# صندل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صندل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صندل

الصندل: خشب م معروف طيب الريح، وهو أنواع أجوده الأحمر،أو الأبيض، أو الأصفر، محلل للأورام، نافع للخفقان والصداع، ولضعف المعدة الحارة، والحميات، منقوع نشارته وإدمان شمه يضعف الباه. وقال ابن الأعرابي: صندل البعير والحمار: ضخم رأسه، وصلب، وعظم، فهو صندل، كجعفر، وفي التهذيب: الصندل من الحمر: الشديد الخلق، الضخم الرأس، قال رؤبة:
  أنعت عيرا صندلا صنادلا وقال الجوهري: الصندل: البعير الضخم الرأس. وقال ابن دريد: بعير صنادل، مثل علابط: إذا كان صلبا. قال: وأبى ذلك قوم من أهل اللغة فقالوا: ليس للصندل في اللغة أصل. وأنشد الجوهري:
  رأت لعمرو وابنه الشريس

  عنادلا صنادل الرؤوس ويوم صندل: يوم من أيامهم، كان فيه حرب، قال:
  فلو أنها لم تنصلت يوم صندل وأنشد سيبويه:
  ضننت بنفسي حقبة ثم أصبحت                      لبنت عطاء بينها وجميعـهـا
  ضبابـية مـرية حـابـسـية                      منيخا بنعف الصندلين رضيعها وقد مر شيء من ذلك في ص د ل. وتصندل تغزل مع النساء، عن ابن عباد. ورجل صندلاني: مثل صيدلاني، بمعنى واحد، وقد تقدم ذكره، قال ابن بري: الصيدلاني، والصيدناني: العطار، منسوب إلى الصيدل والصيدن، والأصل فيهما حجارة الفضة، فشبه بها حجارة العقاقير، وعليه قول الأعشى يصف ناقة، وشبه زورها بصلاية العطار:
  وزورا ترى في مرفقيه تجانفا                      نبيلا كدوك الصيدناني دامكا ويروى: الصيدلاني، وقد ذكر في د م ك. ومما يستدرك عليه: صندل: قرية من أعمال الغربية، أو هي بالسين.

### Türkçe

**الصندل**: Bilinen, güzel kokulu bir ağaçtır; o, türlerdir; onun en iyisi kırmızıdır, yahut beyazdır, yahut sarıdır; şişlikler için çözücüdür; çarpıntı ve baş ağrısı için, ve sıcak mide zayıflığı için, ve hummalar için faydalıdır; onun talaşının ıslatılmışı ve onun kokusunu sürekli koklamak cinsel gücü zayıflatır. İbnü’l-A‘râbî dedi: **صندل** deve ve eşek: başı iri, ve sert, ve büyük oldu; o hâlde o **صندل**’dir, **جعفر** gibi. Ve **التهذيب**’de: **الصندل** eşeklerden: yaratılışı şiddetli olan, başı iri olan; Rü’be dedi:
  Bir eşeği vasfediyorum: **صندلا** **صنادلا**. Ve Cevherî dedi: **الصندل**: başı iri deve. Ve İbn Düreyd dedi: **صنادل** deve, **علابط** gibi: eğer sert olduysa. Dedi: Ve dil ehlinden bir topluluk bunu reddetti de dediler: **الصندل** için dilde bir asıl yoktur. Ve Cevherî inşâd etti:
  **عمرو** ve onun oğlu **الشريس** için gördü

  Başları **صنادل** olan **عنادلا**. Ve **يوم صندل**: onların günlerinden bir gündür; onda savaş vardı; dedi:
  Eğer o, **يوم صندل** günü sıyrılıp çıkmasaydı. Ve Sîbeveyh inşâd etti:
  Kendimden bir müddet esirgedim, sonra sabahladım                      Bir bağış kızına; onunla ve hepsiyle arası
  **ضبابـية** **مـرية** **حـابـسـية**                      Onun yavrusu, **الصندلين**’in yüksekçe yerinde çökmüş (devenin) yanında emzirilendir. Ve bunun bir kısmı **ص د ل**’de geçmişti. Ve **تصندل**: kadınlarla birlikte ip eğirdi; İbn Abbâd’dan. Ve **صندلاني** adam: **صيدلاني** gibi, tek bir mânâ ile; ve onun zikri daha önce geçti. İbn Berrî dedi: **الصيدلاني** ve **الصيدناني**: attâr; **الصيدل** ve **الصيدن**’e nisbetlidir; ikisinde de asıl, gümüş taşlarıdır; böylece onunla ilaç taşları benzetildi; ve onun üzerine A‘şâ’nın, bir dişi deveyi vasfederken söylediği ve onun göğsünü attârın havanına benzettiği sözü vardır:
  Ve bir göğüs ki, onun iki dirseğinde yana açılma görürsün                      Seçkin; **الصيدناني**’nin koyu (havanı) gibi. “**الصيدلاني**” diye de rivayet olunur; ve **د م ك**’de zikredilmiştir. Ve ona ilâve olarak istidrâk olunanlardandır: **صندل**: **الغربية** amellerinden bir köydür; yahut o, **السين** iledir.
