexual intercourse. (IKtt, TA.) ― -b3- And اصفت said of a hen, (assumed tropical:) She ceased to lay eggs: (S, M, K, TA:) as though she became clear. (TA.) ― -b4- Hence, (TA,) اصفى said of a poet, (tropical:) He ceased to utter poetry, or to poetize. (S, M, A, K, * TA.) -A3- اصفى القَوْمُ The people had abundance of milk in their camels, and in their sheep or goats. (TA.) -A4- اصفى said of a digger, He reached stone (صَفًا, M, TA, i. e. حَجَرًا, TA), so that he was repelled [thereby], (M, TA,) or prevented from digging [further]. (TA.)

تصفّى
5 تصفّى ذ [It became cleared, or clarified]. (K in art. نطب.)

تَصَافَيْنَا
6 تَصَافَيْنَا ذ We regarded one another, or acted reciprocally, with purity, or sincerity, [of mind, or] of love, or affection; syn. تَخَالَصْنَا. (S. [See also 3.])

اصطفاهُ
8 اصطفاهُ ذ : see 1, last sentence but one. ― -b2- Also He took it clear, limpid, or pure; (M, TA;) and so [accord. to SM, which, however, I think doubtful,] ↓ استصفاهُ, which is expl. in the K as signifying he reckoned it clear, limpid, or pure; though the former meaning is assigned in the M to اصطفاهُ only. (TA.) ― -b3- And He chose, made choice of, selected, elected, or preferred, it, (S, M, K,) namely, a thing; (M;) as also ↓ استصفاهُ. (M, K.) And اِصْطَفَيْتُ كَذَا عَلَى كَذَا I chose such a thing in preference to such a thing. (TA.) But اِصْطِفَآءُ اللّٰهِ عِبَادَهُ [sometimes means God's creating his servants pure; for it] is sometimes by his bringing them into existence clear from the admixture that is found in others: and sometimes it is by his choice and judgment. (TA.)

10 اـِسْتَصْفَوَ see 1, last sentence but one, in two places: ― -b2- see also 8, in two places: ― -b3- and see 4.

صَفًا
صَفًا ذ Stones: or smooth stones: and one thereof is termed صَفَاةٌ: [i. e. the former word is a coll. gen. n., and the latter is its n. un.:] the two words being like حَصًى and حَصَاةٌ: (Msb:) or صَفَاةٌ signifies a smooth rock: (S:) or a hard and smooth stone, large, and such as does not give growth to anything: (M, K:) and the pl. of this is صَفًا [improperly thus termed a pl.] (S, M, K) and صَفَوَاتٌ, (M, K,) and (S, M, K) that of صَفًا, (M, K, *) not of صَفَاةٌ, (M,) أَصْفَآءٌ and صُفِىٌّ (S, M, K) and صِفِىٌّ: (M, K:) or صَفًا signifies stones that are broad and smooth: (ISk, TA:) and [accord. to F,] ↓ صَفْوَآءُ signifies the same as صَفَاةٌ, as also صَفْوَانَةٌ [in the CK erroneously written صَفْوَاة], of which the pl. is ↓ صَفْوَانٌ and ↓ صَفَوَانٌ, (K,) which last is said by El-Hلfidh to be a mistaken pronunciation of صَفْوَانٌ; (TA;) [but correctly,] ↓ صَفْوَآءُ [which is a quasi-pl. n.] and ↓ صَفْوَانٌ [a coll. gen. n.] (As, T, S, M, TA) of which the sing. or n. un. is صَفْوَانَةٌ (S, M, TA) signify the same as صَفًا, (As, T, M, TA,) or stones, (S,) or soft, smooth stones; (TA;) or ↓ صَفْوَانٌ is used as a pl. and as a sing.; as a pl. meaning smooth stones, one of which is termed صَفْوَانَةٌ; and as a sing., stone, or a stone: (Msb:) the dual of صَفًا is صَفَوَانِ. (ISk, TA.) مَا تَنْدَى صَفَاتُهُ is a prov., (S,) applied to the niggardly, like مَا يَبِضُّ حَجَرُهُ, (S, in art. بض,) meaning (assumed tropical:) No good is obtained from him. (TA in that art.) And one says also, قَرَعَ صَفَاتَهُ, meaning (assumed tropical:) He im- pugned his character; blamed, or censured, him; or spoke against him. (Mgh in art. غمز.) ― -b2- الصَّفَا A certain place in Mekkeh (S, Msb) may be masc. or fem., as meaning either the مَكَان or the بُقْعَة. (Msb.) ― -b3- [بِنْتُ صَفًا, accord. to Reiske, as stated by Freytag, signifies The echo.]

صَفْوٌ
صَفْوٌ ذ Clearness, limpidness, or purity; contr. of كَدَرٌ; (M, K;) like [the inf. ns.] صَفَآءٌ and صُفُوٌّ [&c. when used as simple substs.: see 1, first sentence]. (K.) See also صَفَآءٌ, below. ― -b2- Also, and ↓ صَفْوَةٌ and ↓ صِفْوَةٌ and ↓ صُفْوَةٌ, (S, M, Msb, K,) but only with fet-h when without ة, (AO, S,) The clear, or pure, part, or portion, of a thing; (S, M, Msb, K;) the best, or choice, part, or portion; (TA;) and so ↓ صَفِىٌّ, (K, * TA,) of a thing. (K, TA.) One says المَآءِ ↓ صَفْوَةُ, (T, TA,) and المَالِ, (AO, T, S, TA,) and الآخَآءِ, (T, TA,) and ↓ صِفْوَتُهُ, (AO, T, S, TA,) and ↓ صُفْوَتُهُ, (AO, S,) [i. e. The clear, or pure, part, or portion, or the best, or choice, of water, and of property, and of brothers,] but only صَفْوُ الاـِهَالَةِ [the clear, or pure, part, or portion, or the best, or choice, of the grease, or melted fat, &c.]. (T, TA.) And Mohammad is said to be اللّٰهِ مِنْ خَلْقِهِ ↓ صَفْوَةُ and ↓ مُصْطَفَاهُ [i. e. God's choice one, or elect, or favourite, of his creatures]: (S:) and [in like manner] Adam is said to be اللّٰهِ ↓ صَفِىُّ i. e. the chosen one, or elect, of God. (TA.)

صَفَاةٌ
صَفَاةٌ ذ as meaning صَافِيَةٌ: see صَافٍ. -A2- Also n. un. of صَفًا [q. v.].

صَفْوَةٌ
صَفْوَةٌ ذ : see صَفْوٌ, in three places.

صُفْوَةٌ
صُفْوَةٌ ذ : see صَفْوٌ, in two places.

صِفْوَةٌ
صِفْوَةٌ ذ : see صَفْوٌ, in two places. ― -b2- One says also, فِى الاـِنَآءِ صِفْوَةٌ مِنْ مَآءٍ, or خَمْرٍ, i. e. [In the vessel is] a small quantity [of water, or of wine]. (M.)

صَفْوَآءُ
صَفْوَآءُ ذ : see صَفًا, in two places.

يَوْمٌ صَفْوَانُ
يَوْمٌ صَفْوَانُ ذ , (S, M, K,) and ↓ صَافٍ, (M, K,) A day in which the sun is clear, and which is very cold: (S:) or a cold day, (K,) or a very cold day, (M,) without clouds and without thickness [of the air]. (M, K.) ― -b2- صَفْوَانُ is also a name of The second of the days of cold: (K, TA:) so called because the sky therein is clear of clouds: [as a proper name,] it is determinate, and imperfectly decl. (TA. [See also صُفَيَّةُ.]) -A2- صَفْوَانٌ [as a coll. gen. n., of which the n. un. is with ة; and said to be used as a sing. and as a pl.]: see صَفًا, in three places.

صَفَوَانٌ
صَفَوَانٌ ذ : see صَفًا.

صَفَآءٌ
صَفَآءٌ ذ an inf. n. of صَفَا. (S, M, &c. [See 1, first sentence.]) ― -b2- [It is often used by moderns as meaning (assumed tropical:) Serenity of life, and of the mind; freedom from trouble; comfort; content; complacency; happiness, joy, or pleasure: and so, sometimes, ↓ صَفْوٌ.] ― -b3- Also (tropical:) [Reciprocal purity or sincerity of mind, or of love or affection, or of brotherly affection; or pure, or sincere, reciprocal love &c.;] a subst, from صَافَاهُ. (TA.)

صَفِىٌّ
صَفِىٌّ ذ : see صَافٍ. ― -b2- Also (tropical:) A friend who regards one, or behaves towards one, with reciprocal purity or sincerity of love or affection, or of brotherly affection: (S, * M, * K, TA:) pl. أَصْفِيَآءُ. (TA.) One says, فُلَانٌ صَفِىُّ فُلَانٍ (assumed tropical:) [Such a man is the friend &c. of such a man]: and فُلَانَةُ صَفِىُّ فُلَانٍ and صَفِيَّتُهُ (assumed tropical:) [Such a woman is the friend, &c. of such a man]. (Ham p. 430.) ― -b3- See also صَفْوٌ, in two places. ― -b4- Also (tropical:) The portion, of the spoil, which the chief, or commander, chooses for himself before the division; (S, Msb, K, TA;) and so ↓ صَفِيَّةٌ, of which the pl. is صَفَايَا: (S, Msb:) or, accord. to As, صَفَايَا is pl. of صَفِىٌّ, which signifies the portion which the chief chooses for himself, exclusively of his companions, such as the horse, and that which cannot be divided among the army: or, as AO says, the portion which the chief chose for himself, after [taking] the fourth part, such as the she-camel, and the horse, and the sword, and the girl or young woman; and thus it continued to be in the case of El-Islلm, but the fourth became reduced to the fifth. (Msb.) ― -b5- Also, applied to a she-camel, (S, M, K,) and to a ewe, or she-goat, (S,) Abounding with milk; (S, M, K;) or so ↓ صَفِيَّةٌ: (Z, TA:) or the former, a she-camel whose milk lasts throughout the year: (IAar, TA in art. شكر:) pl. of the former, (Sb, S, M, K,) or of the latter, (Z, TA,) as above: (Sb, S, M, Z, K:) Sb says that it is not pluralized with ا and ت because the sing. is without ة. (M.) ― -b6- And A palm-tree (نَخْلَةٌ) abounding with fruit; (M, K;) or so ↓ صَفِيَّةٌ: (Z, TA:) pl. of the former, (TA,) or of the latter, as above. (Z, TA.)

صَفِيَّةٌ
صَفِيَّةٌ ذ : see the next preceding paragraph, in three places.

صُفَيَّةُ
صُفَيَّةُ ذ a name of The first of the days of cold: (K, TA:) so called because the sky therein is clear of clouds. (TA. [See also صَفْوَانُ.])

صَافٍ
صَافٍ ذ Clear, limpid, or pure; free from كَدَر [or turbidness, &c.]; (Msb;) and so ↓ صَفِىٌّ, applied to anything. (M.) Applied to pasturage, the former word may mean Clear of dried-up leaves or similar rubbish: or it may be formed by transposition from صَائِفٌ, meaning “ of the [season called] صَيْف, ” and so belonging to art. صيف. (M. [See also صَافٍ in another sense as formed by transposition from صَائِفٌ, voce صَافٌ, in art. صوف.]) In the phrase اللَّوْنِ ↓ صَفَاةُ applied by the poet Kutheiyir-'Azzeh to honey (جَنَاةُ النَّحْلِ), and expl. as meaning Clear in respect of colour, [ISd says,] I think that صفاة is originally صَفِيَة, as a possessive epithet. (M.) [صَافٍ is also applied to a sword, and the like, as meaning Bright, or free from rust.] And in the Kur xxii. 37, [instead of the common reading صَوَافَّ, pl. of صَافٌّ and صَافَّةٌ,] some read صَوَافِىَ, [pl. of صَافِيَةٌ, as well as of صَافٍ applied to irrational animals,] as meaning that the animals there mentioned are [to be regarded as] things purely [or exclusively] belonging to God. (TA.) ― -b2- See also صَفْوَانُ. -A2- Also A certain fish, which [it is said] chews the cud; pl. صَوَافٍ. (TA.)

صَافِيَةٌ
صَافِيَةٌ ذ [fem. of صَافٍ, q. v. ― -b2- And also, as a subst.,] (tropical:) One of what are termed صَوَافِى الاـِمَامِ, which means the towns, or villages, of those who have rebelled against him, which the Imلm [or Khaleefeh] chooses for himself [as his peculiar property]: (A, TA:) or, as in the T, الصَّوَافِى signifies what the Sultلn appropriates exclusively to those persons whom he specially favours: or, as some say, it means the possessions and lands which their owners have abandoned, or of which the owners have died leaving no heirs thereof. (TA.)

مِصْفَاةٌ
مِصْفَاةٌ ذ i. q. رَاوُوقٌ; (S, MA, K, TA;) i. e. A strainer; (MA; [thus accord. to modern usage;]) a clarifier; i. e. a thing from which clearing, or clarifying, is effected; called by the vulgar مصفيَّة [i. e. مِصْفَيَّة, and also مِصْفَايَة]: pl. مَصَافٍ. (TA.)

عَسَلٌ مُصَفًّى
عَسَلٌ مُصَفًّى ذ [Clarified honey; or] honey cleared of the floating particles, or motes, or the like, that had fallen into it. (TA.)

مُصْطَفًى
مُصْطَفًى ذ : see صَفْوٌ, last sentence.

### Türkçe

**صَفَا**
1 **صَفَا** ذ , (S, M, Msb,) muzâri‘i **يَصْفُو**, (S, Msb,) mastarı **صَفَآءٌ** (S, M, Msb, K *) ve **صُفُوٌّ** (M, Msb, K *) ve **صَفْوٌ** (K, * TK) ve **صَفْوَةٌٰ** ve **صِفْوَةٌ**, (MA,) şarap yahut içecek hakkında, (S,) yahut su hakkında, (TK,) yahut bir şey hakkında, (M,) berrak, duru yahut saf idi veya oldu; **كَدِرَ**’nin zıddı; (S, M, K; *) yahut **الكَدَر**’den [yani bulanıklık, koyuluk yahut çamurluluk] beri idi; (Msb;) yahut karışımdan beri idi. (Er-Rلghib, TA.) Ve havaya yahut atmosfere denilerek, bulutsuz idi veya oldu; buluttan herhangi bir parçacıktan beri. (M, K.) [Ve o, mecazen, hayat hakkında; ve zihin yahut kalp hakkında; ve sevgi yahut muhabbet hakkında; vb. de söylenir.] ― -b2- **صَفَتْ**, (AA, S, M, K,) muzâri‘i **تَصْفُو**; (AA, S;) ve **صَفُوتْ**; (M, K;) dişi deve hakkında, (AA, S, M, K,) ve koyun yahut dişi keçi hakkında, (AA, S,) sütçe bol oldu. (AA, S, M, K.) -A2- **صَفَا الشَّىْءَ** O, şeyin berrak yahut saf kısmını yahut payını aldı; (M, TA;) bunun gibi **استصفى** ↓ **صَفْوَهُ**; (M;) ve ↓ **استصفاهُ** [tek başına] aynı manaya gelir; (K, TA;) bunun gibi ↓ **اصطفاهُ**; (Er-Rلghib, TA;) yahut onun en iyi yahut seçkin kısmını yahut payını aldı. (TA.) Sen dersin, **صَفَوْتُ القِدْرَ**: pişirme kabının [içindekinin] berrak yahut saf kısmını yahut payını aldım. (S.)

**صفّاهُ**
2 **صفّاهُ** ذ , mastarı **تَصْفِيَةٌ**, onu, yani şarabı yahut içeceği, (S, TA,) **رَاوُوق** [yahut **مِصْفَاة**] vasıtasıyla berraklaştırdı yahut durulttu. (TA.) Ve ondan, içine düşmüş olan yüzen parçacıkları yahut zerreleri yahut benzerini giderdi; (TA;) yahut **صفّاهُ مِنَ القَذَى** böyle. (Msb.) ― -b2- Ve **صفّى عَرَمَتَهُ**, mastarı yukarıdaki gibi, ayıklanmış tahıl yahut hububat yığınını savurdu. (TA.)

**صافاهُ**
3 **صافاهُ** ذ , (S, M, K, TA,) mastarı **مُصَافَاةٌ**, (TA,) (mecaz:) ona karşılıklı zihin saflığı yahut içtenlikle baktı yahut davrandı; yahut sevgi yahut muhabbetin karşılıklı saflığı yahut içtenliği ile; eş anlamlısı **خَالَصَهُ**; (S, خلص maddesinde;) ona gerçek yahut içten kardeşçe muhabbet gösterdi; (M, K, TA;) bunun gibi ↓ **اصفاهُ**; (K;) yahut **الوُدَّ** ↓ **اصفاهُ**, (S, Msb,) yahut **المَوَدَّةَ**, (TA,) ona saf yahut içten sevgi yahut muhabbet gösterdi; (S, Msb, TA;) ve [aynı şekilde] ayrıca **صافاهُ الاـِخَآءَ** da denir. (TA.)

**اصفاهُ الشَّىْءَ**
4 **اصفاهُ الشَّىْءَ** ذ O, şeyi onun için kıldı; yahut şeyi ona, sırf, mutlak yahut münhasıran tahsis etti yahut ayırdı. (TA.) ― -b2- Ayrıca iki yerde 3’e bak. ― -b3- Ve **اصفاهُ** (S, Msb, K, TA) **بِالشَّىْءِ** (S) yahut **بِكَذَا** (K, TA) (mecaz:) onu başkalarına tercih ederek seçti (S, Msb, K, TA) şey için yahut ona şeyi yahut böyle bir şeyi vermek için; (S, K, TA;) ve onu, şey ile yahut böyle bir şey ile, başkalarının üstünde yahut başkalarından, yahut başkalarına münhasır olarak, özellikle, hususi olarak yahut özel surette ayırdı. (TA.) ― -b4- Ve **اصفى عِيَالَهُ بِشَىْءٍ قَلِيلٍ** (varsayılan mecaz:) ailesini yahut ev halkını az yahut kıt bir şeyle kanaat ettirdi yahut doyurdu. (TA.) ― -b5- **اصفى الأَمِيرُ دَارَ فُلَانٍ** demektir ki (varsayılan mecaz:) emir yahut vali, falanın evinde olanı aldı: (S, * TA:) ve **مَالَهُ** ↓ **استصفى** (mecaz:) onun bütün malını aldı. (S, K, TA.) -A2- **اصفى**, lâzım, (mecaz:) **مِنَ المَالِ** [maldan] ve **مِنَ الأَدَبِ** [edep/terbiye ve güzel yetişmeden, nazik meziyetlerden, vb.] yoksun yahut mahrum oldu: (S, K, TA:) sanki onlardan arınmış gibi. (TA.) ― -b2- Ve (mecaz:) o (bir adam, TA) kadınlar sebebiyle menisinden tükenmiş oldu: (Az, K, TA:) yahut cinsel ilişkiden kesildi. (IKtt, TA.) ― -b3- Ve **اصفت** tavuğa denilerek, (varsayılan mecaz:) yumurtlamayı kesti: (S, M, K, TA:) sanki berraklaştı gibi. (TA.) ― -b4- Bundan dolayı, (TA,) şaire denilerek **اصفى**, (mecaz:) şiir söylemeyi yahut şairlik etmeyi kesti. (S, M, A, K, * TA.) -A3- **اصفى القَوْمُ** Kavim, develerinde ve koyunlarında yahut keçilerinde sütçe bolluğa sahip oldu. (TA.) -A4- Kazıcıya denilerek **اصفى**, taşa (**صَفًا**, M, TA, yani **حَجَرًا**, TA) ulaştı; böylece [onunla] geri çevrildi, (M, TA,) yahut [daha fazla] kazmaktan alıkondu. (TA.)

**تصفّى**
5 **تصفّى** ذ [Berraklaştı yahut duruldu]. (K, نطب maddesinde.)

**تَصَافَيْنَا**
6 **تَصَافَيْنَا** ذ Biz birbirimize, [zihin] saflığı yahut içtenlikle, [yahut] sevgi yahut muhabbetle, karşılıklı baktık yahut karşılıklı davrandık; eş anlamlısı **تَخَالَصْنَا**. (S. [Ayrıca 3’e bak.])

**اصطفاهُ**
8 **اصطفاهُ** ذ : 1’e, sondan bir önceki cümleye bak. ― -b2- Ayrıca onu berrak, duru yahut saf olarak aldı; (M, TA;) ve böyle [SM’ye göre; ancak ben bunu şüpheli görüyorum,] ↓ **استصفاهُ**; ki K’da “onu berrak, duru yahut saf saydı” manasında açıklanmıştır; hâlbuki önceki mana M’de yalnız **اصطفاهُ**’ya verilmiştir. (TA.) ― -b3- Ve onu, yani bir şeyi, seçti, seçip aldı, seçkin kıldı, seçti yahut tercih etti; (S, M, K;) (M;) bunun gibi ↓ **استصفاهُ**. (M, K.) Ve **اِصْطَفَيْتُ كَذَا عَلَى كَذَا**: böyle bir şeyi böyle bir şeye tercih ederek seçtim. (TA.) Fakat **اِصْطِفَآءُ اللّٰهِ عِبَادَهُ** [bazen Allah’ın kullarını saf yaratması manasına gelir; zira o] bazen onları, başkalarında bulunan karışımdan arınmış olarak varlığa getirmesi iledir: ve bazen de onun seçmesi ve hükmü iledir. (TA.)

10 **اـِسْتَصْفَوَ** 1’e, sondan bir önceki cümleye, iki yerde bak: ― -b2- ayrıca 8’e, iki yerde bak: ― -b3- ve 4’e bak.

**صَفًا**
**صَفًا** ذ Taşlar: yahut düz taşlar: ve bunun bir tanesine **صَفَاةٌ** denir: [yani birincisi cem‘î cins isim, ikincisi onun tekil ismidir:] iki kelime **حَصًى** ve **حَصَاةٌ** gibidir: (Msb:) yahut **صَفَاةٌ** düz kaya demektir: (S:) yahut sert ve düz, büyük, ve hiçbir şeyin bitmesine imkân vermeyen taş: (M, K:) ve bunun çoğulu **صَفًا**’dır [uygunsuz olarak böylece çoğul diye adlandırılmıştır] (S, M, K) ve **صَفَوَاتٌ**, (M, K,) ve (S, M, K) **صَفًا**’nın, (M, K, *) **صَفَاةٌ**’nın değil, (M,) çoğulu **أَصْفَآءٌ** ve **صُفِىٌّ** (S, M, K) ve **صِفِىٌّ**: (M, K:) yahut **صَفًا** geniş ve düz taşlar demektir: (ISk, TA:) ve [F’ye göre] ↓ **صَفْوَآءُ**, **صَفَاةٌ** ile aynı manaya gelir; bunun gibi ↓ **صَفْوَانَةٌ** [CK’da yanlışlıkla **صَفْوَاة** yazılmıştır]; bunun çoğulu ↓ **صَفْوَانٌ** ve ↓ **صَفَوَانٌ**’dır, (K,) ki bu sonuncusunun **صَفْوَانٌ**’un hatalı bir telaffuzu olduğu El-Hلfidh tarafından söylenmiştir; (TA;) [fakat doğru olarak,] ↓ **صَفْوَآءُ** [ki o, yarı-çoğul isimdir] ve ↓ **صَفْوَانٌ** [cem‘î cins isim] (As, T, S, M, TA) ki bunun tekili yahut tekil ismi **صَفْوَانَةٌ**’dır (S, M, TA) **صَفًا** ile aynı manaya gelir, (As, T, M, TA,) yahut taşlar, (S,) yahut yumuşak, düz taşlar; (TA;) yahut ↓ **صَفْوَانٌ** çoğul olarak da tekil olarak da kullanılır; çoğul olarak düz taşlar manasında, bunlardan birine **صَفْوَانَةٌ** denir; tekil olarak ise taş, yahut bir taş: (Msb:) **صَفًا**’nın tesniyesi **صَفَوَانِ**’dır. (ISk, TA.) **مَا تَنْدَى صَفَاتُهُ** bir darbımeseldir, (S,) cimriye uygulanır; **مَا يَبِضُّ حَجَرُهُ** gibi, (S, بض maddesinde,) manası (varsayılan mecaz:) ondan hiçbir hayır elde edilmez. (TA, o maddede.) Ve ayrıca **قَرَعَ صَفَاتَهُ** da denir; manası (varsayılan mecaz:) onun ahlâkına dil uzattı; onu ayıpladı yahut kınadı; yahut onun aleyhinde konuştu. (Mgh, غمز maddesinde.) ― -b2- **الصَّفَا** Mekke’de belirli bir yerdir (S, Msb); ya müzekker ya müennes olabilir; zira ya **مَكَان** ya da **بُقْعَة** manasınadır. (Msb.) ― -b3- [**بِنْتُ صَفًا**, Freytag’ın naklettiğine göre Reiske’ye göre, Yankı manasına gelir.]

**صَفْوٌ**
**صَفْوٌ** ذ Berraklık, duruluk yahut saflık; **كَدَرٌ**’ün zıddı; (M, K;) [mastarlardan] **صَفَآءٌ** ve **صُفُوٌّ** [&c. basit isimler olarak kullanıldıklarında: 1’in ilk cümlesine bak] gibidir. (K.) Aşağıda **صَفَآءٌ**’a da bak. ― -b2- Ayrıca, ve ↓ **صَفْوَةٌ** ve ↓ **صِفْوَةٌ** ve ↓ **صُفْوَةٌ**, (S, M, Msb, K,) fakat ة’siz olduğunda yalnız fetḥa ile, (AO, S,) bir şeyin berrak yahut saf kısmı yahut payı; (S, M, Msb, K;) en iyi yahut seçkin kısmı yahut payı; (TA;) ve böyle ↓ **صَفِىٌّ**, (K, * TA,) bir şey hakkında. (K, TA.) **المَآءِ** ↓ **صَفْوَةُ** denir, (T, TA,) ve **المَالِ**, (AO, T, S, TA,) ve **الآخَآءِ**, (T, TA,) ve ↓ **صِفْوَتُهُ**, (AO, T, S, TA,) ve ↓ **صُفْوَتُهُ**, (AO, S,) [yani suyun, malın ve kardeşlerin berrak yahut saf kısmı yahut payı, yahut en iyisi yahut seçkini]; fakat yalnız **صَفْوُ الاـِهَالَةِ** [yağın yahut eritilmiş içyağının vb. berrak yahut saf kısmı yahut payı, yahut en iyisi yahut seçkini]. (T, TA.) Ve Muhammed’in **اللّٰهِ مِنْ خَلْقِهِ** ↓ **صَفْوَةُ** ve ↓ **مُصْطَفَاهُ** olduğu söylenir [yani Allah’ın mahlûkatından seçkini yahut seçilmişi yahut gözdesi]: (S:) ve [aynı şekilde] Âdem’in **اللّٰهِ** ↓ **صَفِىُّ** olduğu söylenir; yani Allah’ın seçilmişi yahut seçkini. (TA.)

**صَفَاةٌ**
**صَفَاةٌ** ذ **صَافِيَةٌ** manasında: **صَافٍ**’a bak. -A2- Ayrıca **صَفًا**’nın tekil ismidir [ona bak].

**صَفْوَةٌ**
**صَفْوَةٌ** ذ : üç yerde **صَفْوٌ**’a bak.

**صُفْوَةٌ**
**صُفْوَةٌ** ذ : iki yerde **صَفْوٌ**’a bak.

**صِفْوَةٌ**
**صِفْوَةٌ** ذ : iki yerde **صَفْوٌ**’a bak. ― -b2- Ayrıca şöyle denir: **فِى الاـِنَآءِ صِفْوَةٌ مِنْ مَآءٍ**, yahut **خَمْرٍ**, yani [kapta] az bir miktar [su yahut şarap] vardır. (M.)

**صَفْوَآءُ**
**صَفْوَآءُ** ذ : iki yerde **صَفًا**’ya bak.

**يَوْمٌ صَفْوَانُ**
**يَوْمٌ صَفْوَانُ** ذ , (S, M, K,) ve ↓ **صَافٍ**, (M, K,) güneşin berrak olduğu ve çok soğuk olan gün: (S:) yahut soğuk gün, (K,) yahut çok soğuk gün, (M,) bulutsuz ve [havanın] koyuluğu olmaksızın. (M, K.) ― -b2- **صَفْوَانُ** ayrıca soğuk günlerin ikincisinin adıdır: (K, TA:) onda gökyüzü buluttan berrak olduğu için böyle adlandırılmıştır: [özel ad olarak] belirli olup gayr-i munsarıftır. (TA. [Ayrıca **صُفَيَّةُ**’ye bak.]) -A2- **صَفْوَانٌ** [cem‘î cins isim olarak; tekili ة iledir; ve tekil ve çoğul olarak kullanıldığı söylenir]: üç yerde **صَفًا**’ya bak.

**صَفَوَانٌ**
**صَفَوَانٌ** ذ : **صَفًا**’ya bak.

**صَفَآءٌ**
**صَفَآءٌ** ذ **صَفَا**’nın mastarıdır. (S, M, vb. [1’in ilk cümlesine bak.]) ― -b2- [Çağdaşlarca çoğu kez (varsayılan mecaz:) hayatın ve zihnin sükûneti; sıkıntıdan beri oluş; rahat; kanaat; hoşnutluk; mutluluk, sevinç yahut haz manasında kullanılır: ve bazen ↓ **صَفْوٌ** da böyle.] ― -b3- Ayrıca (mecaz:) [zihnin yahut sevgi ve muhabbetin yahut kardeşçe muhabbetin karşılıklı saflığı yahut içtenliği; yahut saf yahut içten karşılıklı sevgi vb.;] **صَافَاهُ**’dan bir isimdir. (TA.)

**صَفِىٌّ**
**صَفِىٌّ** ذ : **صَافٍ**’a bak. ― -b2- Ayrıca (mecaz:) kişiye, sevgi yahut muhabbetin yahut kardeşçe muhabbetin karşılıklı saflığı yahut içtenliği ile bakan yahut öyle davranan dost: (S, * M, * K, TA:) çoğulu **أَصْفِيَآءُ**. (TA.) **فُلَانٌ صَفِىُّ فُلَانٍ** denir (varsayılan mecaz:) [falan kimse falanın dostudur vb.]: ve **فُلَانَةُ صَفِىُّ فُلَانٍ** ve **صَفِيَّتُهُ** denir (varsayılan mecaz:) [falan kadın falanın dostudur vb.]. (Ham p. 430.) ― -b3- Ayrıca iki yerde **صَفْوٌ**’a bak. ― -b4- Ayrıca (mecaz:) ganimetten, taksimden önce reis yahut kumandanın kendisi için seçtiği pay; (S, Msb, K, TA;) ve böyle ↓ **صَفِيَّةٌ**, bunun çoğulu **صَفَايَا**’dır: (S, Msb:) yahut As’a göre **صَفَايَا**, **صَفِىٌّ**’nin çoğuludur; o da reisin, arkadaşlarından münhasır olarak, kendisi için seçtiği paydır; at gibi, ve ordu arasında bölüştürülemeyen şey: yahut AO’nun dediği gibi, reis, dörtte biri [aldıktan] sonra kendisi için seçtiği paydır; dişi deve, at, kılıç, kız yahut genç kadın gibi; ve bu, İslâm’da da böyle sürüp gitti; fakat dörtte bir beşte bire indirildi. (Msb.) ― -b5- Ayrıca dişi deveye, (S, M, K,) ve koyun yahut dişi keçiye, (S,) uygulanarak, sütçe bol; (S, M, K;) yahut böyle ↓ **صَفِيَّةٌ**: (Z, TA:) yahut birincisi, sütü yıl boyunca devam eden dişi deve: (IAar, شكر maddesinde TA:) birincinin, (Sb, S, M, K,) yahut ikincinin, (Z, TA,) çoğulu yukarıdaki gibi: (Sb, S, M, Z, K:) Sb der ki tekil ة’siz olduğu için ا ve ت ile çoğullaştırılmaz. (M.) ― -b6- Ve meyvesi bol bir hurma ağacı (**نَخْلَةٌ**); (M, K;) yahut böyle ↓ **صَفِيَّةٌ**: (Z, TA:) birincinin, (TA,) yahut ikincinin, yukarıdaki gibi, çoğulu. (Z, TA.)

**صَفِيَّةٌ**
**صَفِيَّةٌ** ذ : üç yerde bir önceki paragrafa bak.

**صُفَيَّةُ**
**صُفَيَّةُ** ذ soğuk günlerin birincisinin adıdır: (K, TA:) onda gökyüzü buluttan berrak olduğu için böyle adlandırılmıştır. (TA. [Ayrıca **صَفْوَانُ**’a bak.])

**صَافٍ**
**صَافٍ** ذ Berrak, duru yahut saf; **كَدَر**’den [yahut bulanıklıktan vb.] beri; (Msb;) ve böyle ↓ **صَفِىٌّ**, herhangi bir şeye uygulanarak. (M.) Otlak hakkında birinci kelime, kurumuş yapraklardan yahut benzeri döküntülerden arınmış manasına gelebilir: yahut **صَائِفٌ**’ten kalb ile yapılmış olabilir; “**صَيْف** mevsimine ait” manasında; böylece صيف maddesine aittir. (M. [Ayrıca صوف maddesinde, **صَافٌ** lafzında, **صَائِفٌ**’ten kalb ile yapılmış başka bir manada **صَافٍ**’a da bak.]) Şair Kutheiyir-‘Azzeh’in bala (**جَنَاةُ النَّحْلِ**) uyguladığı **اللَّوْنِ** ↓ **صَفَاةُ** terkibinde, ve “renk bakımından berrak” diye açıklanmıştır; [ISd der ki,] bence **صفاة** aslında, nisbet sıfatı olarak, **صَفِيَة**’dir. (M.) [**صَافٍ** kılıca ve benzerine de, parlak yahut pastan beri manasında uygulanır.] Ve Kur’ân xxii. 37’de, [yaygın kıraat olan **صَوَافَّ** ( **صَافٌّ** ve **صَافَّةٌ**’nin çoğulu) yerine] bazıları **صَوَافِىَ** okur; [**صَافِيَةٌ**’nin ve akılsız canlılara uygulandığında **صَافٍ**’ın çoğulu,] manası: orada zikredilen hayvanlar Allah’a sırf [yahut münhasıran] ait şeylerdir. (TA.) ― -b2- Ayrıca **صَفْوَانُ**’a bak. -A2- Ayrıca geviş getirdiği [söylenen] belirli bir balık; çoğulu **صَوَافٍ**. (TA.)

**صَافِيَةٌ**
**صَافِيَةٌ** ذ [**صَافٍ**’ın müennesi, ona bak. ― -b2- Ve ayrıca isim olarak,] (mecaz:) **صَوَافِى الاـِمَامِ** denilen şeylerden biri; bu, ona karşı isyan etmiş olanların şehirleri yahut köyleri demektir; İmam [yahut halife] bunları kendisi için [özel mülk olarak] seçer: (A, TA:) yahut T’de olduğu üzere, **الصَّوَافِى** sultanın, özellikle kayırdığı kimselere münhasır olarak tahsis ettiği şey demektir: yahut bazılarına göre, sahiplerinin terk ettiği, yahut sahipleri ölüp de bunlara varis bırakmadığı mülkler ve araziler demektir. (TA.)

**مِصْفَاةٌ**
**مِصْفَاةٌ** ذ **رَاوُوقٌ** ile aynı: (S, MA, K, TA;) yani süzgeç; (MA; [çağdaş kullanıma göre böyle;]) durultucu; yani durultmanın yahut berraklaştırmanın onunla yapıldığı şey; avam tarafından **مصفيَّة** [yani **مِصْفَيَّة**, ve ayrıca **مِصْفَايَة**] diye adlandırılır: çoğulu **مَصَافٍ**. (TA.)

**عَسَلٌ مُصَفًّى**
**عَسَلٌ مُصَفًّى** ذ [Durultulmuş bal; yahut] içine düşmüş olan yüzen parçacıklardan yahut zerrelerden yahut benzerinden arındırılmış bal. (TA.)

**مُصْطَفًى**
**مُصْطَفًى** ذ : **صَفْوٌ**’a, son cümleye bak.
