# صكم (ص-ك-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%83%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ص - ك - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والصاد والميم معهما
ص ك م، ص م ك، م ص ك مستعملات صكم: الصَّكْمَةُ: صدمة شديدة بحجر أو نحوه. وصَكَمَتْه صواكِمُ الدهر. والفرس يَصْكُمُ، إذا عض على لجامه ثم مد رأسه يريد أن يغالب.
صمك: اصْمَأَكّ، بوزن اقشعر، إذا عرفت فيه الغضب من الرجال والفحول، وازمأك مثله.
واصْماكَّ اللبن إذا خثر، فصار كالجبن في الغلظ.
مصك: المصك: القوي الشديد الجسيم من الرجال.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الصاد** ve **الميم** birlikte

**ص ك م**، **ص م ك**، **م ص ك** kullanımdadır. **صكم**: **الصَّكْمَةُ**: taş veya onun benzeriyle şiddetli bir çarpma. Ve onu zamanın **صواكِمُ**’i çarptı. Ve at **يَصْكُمُ**, gemine ısırdığı, sonra başını uzattığı zaman; üstün gelmek ister.

**صمك**: **اصْمَأَكّ**; **اقشعر** vezninde; erkeklerde ve aygırlarda onda öfkeyi bildiğin zaman; ve **ازمأك** onun gibidir.

Ve süt **اصْماكَّ**; pıhtılaştığı zaman; böylece kalınlıkta peynir gibi oldu.

**مصك**: **المصك**: erkeklerden güçlü, şiddetli, iri cüsseli olan.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ص م
كصم ، صمك ، صكم : مستعملة .
صكم : أبو عبيد عن الأصمعي : صَكَمْتُه ، ولكَمْتُه ، وصَكَكْتُهُ ، ودَكَكْتُهُ ، ولكَكْتُهُ : كلُّهُ إذا دَفَعْتَه .
وقال الليث : الصَّكْمَةُ : صَدْمَةٌ شديدةٌ بحجرٍ أو نحو ذلك ، تقولُ : صَكَمتْهُ صَوَاكِمُ الدَّهرِ ، والفَرَسُ يَصْكُمُ إذا عضَّ على لجامهِ ثم مَدَّ رأسَهُ يُريدُ أن يغالِب .
صمك : ( أبو عبيد عن الفراء ) قال : الصَّمَكُوكُ : الشَّدِيدُ ، ويقال ذلك أيضاً للشيء اللزِجِ ، ويقال لهما أيضاً صَمَكِيكٌ فيما قال شمرٌ .
وأنشد :
وصَمَكِيكٍ صَمَيَانٍ صِلِّ
ابنِ عجوزٍ لم يزلْ في ظِلّ
هاجَ بعِرْسٍ حَوْقلٍ قِثوَلِ
وقال شمر : الصَّمَكِيكُ من اللَّبن : الخاثرُ جدّاً ، وهو حامضٌ ، والصَّمَكِيكُ : التَّارُّ الغَلِيظُ من الرِّجال وغيرهم .
وقال الليث : الصَّمَكِيكُ : الأهوجُ الشَّدِيدُ ، وهو الصَّمَكوكُ ، والمُصْمَئِكُّ : الأهوَجُ الشَّدِيدُ الجيد الجسم القويُّ .
وقال ابن السكيت : اصْمَأَكَّ الرَّجلُ وازْمَأَكَّ واهمأَكَّ إذا غضبَ .
وقال ابن شميل : المُصْمَئِكٌّ : الغضبان ، وحكي عن أبي الهذيل : السماءُ مُصْمَئِكَّةٌ أي مستويةٌ خليقةٌ للمطرِ .
وروى شمر عنه : أصبحَتِ الأرضُ مُصْمَئِكةً عن المطرِ أي مبتلةً ، وجملٌ صَمَكةٌ أي قويٌّ ، وكذلكَ عبدٌ صَمَكةٌ أي قويٌّ .
كصم : أبو نصرٍ : كَصَمَ كُصُوماً إذا ولّى وأَدبرَ .
وقال أبو سعيد فيما رَوَى عنه أبو تراب : قَصَمَ راجعاً ، وكَصَمَ رَاجِعاً إذا رجعَ من حيثُ جاءَ ولم يتِمَّ إلىَ حيثُ قَصَدَ .
وأنشد بيت عديّ بنِ زيدٍ :
وأَمرناهُ بهِ من بينهَا
بعدَما انصاعَ مصرّاً وكصَمْ

##### Türkçe

ك ص م
**كصم** ، **صمك** ، **صكم** : kullanımdadır.

**صكم** : Ebû Ubeyd, el-Asmaʿî’den: **صَكَمْتُه** , **ولَكَمْتُه** , **وصَكَكْتُهُ** , **ودَكَكْتُهُ** , **ولكَكْتُهُ** : hepsi, onu ittiğin zaman (denir).
Leys dedi: **الصَّكْمَةُ** : taşla veya bunun benzeriyle şiddetli bir çarpma; dersin ki: **صَكَمتْهُ صَوَاكِمُ الدَّهرِ**; ve at, gemine ısırıp sonra başını uzattığı zaman, üstün gelmek isterken, **يَصْكُمُ**.

**صمك** : (Ebû Ubeyd, el-Ferrâ’dan) dedi: **الصَّمَكُوكُ** : şiddetli/sert olan; bu, yapışkan şey için de söylenir; Şemr’in söylediğine göre ikisine de **صَمَكِيكٌ** de denir.
Ve inşâd etti:
وصَمَكِيكٍ صَمَيَانٍ صِلِّ
ابنِ عجوزٍ لم يزلْ في ظِلّ
هاجَ بعِرْسٍ حَوْقلٍ قِثوَلِ

Şemr dedi: sütten **الصَّمَكِيكُ** : pek çok koyu olan; ve o ekşidir; ve **الصَّمَكِيكُ** : erkeklerden ve başkalarından olan kalın **التَّارُّ**.
Leys dedi: **الصَّمَكِيكُ** : şiddetli ahmak; ve o **الصَّمَكوكُ**’tur; ve **المُصْمَئِكُّ** : şiddetli ahmak; iyi bedenli, kuvvetli.
İbnü’s-Sikkît dedi: adam, öfkelendiği zaman **اصْمَأَكَّ** ve **ازْمَأَكَّ** ve **اهمأَكَّ**.
İbn Şümeyl dedi: **المُصْمَئِكٌّ** : öfkeli; Ebû’l-Hüzeyl’den hikâye edildi: **السماءُ مُصْمَئِكَّةٌ** yani düz, yağmura elverişli.
Şemr ondan rivayet etti: **أصبحَتِ الأرضُ مُصْمَئِكةً عن المطرِ** yani ıslanmış; ve **جملٌ صَمَكةٌ** yani güçlü; ve aynı şekilde **عبدٌ صَمَكةٌ** yani güçlü.

**كصم** : Ebû Nasr: **كَصَمَ كُصُوماً**; yüz çevirip arkasını döndüğü zaman.
Ebû Saʿîd dedi; Ebû Turâb’ın ondan rivayet ettiğinde: **قَصَمَ راجعاً** ve **كَصَمَ رَاجِعاً**; geldiği yerden geri döndüğü ve kastettiği yere kadar tamamlamadığı zaman.
Ve ʿAdiyy b. Zeyd’in beytini inşâd etti:
وأَمرناهُ بهِ من بينهَا
بعدَما انصاعَ مصرّاً وكصَمْ

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الصاد والكاف وما يثلثهما)
(صكم) الصاد والكاف والميم أصلٌ واحد يدلُّ على ضربِ الشَّيْء بشدة. فالصَّكْمة: الصَّدْمة الشديدة. والعرب تقول: صكمتهم صواكم الدَّهر. والفرس يصْكُم، إِذا عَضَّ على لجامه مادَّاً رأسه. وقال الفراء: صكمه، إِذا ضَرَبَه ودَفعه.‏

ـ

##### Türkçe

(Bölüm: **الصاد** ve **الكاف** ve onların üçüncüsü olan şey)

(**صكم**) **الصاد** ve **الكاف** ve **الميم** tek bir asıldır; bir şeye şiddetle vurmayı gösterir. Şu hâlde **الصَّكْمة**: şiddetli çarpma/çarpmadır. Araplar der ki: “Onları zamanın **صواكم**’ı **صكمتهم**.” At **يصْكُم**; yani başını uzatarak gemine dişleriyle ısırdığı zaman. el-Ferrâ dedi: “Onu **صكمه**”; yani onu vurdu ve itti.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

صَكَمَه صَكْماً: ضربه ودفعه. وصَكَمَهُ صَكْمَةً: صَدَمه. الليث: الصَّكْمَةُ صَدْمة شديدة بحجر أو نحو حجر، والعرب تقول: صَكَمَتْه صَواكِمُ الدَّهْر، وصواكِمُ الدهر: ما يصيب من نوائبه. وصَكَمَ الفرسُ يَصْكُمُ: عَضَّ على اللجام ثم مَدَّ رأْسَه كأَنه يريد أن يغلبه. الأصمعي: صَكَمْتُه ولَكَمْتُه وصَكَكْتُه ودَكَكْتُه ولَكَكْتُه كله إذا دَفَعْتَه.

##### Türkçe

**صَكَمَه** **صَكْماً**: Ona vurdu ve onu itti. Ve **صَكَمَهُ** **صَكْمَةً**: Ona çarptı. el-Leys:
**الصَّكْمَةُ** taşla yahut taşa benzer bir şeyle şiddetli bir çarpma(dır); Araplar der ki: **صَكَمَتْه صَواكِمُ الدَّهْر**; ve **صواكِمُ الدهر**: onun musibetlerinden isabet eden şey(ler)dir. Ve at **صَكَمَ** **يَصْكُمُ**: gemi ısırdı, sonra başını uzattı; sanki onu yenmek istiyor. el-Asmaî:
**صَكَمْتُه** ve **لَكَمْتُه** ve **صَكَكْتُه** ve **دَكَكْتُه** ve **لَكَكْتُه**; hepsi, onu ittiğin zaman(dır).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( صَكَمَه ) صَكْمًا : ( ضَرَبَه ودَفَعَه ) ، | نقله الجَوْهَرِيّ ، عن الفَرَّاء . وقال | الأصمَعِيّ : صَكَمْتُه وَلَكَمْتُه إذا | دَفَعْتُه . ( والفَرَسُ ) يَصكُم ( عَلَى ) | فَأْسِ ( اللِّجام ) : إذا ( عَضَّه ، ثم مَدَّ | رَأْسَه ) كما في الصّحاح ، زَادَ غَيرُه : | ( كَأنَّه يُرِيدُ أن يُغَالِب ) . | | ( و ) قال اللَّيثُ : ( الصَّكْمَة : | الصَّدْمَةُ الشَّدِيدَةُ ) بحجَرٍ أَو غَيْر | حَجر . | | ( والصَّواكِمُ ) : ما يُصِيبُ من | ( النَّوائِب ) ، يُقالُ : صَكَمْتُه صَواكِمُ | الدَّهْرِ | | ( والصُّكَّم كَسُكَّرٍ : ( الأَخْفافُ ) . |

##### Türkçe

| | **( صَكَمَه )** **صَكْمًا**: **( ضَرَبَه ودَفَعَه )**; bunu el-Cevherî, el-Ferrâ’dan nakletti. Ve el-Asma‘î dedi: Onu **صَكَمْتُه** ve **وَلَكَمْتُه** (derim), onu **دَفَعْتُه** ettiğim zaman. **( والفَرَسُ )** **يَصكُم** **( عَلَى )** **فَأْسِ ( اللِّجام )**: **( عَضَّه ، ثم مَدَّ رَأْسَه )** olduğu zaman; es-Sıhâh’ta olduğu gibi. Başkası şunu artırdı: **( كَأنَّه يُرِيدُ أن يُغَالِب )**. | |
| | Ve el-Leys dedi: **( الصَّكْمَة : الصَّدْمَةُ الشَّدِيدَةُ )**; bir taş ile yahut taş olmayan (bir şey) ile. | |
| | **( والصَّواكِمُ )**: **( النَّوائِب )**den isabet eden şeyler; denilir ki: **صَكَمْتُه صَواكِمُ الدَّهْرِ**. | |
| | **( والصُّكَّم كَسُكَّرٍ : ( الأَخْفافُ )**. |

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

صَكَمَهُ
1 صَكَمَهُ ذ , (S, K,) [aor. صَكُمَ ,] inf. n. صَكْمٌ, (TA,) He (a man, Fr, S) struck him, or it. (Fr, S, K.) See also صَوَاكِمُ. ― -b2- And He (a man, Fr, As, S) pushed, thrust, or repelled, him, or it. (Fr, As, S, K.) ― -b3- And one says of a horse, يَصْكُمُ, (S,) or صَكَمَ عَلَى لِجَامِهِ, (K,) or عَلَى فَأْسِ اللِّجَامِ, (TA,) The horse champs, (S,) or champed, (K,) his bit, (S, K,) or the فأس of the bit, (TA,) and stretches forth his head, (S,) or then stretched forth his head, as though desiring to contend for superiority [with his rider]. (K.)

صَكْمَةٌ
صَكْمَةٌ ذ A vehement shock, collision, impetus, push, or thrust, (Lth, S, K, TA,) with a stone or some other thing. (Lth, TA.)

صُكَّمٌ
صُكَّمٌ ذ i. q. أَخْفَافٌ [which means Camels' feet, and boots; probably, here, the former: in the TK it is expl. as meaning the hoofs of camels: and it is there said that the sing. is صَاكِمٌ]. (K.)

صَوَاكِمُ
صَوَاكِمُ ذ Calamities, misfortunes, or evil accidents. (K.) The Arabs say, صَوَاكِمُ الدَّهْرِ ↓ صَكَمَتْهُ [The calamities of fortune smote him; or may the calamities of fortune smite him]. (S.)

##### Türkçe

**صَكَمَهُ**
1 **صَكَمَهُ** ذ, (S, K,) [muzârîsi **صَكُمَ**,] mastarı **صَكْمٌ**, (TA,) O (bir adam, Fr, S) ona, yahut ona (şeye) vurdu. (Fr, S, K.) Ayrıca bkz. **صَوَاكِمُ**. ― -b2- Ve O (bir adam, Fr, As, S) onu, yahut onu (şeyi) itti, dürttü, yahut geri püskürttü. (Fr, As, S, K.) ― -b3- Ve bir at hakkında, **يَصْكُمُ**, (S,) yahut **صَكَمَ عَلَى لِجَامِهِ**, (K,) yahut **عَلَى فَأْسِ اللِّجَامِ**, (TA,) denir: At, (S,) gemini çiğner, (S, K,) yahut gemin **فأس**’ını, (TA,) ve başını ileri uzatır, (S,) yahut sonra başını ileri uzattı; sanki [binicisiyle] üstünlük için çekişmek ister gibi. (K.)

**صَكْمَةٌ**
**صَكْمَةٌ** ذ Şiddetli bir sarsıntı, çarpışma, itki, itme yahut dürtme, (Lth, S, K, TA,) bir taşla yahut başka bir şeyle. (Lth, TA.)

**صُكَّمٌ**
**صُكَّمٌ** ذ **أَخْفَافٌ** ile aynı mânâdadır [ki “develerin ayakları ve çizmeler” demektir; muhtemelen burada birincisi: TK’da “develerin tırnakları” mânâsında diye açıklanmıştır: ve orada müfredinin **صَاكِمٌ** olduğu söylenmiştir]. (K.)

**صَوَاكِمُ**
**صَوَاكِمُ** ذ Belâlar, musibetler yahut kötü kazalar. (K.) Araplar der ki: **صَوَاكِمُ الدَّهْرِ** ↓ **صَكَمَتْهُ** [zamanın belâları ona vurdu; yahut zamanın belâları ona vursun]. (S.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%83%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

صَكَمَ
صَكَمَ U ( n. ac. صَكْم 1 ),
a.  Struck; tried ( fortune ).

b.  [ 'Ala ], Champed ( the bit: horse ).

صَكْمَة
صَكْمَة 1t ,
a.  Blow.

صَوَاْكِمُ
صَوَاْكِمُ 41 ,
a.  Calamities.

##### Türkçe

صَكَمَ
صَكَمَ U (isim-fiil: **صَكْم** 1),
a. Vurdu; denedi (talihi).

b. [ **'Ala** ], (atı:) gemi çiğnedi.

صَكْمَة
صَكْمَة 1t,
a. Darbe.

صَوَاْكِمُ
صَوَاْكِمُ 41,
a. Felâketler.
