# صف — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%81/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صف

صَفَّ
1 صَفَّ ذ , (S, M, Mgh, O, Msb, K,) aor. صَفُ٣َ , (Msb, TA,) inf. n. صَفٌّ, (O, Msb, K, TA,) He set, or placed, or stationed, (S, M, Mgh, O, K,) a company of men, (S, M, Mgh, O, Msb, K,) in war (S, O, K) &c., (O, K,) and a military force, (TA,) and also [in a similar sense] a thing, (Msb,) in a rank, or row, or line: (S, M, Mgh, O, K:) and likewise ↓ صفّف, (TA,) inf. n. تَصْفِيفٌ; (IDrd, O, K, TA;) but this has an intensive signification. (IDrd, O, TA.) ― -b2- One says also of a she-camel, تَصُفُّ يَدَيْهَا عِنْدَ الحَلَبِ [She sets her fore legs evenly, side by side, not putting one of them in advance of the other, as if about to go onward, on the occasion of being milked]. (S, M, O, K.) [See also صَفَنَ, said of a man: and see صَانَ in art. صون.]) And [in like manner] one says, صَفَّتِ الاـِبِلُ قَوَائِمَهَا [The camels set their legs in an even row]. (S, O.) ― -b3- And of a she-camel one says also, تَصُفُّ أَقْدَاحًا مِنْ لَبَنِهَا اـِذَا حُلِبَتْ [as though meaning She yields a row of bowls of her milk when she is milked], because of the abundance of her milk. (S, O, K *.) And تَصُفُّ بَيْنَ مِحْلَبَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ, (S, O,) or simply تَصُفُّ, (M,) She combines two milking-vessels, or three, at one milking; (S, * M, O; *) الصَّفُّ meaning her being milked into two milking-vessels, or three, (S, O, K,) so as to combine them. (S, O. [In the CK, أَنْ تَحْلُبَ is a mistake for أَنْ تُحْلَبَ.]) And a rلjiz, cited by AZ, says, referring to a she-camel,
تَصُفُّ فِى ثَلَاثَةِ المَحَالِبِ
[She is milked into three milking-vessels at one milking]. (S, O.) One says also صَفَّهَا, i. e. حَلَبَهَا صَفًّا [app. meaning He milked her into two bowls, or three, at one milking; or into two bowls; the pronoun referring to a she-camel]. (M. [One or the other of these two meanings appears to be indicated by what there precedes this.]) ― -b4- صُفَّ عَلَى الجَمْرِ لِيَنْشَوِىَ (S, K) is said of flesh-meat (S) [app. meaning It was laid, cut into a strip, or into strips, upon the live coals to broil]; and فِى الشَّمْسِ لِيَجِفَّ [in like manner, in the sun to dry]: (K:) for one says of him who has prepared flesh-meat cut into strips, or oblong pieces, and dried in the sun, صَفَّ اللَّحْمَ; and [in like manner] one says also, صَفَّهُ عَلَى النَّارِ لِيَنْشَوِىَ: (Msb:) or صَفَّ اللَّحْمَ, aor. صَفُ٣َ , inf. n. صَفُّ, means he cut the flesh-meat into broad slices: (M:) and accord. to ISh, ↓ التَّصْفِيفُ is like التَّشْرِيحُ, i. e. the cutting a piece of flesh-meat thin, so that it is translucent: (TA in the present art:) or التصفيف is a kind of تَشْرِيح; i. e. the cutting a piece of flesh-meat thin, so that it is translucent by reason of its thinness, and then throwing it upon the live coals. (TA in art. شرح.) [See صَفِيفٌ.] -A2- See also 8, in three places. ― -b2- صَفَّ said of a bird, (M, O, Msb, K,) aor. صَفُ٣َ , (M, Msb,) inf. n. صَفٌّ, (Msb, K,) It extended its wings in a line, (M,) or it expanded its wings, (O, Msb, K,) in the sky, and did not move them, (M,) or and struck [an evident mistake for and did not strike] with them its sides like the pigeon: (Msb:) such as do so are not to be eaten; (Msb, K;) as the vulture and the hawk: (Msb:) it is said in a trad., يُؤْكَلُ مَا دَفَّ وَلَا يُؤْكَلُ مَا صَفَّ. (O, K, TA. See art. دف.) -A3- صَفَفْتُ لِلسَّرْجِ, (S,) or صَفَفْتُ لِلسَّرْجِ صُفَّةً, (O,) or صَفَفْتُ السَّرْجَ, (K, and so in one place in the O,) and ↓ أَصْفَفْتُهُ, (O, K,) but this latter verb is of weak authority, (O,) (tropical:) I put to the horse's saddle a صُفَّة [q. v.]: S, O, K, TA:) [and] صَفَّ الدَّابَّةَ, and صَفَّ لَهَا, He made for the beast a صُفَّة. (M.)

2 صَفَّ٣َ see above, first sentence: ― -b2- and also in the latter half of the paragraph.

صَافُّوهُمْ
3 صَافُّوهُمْ ذ (S, MA, O,K) فِى القِتَالِ (S, O, K) They fought them in rank; they drew themselves out in a rank against them [in fight]. (MA.) -A2- [And app. one says also صَافَّهُ meaning He had the صُفَّة of his house over against, or facing, his (another's) صُفَّة. See هُوَ مُصَافِّى, below.]

4 أَصْفَ٣َ see 1, last sentence.

6 تَصَاْفَ٣َ see 8. ― -b2- One says also تصافّوا عَلَيْهِ They collected themselves together in a rank, or row, or line, against him. (M, TA.) And تصافّوا عَلَى المَآءِ They collected themselves together at the water; as also تضافّوا عَلَيْهِ: like as one says تصوّك فِى خُرْئِهِ and تضوّك, and صَلَاصِلُ المَآءِ and ضَلَاضِلُهُ. (Lh, TA.)

اصطفّوا
8 اصطفّوا ذ They stood in, (S, Mgh, O, K,) or became, (M,) [or set, placed, or stationed, themselves in,] a rank, or row, or line; (S, M, Mgh, Msb; *) or ranks, or rows, or lines; (O, K;) as also ↓ تصافّوا; (M, O, * K; * [التَّصَافُّ being expl. in the O and K by التَّسَاطُرُ; in the CK, erroneously, التَّشاطُرُ;]) and so ↓ صَفُّوا, (M, Mgh, Msb,) aor. صَفُ٣َ , (M, Mgh,) inf. n. صَفٌّ and صَفَّى, but [ISd says] this latter inf. n. I have not heard except in a phrase mentioned in what follows. (M.) Hence the saying, النِّسَآءُ خَلْفَ الرِّجَالِ وَلَا ↓ تَصُفُّ تَصُفُّ مَعَهُمْ [The women shall stand in a rank behind the men in the mosque, and shall not stand in a rank with them]. (Mgh.) And hence the saying of a woman of the desert to her sons, ↓ اـِذَا لَقِيتُمُ العَدُوَّ فَدَغَرَى وَلَا صَفَّى i. e. [When ye meet the enemy, rush upon them without consideration, and] do not set yourselves in a rank. (M. [See also 1, in art. دغر.])

صَفْصَفَ
R. Q. 1 صَفْصَفَ ذ He journeyed, (سَارَ, O, and so in copies of the K,) or became, (صَارَ, so in the CK,) alone in a صَفْصَف, or level tract of land. (O, K.) -A2- And He pastured upon the trees called صَفْصَاف. (O, K.) -A3- And صَفْصَفَةٌ [as an inf. n., or as a simple subst.,] signifies The crying or cry, (صَوْت,) of the sparrow, which is called صُفْصُف (O, K) in some one or more of the dialects. (O.)

صَفٌّ
صَفٌّ ذ A rank, row, or line [of things]; (KL, PS;) or an even صَدْر [i. e. front, or fore part,] of any things: (M:) and a company of men standing in a rank, or row, or line: (O, K:) pl. صُفُوفٌ; (S, M, O, Msb, K;) and the sing. may also be used in the sense of the pl.; it may be used either thus in the sense of the pl. or as a sing. in the Kur xviii. 46. (O.) Hence, in a trad., سَوُّوا صُفُوفَكُمْ [Make even your ranks] in prayer. (O, TA.) ― -b2- Also A station of صُفُوف [or ranks of men]. (M. [See also مَصَفٌّ.]) And hence, (M,) as used in the Kur xx. 67, i. q. مُصَلًّى [i. e. A place of prayer, or a place of prayer on the occasion of the عِيد, or festival]; (Az, M, O;) because the people stand there in ranks: (M:) i. e. a place where people assemble for their عِيد: (Az, O:) or, in that instance, صَفًّا may mean مُصْطَفِّينَ [i. e. standing in ranks], (Az, M, O,) as a denotative of state. (M.) ― -b3- And A pair of bowls (قَدَحَانِ) [app., as seems to be indicated, that are filled at one milking of a camel]; because they are put together. (M.) -A2- Also A certain medicament with which the teeth are whitened. (O.)

صُفَّةٌ
صُفَّةٌ ذ An appertenance of a house, (S, Mgh, O, Msb, K, [in none of which is it explained,]) or of a building, like a wide بَهُو [here used in a postclassical sense, as meaning a kind of vestibule, or portico, for shade and shelter, open in front], with a long roof or ceiling; (Lth, TA;) the طُرَّة of a building [app. meaning what is above described]; (M;) i. q. سَقِيفَةٌ: (S and Msb and K in art. سقف:) [see سَفِيفَةٌ; and see also سُدَّةٌ:] and i. q. ظُلَّةٌ [i. e. a roof, or covering, for shade and shelter, over the door of a house; or extending from a house to another house opposite; like سُدَّةٌ and سَقِيفَةٌ]: (M:) [for the meaning assigned to it by Golius as from the S, and by Freytag as from the K and S, (“ scamnum discubitorium, fere ex lapidibus structum, ”) I find no authority in any Arabic work: in Egypt, it is applied to a shelf of marble or of common stone, about four feet high, supported by two or more arches, or by a single arch, figured and described in the Introduction to my work on the Modern Egyptians; this being app. so called because resembling in form, though not in size, a porch:] the pl. is صُفَفٌ (S, O, Msb, K) and صِفَافٌ and صُفَّاتٌ. (Mgh.) أَهْلُ الصُّفَّةِ [The people of the صُفَّة] was an appellation applied to certain persons who were the guests of El-Islلm, [i. e. supported by the charity of the Muslims,] (O, K, TA,) consisting of poor refugees, and houseless men, (TA,) who passed the night in the صُفَّة of the mosque of the Prophet [in El-Medeeneh], which was a covered place, an appertenance of the mosque, (O, K, TA,) roofed over with palm-sticks; (Har p. 379; [where see more;]) thither they resorted for lodging; and sometimes they were few, and sometimes they were many: [SM says,] I have drawn up a list of their names, in a tract, to the number of ninety-two, (TA in the present art.,) or ninetythree. (TA voce أَوْفَاضٌ.) [ISd says,] عَذَابُ يَوْمِ الصُّفَّةِ [The punishment of the day of the صُفَّة] is the same as عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ [mentioned in the Kur xxvi. 189]: (M, TA:) Lth says that the former was a day on which a certain people disobeyed their apostle, wherefore God sent upon them heat and clouds which overspread them, so that they perished: and Az says that it is not the same as that mentioned in the Kur, and that he knew not what is meant by عذاب يوم الصفّة: (O, (TA:) it seems, however, that both mean the same, as الصُّفَّةُ and الظُّلَّةُ are one in meaning. (TA.) ― -b2- Also (tropical:) An appertenance of the سَرْج [or horse's saddle]; (S, M, IAth, Mgh, O, K, TA;) like the مِيثَرَة [q. v. in art. وثر] of the رَحْل [or camel's saddle]; (IAth, L, TA; *) the thing with which it is covered, between the قَرَبُوسَانِ, which are its fore part and its hinder part: (Mgh:) or, (M, TA,) as also of the رَحْل, (M,) the thing that comprises within it (تَضُمُّ) the [two pieces of wood called the] عَرْقُوَتَانِ and the [two pads, or stuffed things, called the] بِدَادَانِ, above them and beneath them: (M, TA:) pl. صُفَفٌ (S, M, O, K) and صِفَافٌ, the latter mentioned by Sb. (M.) ― -b3- Also (tropical:) A long period (زَمَانٌ) of time. (O, K, TA.) So in the saying, عِشْنَا صُفَّةٌ مِنَ الدَّهْرِ (tropical:) [We lived, or have lived, a long period of time]. (O, TA.) ― -b4- And (assumed tropical:) The quantity of grain that is put upon the palm of the hand: occurring in a trad. of Abu-d-Dardà, in the saying, أَصْبَحْتُ لَا أَمْلكُ صُفَّةً وَلَا لُفَّةً [I became so that I possessed not the quantity of grain that might be put on the palm of the hand, nor a morsel of food]; اللُّفَّةُ meaning اللُّقْمَةُ. (TA.)

صَفَفٌ
صَفَفٌ ذ A thing that a man wears beneath the coat of mail (Ibn-'Abbلd, O, K) in the day of battle. (Ibn-'Abbلd, O.)

صَفُوفٌ
صَفُوفٌ ذ A she-camel that yields a row of bowls of her milk (تَصُفُّ أَقْدَاحًا مِنْ لَبَنِهَا S, O, K) when she is milked, (S, O,) because of the abundance of her milk: (S, O, K:) or for which two vessels are set side by side (يُصَفُّ), and which fills them: (Ham p. 535:) or that sets her fore legs evenly, side by side, (تَصُفُّ يَدَيْهَا, [see 1,]) on the occasion of being milked. (S, M, O, K.) [See an ex. in a verse cited voce صُوفٌ. And see also ضَفُوفٌ.]

صَفِيفٌ
صَفِيفٌ ذ Flesh-meat (S, M) such as has been laid, cut into a strip, or into strips, (صُفَّ, S, K, and the like in the M and O, or شُرِحَ وَصُفَّ, Mgh,) upon the live coals (S, Mgh, O, K) to broil (S, Mgh, K) or to become thoroughly cooked, (O,) or upon the pebbles, and then roasted, or broiled, (M,) or in the sun, to dry: (O, K:) or flesh-meat cut into strips, or oblong pieces, and dried in the sun, (M, * Mgh, Msb,) or, as Lth says, and in like manner Ks, spread in the sun [to dry]: (Mgh:) or flesh-meat cut into broad slices: (M:) or, accord. to Khلlid Ibn-Jembeh, flesh-meat cut into slices, not in the manner of قَدِيد, but made broad, like cakes of bread [which are generally about a span, or somewhat less, in width, round and flat]: (TA:) [or cut thin so as to be translucent: (see 1, latter half:)] or flesh-meat made to boil once, and then taken up [from the fire]. (M.)

الصُّفِّيَّةُ
الصُّفِّيَّةُ ذ The صُوفِيَّة: so called in relation to those called أَهْلُ الصُّفَّةِ. (TA. (See art. صوف.])

صَافٌّ
صَافٌّ ذ [originally صَافِفٌ, act. part. n. of صَفَّ, q. v.]. صَافَّةٌ and [its pl.] صَوَافُّ are epithets applied to camels [as meaning Setting their legs in an even row], from صَفَّتْ قَوَائِمَهَا: (S, O:) [or] صَوَافَّ (in the Kur xxii. 37, O, K) means مَصْفُوفَةً [i. e. set in a row], (M, O, K, TA,) to be slaughtered; (M, TA;) of the measure فَوَاعِل in the sense of the measure مَفَاعِل [thus in the O, and also (probably copied therefrom) in the copies of the K; but correctly مَفَاعِيل]: or it means مُصْطَفَّةً [i. e. standing in a row]: (O, K:) or, as related by I 'Ab, it is صَوَافِنَ. (TA.) In the phrase وَالصَّافَّاتِ صَفًّا in the Kur [xxxvii. 1], by الصَّافَّات are meant The angels standing in ranks in Heaven, glorifying God. (M, O, K.) ― -b2- Applied to a bird, it means Expanding its wings and not moving [or flapping] them [in its flight]: opposed to دَافٌّ. (M and TA in art. دف.)

صَفْصَفٌ
صَفْصَفٌ ذ A level, or an even, tract of land or ground: (S, O, Msb, K:) thus expl. by AA, and by Mujلhid, as used in the Kur xx. 106: by others as meaning smooth: accord. to Fr, having in it no herbage: and accord. to IAar, bald: pl. صَفَاصِفُ: (TA:) or أَرْضٌ صَفْصَفٌ signifies a smooth, and level, or even, land; and so, accord. to IJ, [the fem.] صَفْصَفَةٌ. (M.) Also, (M,) or صَفْصَفَةٌ [app. as an epithet in which the quality of a subst. is predominant], (TA,) A desert, or waterless desert; syn. فَلَاةٌ; (M, TA;) from IDrd. (TA.) ― -b2- And The حَرْف [i. e. ridge, or brow, or ledge,] of a mountain. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

صُفْصُفٌ
صُفْصُفٌ ذ The sparrow, (IDrd, O, K,) in some one or more of the dialects. (IDrd, O.)

صَفْصَفَةٌ
صَفْصَفَةٌ ذ [fem. of صَفْصَفٌ, q. v. -A2- Also] i. q. سِكْبَاجَةٌ [n. un. of سِكبَاجٌ, q. v., i. e., A mess of the kind of food thus called]; (AA, O, K;) as also ↓ صَفْصَافَةٌ, (O, K,) which is of the dial. of Thakeef. (O.) -A3- And A certain insect (دُوَيْبَّة, Lth, M, O), by the Persians (العَجَم) called the سِيسَك [i. e. weevil]: (Lth, O:) a word adventitious to the Arabic language. (Lth, M, O.)

صَفْصَافٌ
صَفْصَافٌ ذ The tree called خِلَاف: (S, M, O, K:) [accord. to modern usage, the latter is the salix Aegyptia of Linn.: (Forskهl's Flora Aegypt. Arab., p. lxxvi., and Delile's Florو Aegpyt. Illustr., no 934:) and the صفصاف accord. to Forskهl, ibid., is the salix Babylonica; or this is called صَفْصَاف رُومِىّ: (Delile, no. 932:) and another species of salix is called in Egypt صَفْصَاف بَلَدِىّ: (Forskهl, ibid; and Delile, no. 933:)] or so in the dial. of Syria: (M, Msb:) or a kind of tree of which the خِلَاف is a species: (K in art. خلف:) n. un. with ة. (M, O, K.)

صَفْصَافَةٌ
صَفْصَافَةٌ ذ : see صَفْصَفَةٌ. -A2- Also n. un. of صَفْصَافٌ [q. v.]. (M, O, K.)

مَصَفٌّ
مَصَفٌّ ذ A station, (S, Msb,) or place where ranks are drawn up, (O, K,) in war, or battle: (S, O, Msb:) pl. مَصَافٌّ. (S, O, Msb, K.)

هُوَ مُصَافِّى
هُوَ مُصَافِّى ذ He is the person whose صُفَّة [of his house] is over against, or facing, my صُفَّة. (IDrd, O, K.)

### Türkçe

صَفَّ
1 **صَفَّ** ذ , (S, M, Mgh, O, Msb, K,) muz. **صَفُ٣َ** , (Msb, TA,) mast. is. **صَفٌّ**, (O, Msb, K, TA,) O, bir erkekler topluluğunu, (S, M, Mgh, O, Msb, K,) savaşta (S, O, K) vb., (O, K,) ve bir askerî kuvveti, (TA,) ve ayrıca [benzer bir mânâda] bir şeyi, (Msb,) bir saf, yahut sıra, yahut hat içinde dizdi, yahut yerleştirdi, yahut mevzilendirdi: (S, M, Mgh, O, K:) ve yine ↓ **صفّف**, (TA,) mast. is. **تَصْفِيفٌ**; (IDrd, O, K, TA;) lâkin bunun şiddet (mübalağa) mânâsı vardır. (IDrd, O, TA.) ― -b2- Ve bir dişi deve hakkında da denir: **تَصُفُّ يَدَيْهَا عِنْدَ الحَلَبِ** [Sağılırken ön ayaklarını eşitçe, yan yana koyar; birini ötekinin önüne geçirmez; sanki ilerleyecekmiş gibi]. (S, M, O, K.) [Ayrıca **صَفَنَ**’e bak; bir adam hakkında söylenir: ve **صَانَ**’a, md. **صون**’da bak.]) Ve [aynı şekilde] denir: **صَفَّتِ الاـِبِلُ قَوَائِمَهَا** [Develer ayaklarını düzgün bir sıra hâlinde dizdi]. (S, O.) ― -b3- Ve bir dişi deve hakkında da denir: **تَصُفُّ أَقْدَاحًا مِنْ لَبَنِهَا اـِذَا حُلِبَتْ** [sanki mânâsı: Sağılınca sütünden kâseler sırası verir], sütünün çokluğundan dolayı. (S, O, K *.) Ve **تَصُفُّ بَيْنَ مِحْلَبَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ**, (S, O,) yahut sadece **تَصُفُّ**, (M,) Bir sağımda iki sağım kabını yahut üçü birleştirir; (S, * M, O; *) **الصَّفُّ** onun iki sağım kabına yahut üçe sağılması mânâsındadır, (S, O, K,) onları birleştirecek şekilde. (S, O. [CK’de **أَنْ تَحْلُبَ** ifadesi **أَنْ تُحْلَبَ** yerine hatadır.]) Ve AZ’nin naklettiği bir recez, bir dişi deveye dair, der ki:
**تَصُفُّ فِى ثَلَاثَةِ المَحَالِبِ**
[Bir sağımda üç sağım kabına sağılır]. (S, O.) Ve ayrıca denir: **صَفَّهَا**, yani **حَلَبَهَا صَفًّا** [görünüşe göre mânâsı: Onu bir sağımda iki kâseye yahut üçe sağdı; yahut iki kâseye; zamir bir dişi deveye râcidir]. (M. [Bu iki mânâdan biri yahut öteki, bundan önce gelenin işaret ettiği görünür.]) ― -b4- **صُفَّ عَلَى الجَمْرِ لِيَنْشَوِىَ** (S, K) et hakkında söylenir (S) [görünüşe göre mânâsı: Közün üzerine, şerit yahut şeritler hâlinde kesilmiş olarak, kızartmak için kondu]; ve **فِى الشَّمْسِ لِيَجِفَّ** [aynı şekilde, kuruması için güneşte]: (K:) zira şeritler yahut uzun parçalar hâlinde kesilmiş ve güneşte kurutulmuş et hazırlayan kimse hakkında **صَفَّ اللَّحْمَ** denir; ve [aynı şekilde] ayrıca **صَفَّهُ عَلَى النَّارِ لِيَنْشَوِىَ** da denir: (Msb:) yahut **صَفَّ اللَّحْمَ**, muz. **صَفُ٣َ** , mast. is. **صَفُّ**, eti geniş dilimler hâlinde kesti demektir: (M:) ve ISh’ye göre ↓ **التَّصْفِيفُ**, **التَّشْرِيحُ** gibidir; yani bir et parçasını ince kesmek; öyle ki saydam olur: (TA, bu maddede:) yahut **التصفيف**, **تَشْرِيح**’ın bir çeşididir; yani bir et parçasını inceliğinden dolayı saydam olacak şekilde ince kesmek, sonra onu közün üzerine atmak. (TA, md. **شرح**.) [**صَفِيفٌ**’e bak.] -A2- Ayrıca 8’e bak; üç yerde. ― -b2- **صَفَّ** bir kuş hakkında söylenince, (M, O, Msb, K,) muz. **صَفُ٣َ** , (M, Msb,) mast. is. **صَفٌّ**, (Msb, K,) Kanatlarını bir hat üzerinde uzattı, (M,) yahut gökte kanatlarını açtı, (O, Msb, K,) ve onları oynatmadı, (M,) yahut ve güvercin gibi onlarla yanlarını çarpmadı [“çarpıp” ifadesi açık bir hatadır; “çarpıp” değil “çarpmaz” olmalıdır]: (Msb:) böyle yapanlar yenmez; (Msb, K;) akbaba ve doğan gibi: (Msb:) bir hadiste şöyle denmiştir: **يُؤْكَلُ مَا دَفَّ وَلَا يُؤْكَلُ مَا صَفَّ**. (O, K, TA. Md. **دف**’e bak.) -A3- **صَفَفْتُ لِلسَّرْجِ**, (S,) yahut **صَفَفْتُ لِلسَّرْجِ صُفَّةً**, (O,) yahut **صَفَفْتُ السَّرْجَ**, (K, ve O’da bir yerde de böyledir,) ve ↓ **أَصْفَفْتُهُ**, (O, K,) lâkin bu son fiil zayıf itimada sahiptir, (O,) (mec.) Atın eyerine bir **صُفَّة** [bk.] koydum: (S, O, K, TA:) [ve] **صَفَّ الدَّابَّةَ**, ve **صَفَّ لَهَا**, Binek hayvanı için bir **صُفَّة** yaptı. (M.)

2 **صَفَّ٣َ**: yukarıya bak, ilk cümle: ― -b2- ve ayrıca paragrafın ikinci yarısında.

**صَافُّوهُمْ**
3 **صَافُّوهُمْ** ذ (S, MA, O,K) **فِى القِتَالِ** (S, O, K) Onlarla saf hâlinde savaştılar; [savaşta] onlara karşı saf hâlinde dizildiler. (MA.) -A2- [Ve görünüşe göre ayrıca **صَافَّهُ** denir; mânâsı: Onun evinin **صُفَّة**’si, onun (başkasının) **صُفَّة**’sinin karşısında yahut yüz yüze oldu. Aşağıda **هُوَ مُصَافِّى**’ye bak.]

4 **أَصْفَ٣َ**: 1’e bak, son cümle.

6 **تَصَاْفَ٣َ**: 8’e bak. ― -b2- Ve ayrıca denir: **تصافّوا عَلَيْهِ** Ona karşı bir saf, yahut sıra, yahut hat hâlinde toplandılar. (M, TA.) Ve **تصافّوا عَلَى المَآءِ** Suyun başında toplandılar; **تضافّوا عَلَيْهِ** da böyledir: tıpkı **تصوّك فِى خُرْئِهِ** ve **تضوّك**, ve **صَلَاصِلُ المَآءِ** ve **ضَلَاضِلُهُ** denildiği gibi. (Lh, TA.)

**اصطفّوا**
8 **اصطفّوا** ذ Bir saf, yahut sıra, yahut hat içinde durdular, (S, Mgh, O, K,) yahut oldular, (M,) [yahut kendilerini bir saf, yahut sıra, yahut hat içinde dizdiler, yerleştirdiler, mevzilendirdiler]; (S, M, Mgh, Msb; *) yahut saflar, yahut sıralar, yahut hatlar; (O, K;) ↓ **تصافّوا** da böyledir; (M, O, * K; * [**التَّصَافُّ** O ve K’da **التَّسَاطُرُ** ile açıklanmıştır; CK’de yanlış olarak **التَّشاطُرُ**;]) ve yine ↓ **صَفُّوا**, (M, Mgh, Msb,) muz. **صَفُ٣َ** , (M, Mgh,) mast. is. **صَفٌّ** ve **صَفَّى**, fakat [ISd der ki] bu son mastarı, ancak aşağıda zikredilen bir ibarede işitmişimdir. (M.) Bundan dolayı şu söz: **النِّسَآءُ خَلْفَ الرِّجَالِ وَلَا** ↓ **تَصُفُّ تَصُفُّ مَعَهُمْ** [Kadınlar mescitte erkeklerin arkasında saf tutacaktır ve onlarla birlikte saf tutmayacaktır]. (Mgh.) Ve bundan dolayı, çöl kadınının oğullarına sözü: ↓ **اـِذَا لَقِيتُمُ العَدُوَّ فَدَغَرَى وَلَا صَفَّى** yani [Düşmanla karşılaştığınızda düşünmeden üzerlerine atılın ve] saf tutmayın. (M. [Ayrıca md. **دغر**’de 1’e bak.])

**صَفْصَفَ**
R. Q. 1 **صَفْصَفَ** ذ Yolculuk etti, (**سَارَ**, O, ve K nüshalarında da böyledir,) yahut oldu, (**صَارَ**, CK’de böyledir,) bir **صَفْصَف** içinde, yahut düz bir arazi parçasında, yalnız. (O, K.) -A2- Ve **صَفْصَاف** denilen ağaçlarda otlattı. (O, K.) -A3- Ve **صَفْصَفَةٌ** [mast. is. olarak yahut basit isim olarak] serçenin ötüşü yahut sesi (**صَوْت**) mânâsına gelir; o serçeye bazı lehçelerde **صُفْصُف** denir. (O, K) (O.)

**صَفٌّ**
**صَفٌّ** ذ Bir saf, sıra yahut hat [şeylerden]; (KL, PS;) yahut herhangi şeylerin düzgün bir **صَدْر**’ü [yani ön, yahut ön kısım]: (M:) ve bir saf, yahut sıra, yahut hat hâlinde duran erkekler topluluğu: (O, K:) cemi **صُفُوفٌ**; (S, M, O, Msb, K;) ve müfred, cem mânâsında da kullanılabilir; Kur’ân xviii. 46’da cem mânâsında böyle kullanılabilir yahut müfred olarak. (O.) Bundan dolayı, bir hadiste: **سَوُّوا صُفُوفَكُمْ** [Namazda saflarınızı düzleyin]. (O, TA.) ― -b2- Ve ayrıca **صُفُوف** [yahut saflar] için bir mevki. (M. [Ayrıca **مَصَفٌّ**’e bak.]) Ve bundan dolayı, (M,) Kur’ân xx. 67’de kullanıldığı üzere, **مُصَلًّى** ile eş mânâlıdır [yani namaz yeri, yahut bayram namazı yeri]; (Az, M, O;) çünkü insanlar orada saflar hâlinde dururlar: (M:) yani insanların bayramları için toplandıkları yer: (Az, O:) yahut o yerde **صَفًّا**, hâl (durum) bildiren olarak **مُصْطَفِّينَ** [yani saf hâlinde duranlar] mânâsına gelebilir. (M.) ― -b3- Ve bir çift kâse (**قَدَحَانِ**) [görünüşe göre, bir devenin bir sağımında doldurulan]; çünkü bir araya konurlar. (M.) -A2- Ve ayrıca dişlerin beyazlatıldığı belirli bir ilaç. (O.)

**صُفَّةٌ**
**صُفَّةٌ** ذ Bir evin eklentisi, (S, Mgh, O, Msb, K, bunların hiçbirinde açıklanmamıştır,) yahut bir binanın; geniş bir **بَهُو** gibi [burada müteahhir mânâda, gölgelik ve sığınak için, önü açık bir çeşit girişlik yahut revak], uzun bir çatı yahut tavan ile; (Lth, TA;) bir binanın **طُرَّة**’si [görünüşe göre yukarıda anlatılan şey]; (M;) **سَقِيفَةٌ** ile eş mânâlıdır: (S ve Msb ve K, md. **سقف**’ta:) [**سَفِيفَةٌ**’ye bak; ve ayrıca **سُدَّةٌ**’ye bak:] ve **ظُلَّةٌ** ile eş mânâlıdır [yani kapı üzerinde gölgelik ve sığınak için bir çatı yahut örtü; yahut bir evden karşıdaki başka bir eve uzanan; **سُدَّةٌ** ve **سَقِيفَةٌ** gibi]: (M:) [Golius’un S’den, Freytag’ın K ve S’den naklen verdiği mânâ için (“ scamnum discubitorium, fere ex lapidibus structum, ”) herhangi bir Arapça eserde delil bulmuyorum: Mısır’da, mermerden yahut adi taştan, yaklaşık dört ayak yüksekliğinde, iki yahut daha çok kemerle yahut tek kemerle taşınan bir raf için kullanılır; Modern Egyptians adlı eserimin girişinde şekli ve tarifi vardır; görünüşe göre biçimce (boyutça değil) bir sundurmaya benzediği için böyle adlandırılmıştır:] cemi **صُفَفٌ** (S, O, Msb, K) ve **صِفَافٌ** ve **صُفَّاتٌ**. (Mgh.) **أَهْلُ الصُّفَّةِ** [**صُفَّة** ehli] El-İslâm’ın misafirleri olan bazı kimselere verilen bir lakaptı, [yani Müslümanların sadakasıyla geçinenler,] (O, K, TA,) fakir muhacirlerden ve evsiz erkeklerden oluşan, (TA,) Peygamber’in mescidinin **صُفَّة**’sinde [Medine’de] geceleyenler; o, örtülü bir yerdi, mescidin bir eklentisiydi, (O, K, TA,) hurma çubuklarıyla örtülmüştü; (Har s. 379; [orada daha fazlasına bak;]) barınmak için oraya giderlerdi; bazen az, bazen çok olurlardı: [SM der ki,] onların isimlerinin bir listesini, doksan iki sayısına kadar, bir risalede derledim, (TA, bu maddede,) yahut doksan üç. (TA, **أَوْفَاضٌ** maddesinde.) [ISd der ki,] **عَذَابُ يَوْمِ الصُّفَّةِ** [**صُفَّة** gününün azabı], Kur’ân xxvi. 189’da geçen **عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ** ile aynıdır: (M, TA:) Lth der ki, birincisi, belirli bir kavmin peygamberlerine isyan ettiği bir gündü; bunun üzerine Allah onlara sıcak ve üzerlerini kaplayan bulutlar gönderdi; böylece helâk oldular: Az ise bunun Kur’ân’da zikredilenle aynı olmadığını, ve **عذاب يوم الصفّة** ile ne kastedildiğini bilmediğini söyler: (O, (TA:) ancak görünüşe göre ikisi de aynı mânâdadır; zira **الصُّفَّةُ** ile **الظُّلَّةُ** mânâda birdir. (TA.) ― -b2- Ve ayrıca (mec.) **سَرْج**’in [at eyerinin] bir eklentisi; (S, M, IAth, Mgh, O, K, TA;) **رَحْل**’in [deve eyerinin] **مِيثَرَة**’si gibi [bk. md. **وثر**]; (IAth, L, TA; *) onunla örtüldüğü şey; **قَرَبُوسَانِ** arasında; bunlar onun ön kısmı ve arka kısmıdır: (Mgh:) yahut, (M, TA,) **رَحْل** için de böyledir, (M,) içinde (تَضُمُّ) **عَرْقُوَتَانِ** denilen [iki tahta parçasını] ve onların üstünde ve altında **بِدَادَانِ** denilen [iki yastık yahut doldurulmuş şeyi] toplayan şey: (M, TA:) cemi **صُفَفٌ** (S, M, O, K) ve **صِفَافٌ**; ikincisini Sb zikretmiştir. (M.) ― -b3- Ve ayrıca (mec.) zamanın uzun bir müddeti (**زَمَانٌ**). (O, K, TA.) Şu sözde böyledir: **عِشْنَا صُفَّةٌ مِنَ الدَّهْرِ** (mec.) [Biz zamanın uzun bir müddetini yaşadık]. (O, TA.) ― -b4- Ve (mec. olduğu varsayılan) avuç içine konulan tahıl miktarı: Ebu’d-Derdâ rivayetinde geçer; şu sözde: **أَصْبَحْتُ لَا أَمْلكُ صُفَّةً وَلَا لُفَّةً** [Sabahladım ki avuç içine konulacak tahıl miktarına da, bir lokmaya da sahip değilim]; **اللُّفَّةُ**, **اللُّقْمَةُ** mânâsındadır. (TA.)

**صَفَفٌ**
**صَفَفٌ** ذ Bir adamın savaş gününde zırhın altında giydiği şey. (Ibn-'Abbād, O, K) (Ibn-'Abbād, O.)

**صَفُوفٌ**
**صَفُوفٌ** ذ Sağılınca sütünden kâseler sırası veren (**تَصُفُّ أَقْدَاحًا مِنْ لَبَنِهَا** S, O, K) dişi deve; (S, O,) sütünün çokluğundan dolayı: (S, O, K:) yahut iki kabın yan yana konulduğu (**يُصَفُّ**) ve onları dolduran: (Ham s. 535:) yahut sağılırken ön ayaklarını eşitçe, yan yana koyan (**تَصُفُّ يَدَيْهَا**, [1’e bak]). (S, M, O, K.) [**صُوفٌ** maddesinde nakledilen bir beyitte bir örneğe bak. Ve ayrıca **ضَفُوفٌ**’a bak.]

**صَفِيفٌ**
**صَفِيفٌ** ذ Et (S, M) ki közün üzerine (S, Mgh, O, K) kızartmak için (S, Mgh, K) yahut iyice pişmek için, (O,) yahut çakıl taşlarının üzerine, sonra kızartılmış yahut közlenmiş olarak, (M,) yahut güneşte, kuruması için: (O, K:) [**صُفَّ**, S, K, ve M ve O’da benzeri, yahut **شُرِحَ وَصُفَّ**, Mgh,] yahut şeritler yahut uzun parçalar hâlinde kesilmiş ve güneşte kurutulmuş et, (M, * Mgh, Msb,) yahut Lth’nin dediğine göre, ve aynı şekilde Ks, güneşte yayılmış [kuruması için]: (Mgh:) yahut geniş dilimler hâlinde kesilmiş et: (M:) yahut Khālid Ibn-Jembeh’e göre, **قَدِيد** tarzında değil, fakat ekmek çörekleri gibi geniş yapılmış dilimler hâlinde kesilmiş et: (TA:) [yahut saydam olacak şekilde ince kesilmiş: (1’in ikinci yarısına bak:)] yahut bir defa kaynatılmış, sonra [ateşten] alınmış et. (M.)

**الصُّفِّيَّةُ**
**الصُّفِّيَّةُ** ذ **صُوفِيَّة**: **أَهْلُ الصُّفَّةِ** denilenlere nispetle böyle adlandırılmıştır. (TA. [Md. **صوف**’a bak.])

**صَافٌّ**
**صَافٌّ** ذ [aslında **صَافِفٌ**, **صَفَّ**’ın ism-i fâili, bk.]. **صَافَّةٌ** ve [onun cemi] **صَوَافُّ**, develere sıfat olur [mânâsı: Ayaklarını düzgün bir sıra hâlinde koyan], **صَفَّتْ قَوَائِمَهَا**’dan: (S, O:) [yahut] **صَوَافَّ** (Kur’ân xxii. 37’de, O, K) **مَصْفُوفَةً** [yani sıra hâlinde dizilmiş] mânâsındadır, (M, O, K, TA,) boğazlanmak üzere; (M, TA;) ölçüsü **فَوَاعِل** olup **مَفَاعِل** ölçüsü mânâsındadır [O’da böyle, ve muhtemelen oradan kopya edilerek K nüshalarında da; fakat doğrusu **مَفَاعِيل**]: yahut **مُصْطَفَّةً** [yani sıra hâlinde duran] mânâsındadır: (O, K:) yahut I 'Ab’den rivayet edildiğine göre, o **صَوَافِنَ**’dir. (TA.) Kur’ân’daki **وَالصَّافَّاتِ صَفًّا** ibaresinde [xxxvii. 1], **الصَّافَّات** ile kastedilen, gökte saflar hâlinde durup Allah’ı tesbih eden meleklerdir. (M, O, K.) ― -b2- Bir kuşa uygulanınca, uçuşunda kanatlarını açıp onları oynatmayan [yahut çırpmayan] mânâsındadır: **دَافٌّ**’ın zıddı. (M ve TA, md. **دف**’ta.)

**صَفْصَفٌ**
**صَفْصَفٌ** ذ Düz, yahut düzgün, arazi yahut yer parçası: (S, O, Msb, K:) AA ve Mujāhid tarafından, Kur’ân xx. 106’da kullanıldığı üzere, böyle açıklanmıştır: başkalarınca “pürüzsüz” mânâsında: Fr’ye göre içinde ot bitmeyen: IAar’a göre kel: cemi **صَفَاصِفُ**: (TA:) yahut **أَرْضٌ صَفْصَفٌ** pürüzsüz ve düz, yahut düzgün bir arazi demektir; ve IJ’ye göre [müennesi] **صَفْصَفَةٌ** de böyledir. (M.) Ayrıca, (M,) yahut **صَفْصَفَةٌ** [görünüşe göre, isim niteliğinin baskın olduğu bir sıfat], (TA,) çöl, yahut susuz çöl; eş anlamlısı **فَلَاةٌ**; (M, TA;) IDrd’den. (TA.) ― -b2- Ve bir dağın **حَرْف**’i [yani sırtı, yahut kaşı, yahut çıkıntısı]. (Ibn-'Abbād, O, K.)

**صُفْصُفٌ**
**صُفْصُفٌ** ذ Serçe, (IDrd, O, K,) bazı lehçelerde. (IDrd, O.)

**صَفْصَفَةٌ**
**صَفْصَفَةٌ** ذ [**صَفْصَفٌ**’ün müennesi, bk. -A2- Ve ayrıca] **سِكْبَاجَةٌ** ile eş mânâlıdır [**سِكبَاجٌ**’ın isim birimi, bk.; yani bu adla anılan yiyecek türünden bir yemek]; (AA, O, K;) ↓ **صَفْصَافَةٌ** da böyledir, (O, K,) ki bu Thaqeef lehçesindendir. (O.) -A3- Ve belirli bir böcek (**دُوَيْبَّة**, Lth, M, O); Acemlerin (**العَجَم**) **سِيسَك** diye adlandırdığı [yani buğday biti]: (Lth, O:) Arapçaya sonradan girmiş bir kelimedir. (Lth, M, O.)

**صَفْصَافٌ**
**صَفْصَافٌ** ذ **خِلَاف** denilen ağaç: (S, M, O, K:) [modern kullanıma göre, ikincisi Linn.’in salix Aegyptia’sıdır: (Forskål’ın Flora Aegypt. Arab., s. lxxvi., ve Delile’in Floræ Aegypt. Illustr., no 934:) ve Forskål’a göre **صفصاف**, aynı yerde, salix Babylonica’dır; yahut buna **صَفْصَاف رُومِىّ** denir: (Delile, no. 932:) ve salix’in başka bir türüne Mısır’da **صَفْصَاف بَلَدِىّ** denir: (Forskål, aynı yer; ve Delile, no. 933:)] yahut Şam lehçesinde böyledir: (M, Msb:) yahut **خِلَاف**’ın bir türü olduğu bir ağaç çeşidi: (K, md. **خلف**’ta:) isim birimi ة ile. (M, O, K.)

**صَفْصَافَةٌ**
**صَفْصَافَةٌ** ذ : **صَفْصَفَةٌ**’ye bak. -A2- Ve **صَفْصَافٌ**’un isim birimi [bk.]. (M, O, K.)

**مَصَفٌّ**
**مَصَفٌّ** ذ Bir mevki, (S, Msb,) yahut savaşta yahut muharebede safların kurulduğu yer: (O, K,) (S, O, Msb:) cemi **مَصَافٌّ**. (S, O, Msb, K.)

**هُوَ مُصَافِّى**
**هُوَ مُصَافِّى** ذ O, evinin **صُفَّة**’si benim **صُفَّة**’min karşısında yahut yüz yüze olan kimsedir. (IDrd, O, K.)
