# صقر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%82%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%82%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%82%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صقر

صَقَرَ
1 صَقَرَ ذ , (S, M, K,) aor. صَقُرَ , (M,) inf. n. صَقْرٌ, (S, M,) He broke, (S, K,) or struck, (M,) stones, (S,) or a stone, (M, K,) with a صَاقُور [q. v.]. (S, M, K.) ― -b2- صَقَرَهُ بِالعَصَا, (M, K,) inf. n. as above, (M,) He struck him, or beat him, (M, K,) on his head, (M,) with the staff, or stick. (M, K.) ― -b3- صُقِرَ بِهِ الأَرْضُ He was thrown, or cast, upon the ground; lit. the ground was struck with him. (O, K. [In some copies of the K, صقر in this instance and the verb explaining it (ضرب) are in the act. form, and الارض is therefore in the accus. case.]) ― -b4- صَقَرَ النَّارَ, (M, K,) inf. n. as above; (M;) and ↓ صقّرها, (M, K,) inf. n. تَصْقِيرٌ; (TA;) He lighted, or kindled, the fire; or made it to burn, burn up, burn brightly or fiercely, blaze, or flame. (M, K.) ― -b5- صَقَرَتْهُ الشَّمْسُ, (S, M, A,) aor. and inf. n. as above, (M,) (tropical:) The sun hurt him by its heat: (A:) or pained his brain: (S:) or fell vehemently, with fierce heat, upon him, or upon his head: or was hot upon him. (M, TA.) [See also 1 in art. سقر.] ― -b6- صَقَرَنِى بِكَلَامِهِ (tropical:) [app. He cursed me, and calumniated me]. (A. [These meanings seem to be there indicated by the context.]) -A2- صَقَرَ اللَّبَنُ The milk was, or became, intensely sour; as also ↓ اصقرّ, inf. n. اِصْقِرَارٌ; (K;) and ↓ صَمْقَرَ, (K in art. صمقر,) and ↓ اِصْمَقَرَّ. (K in that art and in the present art. also.) ― -b2- [See also صَقْرٌ, below, last explanation but one.]

صقّر النَّارَ
2 صقّر النَّارَ ذ : see 1. -A2- صقّر التَّمْرَ, (M,) or الرُّطَبَ, inf. n. تَصْقِيرٌ, (As, TA,) He poured صَقَر [q. v.], (M,) or دِبْس, [which is the same,] (As,) upon the dates, (M,) or upon the fresh ripe dates. (As.)

اصقرت الشَّمْسُ
4 اصقرت الشَّمْسُ ذ (tropical:) The sun was, or became, burning, or fiercely burning; syn. اِتَّقَدَت; (M, K;) as also ↓ اِصْمَقَرَّت, (L and K in art. صمقر,) in which the م is augmentative: (L in that art.:) the former is from اصتقرت said of fire. (M.)

تصقّرت النَّارُ
5 تصقّرت النَّارُ ذ : see 8. -A2- تصقّر [He hawked;] he hunted with the صَقْر. (A, K.) -A3- And He tarried, stayed, or waited, (K, TA,) in a place. (TA.)

٨
8 اصتقرت النَّارُ ذ and اصطقرت The fire became lighted or kindle; burned, burned up, burned brightly or fiercely, blazed, or flamed; (M, K;) as also ↓ تصقّرت. (K.)

اصقرّ
9 اصقرّ ذ : see 1, last explanation.

صَمْقَرَ
Q. Q. 1 صَمْقَرَ ذ : see 1, last explanation.

Q. Q. 1  صَوْقَرَ He (a bird) uttered the cry termed صَوْقَرِير [q. v.]: (K:) reiterated his cry. (TA.)

اِصْمَقَرَّ
Q. Q. 4 اِصْمَقَرَّ ذ : see 1, last explanation: ― -b2- and see also 4.

صَقْرٌ
صَقْرٌ ذ [The hawk;] the bird with which one hunts, or catches, game; (S;) whatever preys, or hunts or catches game, of the birds called بُزِاة [pl. of بَازٍ] and شَوَاهِين [pl. of شَاهِين]; (M, A, K;) a kind of bird including the بَازِى and the شَاهِين and the زُرَّق and the يُؤْيُؤ and the بَاشَق: (AHلt, TA in art. بشق:) [like our term “ saker, ” and the French “ sacre, ” &c:] pl. [of pauc.] أَصْقُرٌ (M, K) and [of mult.] صُقُورٌ and صُقُورَةٌ (M, A, K) and صِقَارٌ and صِقَارَةٌ and صُقُرٌ; (M, K;) the last of which is said by Th to be pl. of صُقُورٌ, which is pl. of صَقْرٌ, but [ISd says] I hold it to be pl. of صَقْرٌ: the fem. is ↓ صَقْرَةٌ. (M.) ― -b2- [And accord. to Reiske, as mentioned by Freytag, A liberal man: perhaps a noble man, as likened to a hawk.] -A2- Also, (S, K,) and ↓ صَقْرَةٌ, (S, M, K,) Vehemence of the stroke of the sun, (S, M, K,) and fierceness of its heat: (M:) or the vehemence of its stroke upon the head: (M:) pl. [of the latter] صَقَرَاتٌ. (S, A.) -A3- Also the former, Sour milk; (K;) [and] so ↓ صَقْرَةٌ: (A:) or milk rendered sour by a stroke of the sun: (Sh:) or milk sour in the utmost degree: (As:) or very sour milk; as also ↓ صَقْرَةٌ: (S:) or this latter is milk that has curdled, and of which the thick part has become separate, and the whey become clear, and that has become sour, so as to be a good kind of sauce. (L.) One says, تَزْوِى الوَجْهَ ↓ جَآءَنَا بِصَقْرَةٍ [He brought us some sour milk, or very sour milk, &c., such as contracts the face, or makes it to wrinkle: like as one says بِصَرْبَةٍ]. (S, A, L.) ― -b2- Also, (T, S, M, Msb, K,) and ↓ صَقْرَةٌ, (M,) [The exuded, or expressed, juice called] دِبْس; (S, K;) in the dial. of the people of El-Medeeneh: (S:) or the دِبْس of dates; (M;) or of fresh ripe dates, (Mgh, Msb,) before it is cooked; i. e. what flows from them, like honey, and what, when it is cooked, is called رُبّ: (Msb:) or the honey of fresh ripe dates and of raisins; as also ↓ صَقَرٌ: (K:) or the honey of fresh ripe dates when it has become dry, or tough: or what exudes from grapes, and from raisins, and from dates, without their being pressed; (M;) as also ↓ صَقَرٌ: (TA:) or, in the dial. of the Bahrلnees, [or people of El-Bahreyn,] the crude دِبْس, resembling honey, which flows from baskets of dates when they [i. e. the dates] are deposited and congested, in an uncovered chamber, [so I render بَيْت مُصَرَّح, but the meaning of the epithet is not clear,] with green earthen pots beneath them. (AM, TA.) ― -b3- And the former, (صَقْرٌ,) (assumed tropical:) Water that has become altered for the worse in taste and colour. (K, O, TA. [See also مُصَقَّرٌ and صَقَرَةٌ.]) -A4- صَقْرْ also signifies A دَائِرَة [or feather, i. e. portion of the hair naturally curled or frizzled in a spiral manner or otherwise,] behind the place of the liver (AO, K, TA) of a horse or similar beast, (K, TA,) on the right and on the left, (TA,) or in the back of a horse: (AO, TA:) there are two such feathers, (AO, K, TA,) which are the limit of the back. (AO, TA.) -A5- Also, [probably as an inf. n., of which the verb is صَقَرَ,] The acting the part, or performing the office, of a pimp to [men's] wives, or women under covert. (IAar, M, O, K. [In the CK, الحَرَمِ is erroneously put for الحُرَمِ.]) Hence the epithet صَقَّار, [as some explain it,] occurring in a trad. [which see below]. (TA.) ― -b2- And A cursing of such as is not deserving [thereof]: pl. صُقُورٌ and صِقَارٌ. (K.)

صَقَرُ
صَقَرُ ذ a name of Hell; a dial. var. of سَقَرُ [q. v.]. (K.) -A2- صَقَرٌ Fallen leaves of the [kind of trees called] عِضَاه, and [particularly] of the عُرْفُط, (M, K,) and of the سَلَم, and of the طَلْح, and of the سَمُر: not so called until they fall. (M.) -A3- See also صَقْرٌ, in two places.

رُطَبٌ صَقرِ
رُطَبٌ صَقرِ ذ , (S,) or صَقِرٌ مَقِرٌ, (M, K,) in which the latter word is an imitative sequent, (K,) Fresh ripe dates containing صَقْر: (M, K:) [melliferous:] or proper for دِبْس [or صَقْر]. (S.) -A2- اِمْرَأَةٌ صَقِرَةٌ A woman sharp, or acute, of mind, (ذَكِيَّةٌ, [in the CK, erroneously, زَكِيَّةٌ,]) strongsighted. (Sgh, K.)

جَآءَ بِالصُّقَرِ وَالبُقَرِ
جَآءَ بِالصُّقَرِ وَالبُقَرِ ذ , (A, K, TA,) and ↓ بِالصُّقَارَى وَالبُقَارَى, (K, TA,) (tropical:) He came with lies, and excitements of dissension: (A, TA:) or with sheer lying: (K:) or with sheer, and excessive, or abominable, lying: (TA:) each being a name for that which is unknown: (K, TA:) and in like manner one says جآء بِالشُّقَرِ وَالبُقَرِ, and بِالشُّقَارَى وَالبُقَارَى; mentioned by IDrd, in the Jm; and by Meyd, in the Collection of Proverbs. (TA in art. بقر.) [See also Har p. 399.]

صَقْرَةٌ
صَقْرَةٌ ذ : see صَقْرٌ, in six places.

صَقَرَةٌ
صَقَرَةٌ ذ (assumed tropical:) Water remaining in a watering-trough in which dogs and foxes void their urine, (O, K, TA,) altered for the worse in taste and colour. (TA. [See also صَقْرٌ and مُصَقَّرٌ.])

صُقْرَةٌ
صُقْرَةٌ ذ (assumed tropical:) A colour, of a bird, in which the خُضْرَة [or dark, or ashy, dust-colour] thereof, or the blackness thereof, is mixed with redness or yel-lowness; as being likened to [the colour of] صَقْرَة [or صَقْر], i. e. دِبْس: a bird of that colour is termed ↓ مُصَقَّرٌ: so in the book entitled “ Ghareeb el- Hamلm, ” by Hoseyn Ibn-'Abd-Allah el-Kلtib El-Isbahلnee. (TA.)

صَقُورٌ
صَقُورٌ ذ , (so in a copy of the M in two instances, and so in the O in one instance,) or ↓ صَقُّورٌ, (so in the O in another instance, and so accord. to the K, in which latter it is expressly likened to تَنُّورٌ,) A wittol, or tame cuckold; syn. دَيُّوثٌ: (M, K:) or one who acts the part of a pimp to his own wives, or women under covert; as also ↓ صَقَّارٌ: (O:) the former epithet occurring in a trad. (M, O.)

صُقَارَى
صُقَارَى ذ : see جَآءَ بِالصُّقَرِ وَالبُقَرِ, above.

صَقَّارٌ
صَقَّارٌ ذ [A falconer, or rearer of hawks. (Golius, from Meyd: and so in the present day.) -A2- And] i. q. دَبَّاسٌ [A seller of دِبْس, or صَقْر]. (O, K.) -A3- Also (assumed tropical:) One who is in the habit of cursing (M, O, K) those who are not deserving [of being cursed]: (M, O, K:) and (assumed tropical:) a calumniator: and (assumed tropical:) an unbeliever. (M, O, K.) The Prophet, being asked the meaning of صَقَّارٌ, (M, TA,) or of سَقَّارَةٌ, (T, TA,) or of صَقَّارُونَ, (O,) occurring in a trad., said (assumed tropical:) Young people who shall be in the end of time, whose mutual greeting will be mutual cursing. (T, M, O, TA.) See also صَقُورٌ.

صَقُّورٌ
صَقُّورٌ ذ : see صَقُورٌ.

صَاقِرٌ
صَاقِرٌ ذ , applied to a صَقْر [or hawk] Sharp-sighted. (K.)

صَوْقَرٌ
صَوْقَرٌ ذ : see صَاقُورٌ.

صَاقِرَةٌ
صَاقِرَةٌ ذ A calamity, (M, K,) or a vehement calamity, (O,) befalling. (M, K.)

صَاقُورٌ
صَاقُورٌ ذ [A pickaxe;] a large فَأْس (AA, S, M, K) with one slender head, with which stones are broken; (AA, S, M;) i. q. مِعْوَلٌ; (AA, S, A;) and ↓ صَوْقَرٌ signifies the same; (M, K;) [but] this latter is expl. by IDrd as meaning a thick فَأْس with which stones are broken. (TA.) ― -b2- And (assumed tropical:) The tongue. (M, K.) ― -b3- See also what next follows.

صَاقُورَةٌ
صَاقُورَةٌ ذ The inner side of the cranium, over the brain, (M, K, TA,) as though it were the bottom of a bowl: in the T said to be termed ↓ صَاقُورٌ. (TA.) ― -b2- And صَاقُورَةُ, (M,) and الصَّاقُورَةُ, (M, K,) a name of (assumed tropical:) The Third Heaven. (M, K.)

صَوْقَرِيرٌ
صَوْقَرِيرٌ ذ A cry of a bird, (M, K,) with a reiteration, (M,) resembling the sound of this word. (M, K.)

أَصْقَرُ
أَصْقَرُ ذ in the following saying, (M,) هٰذَا التَّمْرُ أَصْقَرُ مِنْ هٰذَا These dates have more صَقْر than these, (AHn, M, K,) has no verb. (M.)

مُصْقَرٌّ
مُصْقَرٌّ ذ Milk that is sour and disagreeable: (Ibn-Buzurj, TA:) and ↓ مُصْمَقِرٌّ signifies milk intensely sour. (TA in art. صمقر.)

رُطَبٌ مُصَقَّرٌ
رُطَبٌ مُصَقَّرٌ ذ Fresh ripe dates, (A,) or fresh ripe dates that have become dry, (S,) upon which is poured دِبْس (S, A) of ripe dates, (A,) in order that they may become soft: and sometimes it occurs with س; for they often change ص into س when there is in the word ق or ط or غ or خ; as in بُصَاقٌ and صِرَاطٌ and صُدْغٌ and صَمَاخٌ: (S:) or excellent fresh ripe dates, picked from the raceme, which are put into [earthen vessels of the kind called] بَسَاتِيق [pl. of بُسْتُوقَةٌ (in the TA erroneously written بَسَاتِين)], and upon which صَقْر is poured: they remain moist and good all the year. (AHn, L.) ― -b2- And مَآءٌ مُصَقَّرٌ (assumed tropical:) Water altered for the worse [in colour, as though صَقْر, i. e. دِبْس had been mixed with it]. (M. [See also صَقْرٌ and صَقَرَةٌ.]) ― -b3- And طَائِرٌ مُصَقَّرٌ (assumed tropical:) A bird of the colour termed, صُقْرَةٌ, q. v. (TA.)

مُصَقِّرٌ
مُصَقِّرٌ ذ One who hunts with hawks. (A, * TA.)

مُصْمَقِرٌّ
مُصْمَقِرٌّ ذ A day intensely hot: the two م in this word are augmentative. (TA.) ― -b2- See also مُصْقَرٌّ.

### Türkçe

**صَقَرَ**
1 **صَقَرَ** **ذ** , (S, M, K,) muzâri‘i **صَقُرَ** , (M,) mastar ismi **صَقْرٌ**, (S, M,) O, **صَاقُور** [bkz.] ile, (S, K,) taşları, (M,) yahut (S,) bir taşı, (M, K,) kırdı, (S, M, K.) yahut vurdu. (M.) ― -b2- **صَقَرَهُ بِالعَصَا**, (M, K,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (M,) O, onu, (M, K,) değnekle yahut sopayla, (M,) başına vurdu yahut dövdü. (M, K.) ― -b3- **صُقِرَ بِهِ الأَرْضُ** O, yere atıldı yahut fırlatıldı; lafzen: yer onunla vuruldu. (O, K. [K’nin bazı nüshalarında, bu yerde **صقر** ve onu açıklayan fiil (**ضرب**) etken sîgada olup **الارض** bu sebeple mansûb hâldedir.]) ― -b4- **صَقَرَ النَّارَ**, (M, K,) mastar ismi yukarıdaki gibi; (M;) ve ↓ **صقّرها**, (M, K,) mastar ismi **تَصْقِيرٌ**; (TA;) O, ateşi yaktı yahut tutuşturdu; yahut onu yanar kıldı, yanıp tüketir kıldı, parlak yahut şiddetli yaktırdı, alevlendirdi yahut alev saçtırdı. (M, K.) ― -b5- **صَقَرَتْهُ الشَّمْسُ**, (S, M, A,) muzâri‘i ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (M,) (mecaz:) Güneş onu hararetiyle incitti: (A:) yahut beynini ağrıttı: (S:) yahut şiddetli olarak, sert bir hararetle, onun üzerine yahut başının üzerine düştü: yahut onun üzerinde sıcak oldu. (M, TA.) [Ayrıca bkz. سقر maddesinde 1.] ― -b6- **صَقَرَنِى بِكَلَامِهِ** (mecaz:) [görünüşe göre: Bana sövdü ve bana iftira etti]. (A. [Bu mânalar orada bağlam tarafından işaret ediliyor görünür.]) -A2- **صَقَرَ اللَّبَنُ** Süt, şiddetle ekşidi yahut şiddetle ekşi oldu; bunun gibi ↓ **اصقرّ**, mastar ismi **اِصْقِرَارٌ**; (K;) ve ↓ **صَمْقَرَ**, (K, صمقر maddesinde,) ve ↓ **اِصْمَقَرَّ**. (K, o maddede ve bu maddede de.) ― -b2- [Aşağıda, sondan bir önceki açıklamada **صَقْرٌ**’a da bak.]

**صقّر النَّارَ**
2 **صقّر النَّارَ** **ذ** : 1’e bak. -A2- **صقّر التَّمْرَ**, (M,) yahut **الرُّطَبَ**, mastar ismi **تَصْقِيرٌ**, (As, TA,) O, hurmaların üzerine, (M,) yahut taze olgun hurmaların üzerine, (As,) **صَقَر** [bkz.], (M,) yahut **دِبْس**, [ki o aynıdır,] (As,) döktü. (As.)

**اصقرت الشَّمْسُ**
4 **اصقرت الشَّمْسُ** **ذ** (mecaz:) Güneş yakıcı oldu yahut yakıcı hâle geldi; yahut şiddetle yakıcı oldu; eşanlamlısı **اِتَّقَدَت**; (M, K;) bunun gibi ↓ **اِصْمَقَرَّت**, (L ve K, صمقر maddesinde,) ki onda **الم** ziyâdeliktir: (L, o maddede:) birincisi, ateş hakkında söylenen **اصتقرت**’tendir. (M.)

**تصقّرت النَّارُ**
5 **تصقّرت النَّارُ** **ذ** : 8’e bak. -A2- **تصقّر** [O, doğanla avlandı;] **صَقْر** ile avlandı. (A, K.) -A3- Ve O, bir yerde, (K, TA,) gecikti, kaldı yahut bekledi. (TA.)

**٨**
8 **اصتقرت النَّارُ** **ذ** ve **اصطقرت** Ateş yandı yahut tutuşturuldu; yandı, yanıp tüketti, parlak yahut şiddetli yandı, alevlendi yahut alev saçtı; (M, K;) bunun gibi ↓ **تصقّرت**. (K.)

**اصقرّ**
9 **اصقرّ** **ذ** : 1’e, son açıklamaya bak.

**صَمْقَرَ**
Q. Q. 1 **صَمْقَرَ** **ذ** : 1’e, son açıklamaya bak.

Q. Q. 1  **صَوْقَرَ** O (bir kuş), **صَوْقَرِير** [bkz.] diye adlandırılan ötüşü çıkardı: (K:) ötüşünü tekrarladı. (TA.)

**اِصْمَقَرَّ**
Q. Q. 4 **اِصْمَقَرَّ** **ذ** : 1’e, son açıklamaya bak: ― -b2- ve ayrıca 4’e de bak.

**صَقْرٌ**
**صَقْرٌ** **ذ** [Doğan;] kendisiyle avlanılan yahut av yakalanan kuş; (S;) **بُزِاة** [**بَازٍ**’ın çoğulu] ve **شَوَاهِين** [**شَاهِين**’in çoğulu] diye adlandırılan kuşlardan, avlanan yahut avı kapıp yakalayan her şey; (M, A, K;) **بَازِى**’yi ve **الشَاهِين**’i ve **زُرَّق**’ı ve **يُؤْيُؤ**’yü ve **بَاشَق**’ı içine alan bir kuş türü: (AHلt, TA, بشق maddesinde:) [bizdeki “saker” terimi gibi, ve Fransızca “sacre” vb.:] azlık çoğulu **أَصْقُرٌ** (M, K) ve çokluk çoğulu **صُقُورٌ** ve **صُقُورَةٌ** (M, A, K) ve **صِقَارٌ** ve **صِقَارَةٌ** ve **صُقُرٌ**; (M, K;) bunların sonuncusu hakkında Th, onun **صُقُورٌ**’un çoğulu olduğunu, onun da **صَقْرٌ**’un çoğulu olduğunu söyler; fakat [ISd der ki] ben onu **صَقْرٌ**’un çoğulu sayarım: müennesi ↓ **صَقْرَةٌ**’dir. (M.) ― -b2- [Ve Reiske’ye göre, Freytag’ın naklettiği üzere, Cömert bir adam: belki, doğana benzetilerek, soylu bir adam.] -A2- Ayrıca, (S, K,) ve ↓ **صَقْرَةٌ**, (S, M, K,) güneşin vuruşunun şiddeti, (S, M, K,) ve hararetinin sertliği: (M:) yahut baş üzerine vuruşunun şiddeti: (M:) [bu ikincinin] çoğulu **صَقَرَاتٌ**. (S, A.) -A3- Ayrıca birincisi, ekşi süt; (K;) [ve] bunun gibi ↓ **صَقْرَةٌ**: (A:) yahut güneşin bir vuruşuyla ekşitilmiş süt: (Sh:) yahut en ileri derecede ekşi süt: (As:) yahut çok ekşi süt; bunun gibi ↓ **صَقْرَةٌ**: (S:) yahut bu ikincisi, kesilmiş, koyu kısmı ayrılmış, ayranı berraklaşmış ve ekşimiş olup iyi bir tür katık olan süttür. (L.) Denir ki, **تَزْوِى الوَجْهَ** ↓ **جَآءَنَا بِصَقْرَةٍ** [Bize, yüzü buruşturan yahut kırıştıran ekşi süt, yahut çok ekşi süt vb. getirdi: tıpkı **بِصَرْبَةٍ** denildiği gibi]. (S, A, L.) ― -b2- Ayrıca, (T, S, M, Msb, K,) ve ↓ **صَقْرَةٌ**, (M,) [sızan yahut sıkılan özsuyu denilen] **دِبْس**; (S, K;) Medine halkının lehçesinde: (S:) yahut hurmanın **دِبْس**’i; (M;) yahut taze olgun hurmanın, (Mgh, Msb,) pişirilmeden önceki; yani onlardan bal gibi akan şey; ve o pişirildiğinde **رُبّ** diye adlandırılan şey: (Msb:) yahut taze olgun hurmanın ve kuru üzümün balı; bunun gibi ↓ **صَقَرٌ**: (K:) yahut taze olgun hurmanın, kuruyup yahut sertleştiğinde, balı: yahut üzümden, kuru üzümden ve hurmadan, sıkılmaksızın sızan şey; (M;) bunun gibi ↓ **صَقَرٌ**: (TA:) yahut Bahreynlilerin lehçesinde, [yahut Bahreyn halkının,] balı andıran ham **دِبْس**; ki hurmalar, üstü açık bir odada, [**بَيْت مُصَرَّح** ile tercüme ederim; fakat sıfatın mânası açık değildir,] yığılıp biriktirildiğinde, altlarında yeşil toprak kaplar varken, sepetlerden akar. (AM, TA.) ― -b3- Ve birincisi, (**صَقْرٌ**, ) (farz edilen mecaz:) tadı ve rengi bakımından daha kötüye değişmiş su. (K, O, TA. [Ayrıca bkz. **مُصَقَّرٌ** ve **صَقَرَةٌ**.]) -A4- **صَقْرْ** ayrıca, bir atın yahut benzeri bir hayvanın, (K, TA,) sağda ve solda, (TA,) yahut bir atın sırtında: (AO, TA:) karaciğer yerinin arkasında (AO, K, TA) bulunan bir **دَائِرَة** [yahut tüy; yani saçın doğal olarak spiral tarzda yahut başka şekilde kıvrılıp büzüldüğü kısım] mânasına gelir: bunlardan iki tüy vardır, (AO, K, TA,) ki bunlar sırtın sınırıdır. (AO, TA.) -A5- Ayrıca, [muhtemelen mastar ismi olarak; fiili **صَقَرَ** olan,] [erkeklerin] eşlerine, yahut örtü altında bulunan kadınlara, pezevenklik rolünü icra etmek yahut görevini yapmak. (IAar, M, O, K. [CK’de **الحَرَمِ**, yanlışlıkla **الحُرَمِ** yerine konmuştur.]) Buradan, bir rivayette geçen **صَقَّار** sıfatı, [bazılarının açıkladığı üzere]. (TA.) ― -b2- Ve hak etmeyen kimselere yönelik bir lânetleme: çoğulu **صُقُورٌ** ve **صِقَارٌ**. (K.)

**صَقَرُ**
**صَقَرُ** **ذ** Cehennemin bir adı; **سَقَرُ**’un [bkz.] lehçe varyantı. (K.) -A2- **صَقَرٌ** **عِضَاه** denilen [ağaç türünün] dökülmüş yaprakları, ve [özellikle] **عُرْفُط**’un, (M, K,) ve **سَلَم**’in, ve **طَلْح**’ın, ve **سَمُر**’un: düşmedikçe bu ad verilmez. (M.) -A3- Ayrıca **صَقْرٌ**’a, iki yerde, bak.

**رُطَبٌ صَقرِ**
**رُطَبٌ صَقرِ** **ذ** , (S,) yahut **صَقِرٌ مَقِرٌ**, (M, K,) ki bunda ikinci kelime taklitî bir ardıl (K,)dır, **صَقْر** içeren taze olgun hurmalar: (M, K:) [balca zengin:] yahut **دِبْس** [yahut **صَقْر**] için elverişli. (S.) -A2- **اِمْرَأَةٌ صَقِرَةٌ** Zihni keskin yahut zeki bir kadın, (**ذَكِيَّةٌ**, [CK’de yanlışlıkla **زَكِيَّةٌ**]), keskin görüşlü. (Sgh, K.)

**جَآءَ بِالصُّقَرِ وَالبُقَرِ**
**جَآءَ بِالصُّقَرِ وَالبُقَرِ** **ذ** , (A, K, TA,) ve ↓ **بِالصُّقَارَى وَالبُقَارَى**, (K, TA,) (mecaz:) O, yalanlarla ve fitne kışkırtmalarıyla geldi: (A, TA:) yahut sırf yalanla: (K:) yahut sırf, ve aşırı, yahut çirkin yalanla: (TA:) her biri, bilinmeyen şey için bir addır: (K, TA:) ve bunun gibi denir: **جآء بِالشُّقَرِ وَالبُقَرِ**, ve **بِالشُّقَارَى وَالبُقَارَى**; IDrd tarafından Jm’de, ve Meyd tarafından Atasözleri Derlemesi’nde zikredilmiştir. (TA, بقر maddesinde.) [Ayrıca bkz. Har s. 399.]

**صَقْرَةٌ**
**صَقْرَةٌ** **ذ** : altı yerde **صَقْرٌ**’a bak.

**صَقَرَةٌ**
**صَقَرَةٌ** **ذ** (farz edilen mecaz:) Köpeklerin ve tilkilerin içine işediği bir sulukta kalan su; (O, K, TA,) tadı ve rengi bakımından daha kötüye değişmiş. (TA. [Ayrıca bkz. **صَقْرٌ** ve **مُصَقَّرٌ**.])

**صُقْرَةٌ**
**صُقْرَةٌ** **ذ** (farz edilen mecaz:) Bir kuşun bir rengi; onda onun **خُضْرَة**’si [yahut koyu, yahut kül rengi toz rengi], yahut onun siyahlığı, kızıllık yahut sarılıkla karışmıştır; **صَقْرَة** [yahut **صَقْر**], yani **دِبْس** [rengine] benzetilmesi sebebiyle: o renkteki kuşa ↓ **مُصَقَّرٌ** denir: “Ghareeb el-Hamلm” adlı kitapta, Hoseyn Ibn-'Abd-Allah el-Kلtib El-Isbahلnee tarafından, böyledir. (TA.)

**صَقُورٌ**
**صَقُورٌ** **ذ** , (M’nin bir nüshasında iki yerde böyle, ve O’da bir yerde böyle,) yahut ↓ **صَقُّورٌ**, (O’da başka bir yerde böyle, ve K’ye göre böyle; ki onda açıkça **تَنُّورٌ**’a benzetilir,) Boynuzlanan koca, yahut uysal boynuzlanan; eşanlamlısı **دَيُّوثٌ**: (M, K:) yahut kendi eşlerine, yahut örtü altında bulunan kadınlara, pezevenklik rolünü yapan; bunun gibi ↓ **صَقَّارٌ**: (O:) birincisi bir rivayette geçer. (M, O.)

**صُقَارَى**
**صُقَارَى** **ذ** : yukarıda **جَآءَ بِالصُّقَرِ وَالبُقَرِ**’e bak.

**صَقَّارٌ**
**صَقَّارٌ** **ذ** [Doğancı, yahut doğan yetiştiricisi. (Golius, Meyd’den: ve günümüzde de böyledir.) -A2- Ve] **دَبَّاسٌ** ile aynı mânadadır [**دِبْس**, yahut **صَقْر** satıcısı]. (O, K.) -A3- Ayrıca (farz edilen mecaz:) hak etmeyen kimselere (M, O, K) lânet etmeye alışkın olan: (M, O, K:) ve (farz edilen mecaz:) iftiracı: ve (farz edilen mecaz:) kâfir. (M, O, K.) Peygamber’e, bir rivayette geçen **صَقَّارٌ**’ın, (M, TA,) yahut **سَقَّارَةٌ**’ın, (T, TA,) yahut **صَقَّارُونَ**’un, (O,) mânası sorulunca, (farz edilen mecaz:) “Zamanın sonunda olacak gençler; onların karşılıklı selâmlaşması karşılıklı lânetleşme olacaktır” dedi. (T, M, O, TA.) Ayrıca **صَقُورٌ**’a bak.

**صَقُّورٌ**
**صَقُّورٌ** **ذ** : **صَقُورٌ**’a bak.

**صَاقِرٌ**
**صَاقِرٌ** **ذ** , bir **صَقْر** [yahut doğan] için kullanılır: Keskin görüşlü. (K.)

**صَوْقَرٌ**
**صَوْقَرٌ** **ذ** : **صَاقُورٌ**’a bak.

**صَاقِرَةٌ**
**صَاقِرَةٌ** **ذ** Bir musibet, (M, K,) yahut şiddetli bir musibet, (O,) vuku bulan. (M, K.)

**صَاقُورٌ**
**صَاقُورٌ** **ذ** [Kazma;] taşların kırıldığı, bir ince başlı, büyük bir **فَأْس** (AA, S, M, K); (AA, S, M;) **مِعْوَلٌ** ile aynı mânada; (AA, S, A;) ve ↓ **صَوْقَرٌ** da aynı mânaya gelir; (M, K;) [fakat] bu ikincisi, IDrd tarafından, taşların kırıldığı kalın bir **فَأْس** mânasında açıklanır. (TA.) ― -b2- Ve (farz edilen mecaz:) Dil. (M, K.) ― -b3- Ayrıca, hemen ardından gelen şeye bak.

**صَاقُورَةٌ**
**صَاقُورَةٌ** **ذ** Kafatasının iç tarafı, beyin üzerinde, (M, K, TA,) sanki bir kâsenin dibiymiş gibi: T’de ↓ **صَاقُورٌ** diye adlandırıldığı söylenir. (TA.) ― -b2- Ve **صَاقُورَةُ**, (M,) ve **الصَّاقُورَةُ**, (M, K,) (farz edilen mecaz:) Üçüncü Göğün bir adı. (M, K.)

**صَوْقَرِيرٌ**
**صَوْقَرِيرٌ** **ذ** Bir kuşun ötüşü, (M, K,) tekrarlı olarak, (M,) bu kelimenin sesine benzeyen. (M, K.)

**أَصْقَرُ**
**أَصْقَرُ** **ذ** şu sözde, (M,) **هٰذَا التَّمْرُ أَصْقَرُ مِنْ هٰذَا** “Bu hurmalar, bunlardan daha çok **صَقْر** sahibidir”, (AHn, M, K,) fiili yoktur. (M.)

**مُصْقَرٌّ**
**مُصْقَرٌّ** **ذ** Ekşi ve nahoş süt: (Ibn-Buzurj, TA:) ve ↓ **مُصْمَقِرٌّ** şiddetle ekşi süt mânasına gelir. (TA, صمقر maddesinde.)

**رُطَبٌ مُصَقَّرٌ**
**رُطَبٌ مُصَقَّرٌ** **ذ** Taze olgun hurmalar, (A,) yahut kurumuş hâle gelmiş taze olgun hurmalar, (S,) ki onların üzerine olgun hurmanın **دِبْس**’i (S, A) dökülür, (A,) yumuşasınlar diye: ve bazen **س** ile gelir; çünkü kelimede **ق** yahut **ط** yahut **غ** yahut **خ** bulunduğunda, çoğu kez **ص**’yi **س**’ye çevirirler; **بُصَاقٌ** ve **صِرَاطٌ** ve **صُدْغٌ** ve **صَمَاخٌ**’ta olduğu gibi: (S:) yahut salkımdan seçilmiş, [**بَسَاتِيق** denilen türden] toprak kaplara konulan, (AHn, L,) ve üzerine **صَقْر** dökülen, üstün taze olgun hurmalar: bütün yıl nemli ve iyi kalırlar. (AHn, L.) ― -b2- Ve **مَآءٌ مُصَقَّرٌ** (farz edilen mecaz:) rengi bakımından daha kötüye değişmiş su [sanki ona **صَقْر**, yani **دِبْس** karıştırılmış gibi]. (M. [Ayrıca bkz. **صَقْرٌ** ve **صَقَرَةٌ**.]) ― -b3- Ve **طَائِرٌ مُصَقَّرٌ** (farz edilen mecaz:) **صُقْرَةٌ** diye adlandırılan renkte bir kuş, bkz. (TA.)

**مُصَقِّرٌ**
**مُصَقِّرٌ** **ذ** Doğanlarla avlanan kimse. (A, * TA.)

**مُصْمَقِرٌّ**
**مُصْمَقِرٌّ** **ذ** Şiddetle sıcak bir gün: bu kelimedeki iki **م** ziyâdeliktir. (TA.) ― -b2- Ayrıca **مُصْقَرٌّ**’a bak.
