# صنف — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%86%D9%81/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%86%D9%81/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%86%D9%81.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: صنف

باب الصاد والنون والفاء معهما
ص ن ف، ن ص ف، ص ف ن مستعملات
صنف:
الصِّنْفُ: طائفةٌ من كُلِّ شيءٍ، فكلُّ ضَرْبٍ من الأشياء صِنْفٌ على حِدَةٍ.
والصَّنْفَةُ والصِّنفَةُ: قطعة من الثوب، وطائِفةٌ من القبيلة.
والتَّصنيفُ: تَمييزُ الأشياء بعضِها من بَعضٍ.
نصف:
النِّصفُ: أحَدُ جُزْأَيِ الكَمالِ، والنُّصْفُ لغة رَديئةٌ.
وقَدَحٌ نَصْفانُ: بَلَغ الكَيْلُ نِصْفَه، وشَطرانُ مِثلُه، وقَرْبانُ الى تلك المواضع.
ونَصَفَ الماءُ الشَجَرةَ: بَلَغ نِصفَها، وكلُّ شيءٍ مثلُه، قال:
الى مَلِكٍ لا تَنْصُفُ السّاقُ نَعْلَـه		أَجَلْ لا وإنْ كانت طِوالاً مَحامِلُهْ
والناصِفةُ: صَخْرةٌ تكون في مَناصِف أسْنادِ الوادي.
والنَّصَفُ: المرأةُ بين المُسِنّةِ والحَدَثةِ.
والنَّصَفَةُ: اسْمُ الإِنصافِ، وتفسيرُه أن تَعطِيَه من نفسِكَ النِّصْف أي تُعطي من نَفْسِك ما يَسْتَحِقُّ من الحَقِّ كما تأخُذُه.
وانتَصَفتُ منه: أخَذْتُ حَقّي كَملاً حتى صِرتُ وهو على النِّصْفِ سَواء.
والنَّصيفُ: النِّصْفُ.
والنَّصَفَةُ: الخُدّامُ، واحدُهم ناصِفٌ.
وغُلامٌ ناصِفٌ: يَنْصُفُ الملوكَ أي يَخْدُمُهم.
والنَّصيف: الخِمارُ.
والمَنصَفُ من الطريق ومن النَّهْرِ وكلِّ شيءٍ: وَسَطه.
ومُنتَصَفُ اللَّيل والنَّهارِ: وَسَطُه، وانتَصَفَ النهارُ، ونَصَفَ يَنصُفُ.
والمُنَصَّفُ: ما طُبخَ من الشَّرابِ حتى ذَهَبَ منه النِّصفُ.
والنّاصفةُ: مَسيلٌ عظيم يكونُ نِصفَ الوادي.
صفن:
الصَّفْنُ والصَّفَنُ: وعِاءُ الخُصْيَةِ.
وكلُّ دابَّةٍ وخَلْقٍ شِبْهِ زُنْبُورٍ يُنَضِّدُ حولَ مَدْخَلِه وَرَقاً أو حشيشاً أو نحوَ ذلك ثم يُبَيِّتُ في وَسَطه بَيتاً لنفسه أو لفِراخِه فذلك الصَّفَنُ، وفِعْلُه التّصفينُ.
والصافِنُ: عِرْقُ باطِنِ الصُّلْب طولاً مَتَّصِلٌ به نِياطُ القَلْبَ، مُعَلَّقٌ به. ويُسَمّى الأكحَلُ من البَعير: الصّافِن.
والصَّفْنَةُ: دَلْوٌ صغيرٌ لها حَلقةٌ على حِدَه، فاذا عَظُمَتْ فاسمُها الصُّفْنُ، وفِعْلهُ التَّصفينُ.
والصُّفونُ: أن تَصْفِنَ الدابّةُ وتقوم على ثلاثِ قَوائِمَ وترفَعَ قائِمةً عن الأرض، أو ينال سُنبُكُها الأرْضَ لتَسْتَريحَ بذلك، وأكثَرُ ما يَصْفِنُ الخَيْلُ، والصافِنات الخَيْلُ، وقال في العانة: كُلُّ صَبير عانةٍ صُفُونا وقراءة عبدِ اللهِ: "فاذكُروا اسمَ اللهِ عليها صَوافِنَ"، أي مَعْقُولةٌ إحدَى يَدَيْها على ثلاثِ قَوائِمَ، وصَوافَّ قد صَفَّتْ قَدَمَيْها، وصَوافِيَ بالياء يُريد خالصةً لِلّهِ.
وكُلُّ صافٍّ قَدَمَيهِ صافِنٌ.
ويقال: الصّافِنُ الذي يَجْمَعُ يَدَيْهِ ويَثْني طَرَفَ سُنْبُكِ إِحدَى رِجْلَيْهِ.
وقيل: الصافِنُ فوقَ اليَدِ.

### Türkçe

**باب الصاد والنون والفاء معهما**
**ص ن ف**، **ن ص ف**، **ص ف ن** kullanımdadırlar.

**صنف**:
**الصِّنْفُ**: her şeyden bir taife; eşyadan her bir tür, başlı başına bir **صِنْف**tir.
**والصَّنْفَةُ** ve **الصِّنفَةُ**: elbiseden bir parça; ve kabileden bir taife.
**والتَّصنيفُ**: şeylerin bazısını bazısından ayırt etmektir.

**نصف**:
**النِّصفُ**: kemâlin iki parçasından biri; **النُّصْفُ** kötü bir dildir (kullanımdır).
Ve **قَدَحٌ نَصْفانُ**: ölçek yarısına ulaştı; ve **شَطرانُ** bunun misli; ve **قَرْبانُ** o yerlere (yakın)dır.
Ve **نَصَفَ الماءُ الشَجَرةَ**: onun yarısına ulaştı; ve her şey bunun mislidir; dedi ki:
الى مَلِكٍ لا تَنْصُفُ السّاقُ نَعْلَـه		أَجَلْ لا وإنْ كانت طِوالاً مَحامِلُهْ
**والناصِفةُ**: vadinin yamaçlarının ortalarında bulunan bir kaya.
**والنَّصَفُ**: yaşlı ile genç arasında olan kadın.
**والنَّصَفَةُ**: **الإِنصافِ**ın adıdır; onun tefsiri, ona kendinden **النِّصْف** vermendir; yani, haktan müstahak olduğu şeyi kendinden verdiğin gibi onu almandır.
Ve **انتَصَفتُ منه**: hakkımı tam aldım; ta ki ben ve o, **النِّصْف** üzerinde eşit oluncaya kadar.
**والنَّصيفُ**: **النِّصْفُ**.
**والنَّصَفَةُ**: hizmetçiler; onların birine **ناصِفٌ** denir.
Ve **وغُلامٌ ناصِفٌ**: meliklere **يَنْصُفُ**; yani onlara hizmet eder.
**والنَّصيف**: başörtüsü.
Ve yoldan, nehirden ve her şeyden **المَنصَفُ**: onun ortası.
Gecenin ve gündüzün **مُنتَصَفُ**ı: onun ortası; ve gündüz **انتَصَفَ** etti; ve **نَصَفَ يَنصُفُ**.
**والمُنَصَّفُ**: içkiden pişirilmiş olan; ondan **النِّصفُ** gidinceye kadar.
**والنّاصفةُ**: vadinin yarısı olan büyük bir akıntı yatağı.

**صفن**:
**الصَّفْنُ** ve **الصَّفَنُ**: husyenin kabı (torbası).
Ve her binek hayvanı ve arı benzeri bir yaratık, girişinin etrafına yaprak yahut ot yahut bunun benzerini dizip sonra ortasında kendisi için yahut yavruları için bir ev yapıp geceleyince; işte o **الصَّفَنُ**dir; fiili **التّصفينُ**dir.
**والصافِنُ**: sırtın iç tarafının damarı; uzunlamasına, ona kalbin bağı bitişiktir; ona asılıdır. Ve deveden **الأكحَلُ**a **الصّافِن** denir.
**والصَّفْنَةُ**: kendine mahsus bir halkası olan küçük bir kova; büyüyünce adı **الصُّفْنُ**dur; fiili **التَّصفينُ**dir.
**والصُّفونُ**: binek hayvanının **تَصْفِنَ** etmesi; üç ayak üzerinde durup bir ayağını yerden kaldırması; yahut dinlenmek için tırnağının ucu yere değmesi; en çok at **يَصْفِنُ** eder; ve **الصافِنات** atlar(dır). Ve **العانة** hakkında dedi ki: كُلُّ صَبير عانةٍ صُفُونا ve Abdullah’ın kıraati: "فاذكُروا اسمَ اللهِ عليها صَوافِنَ"، yani bir eli bağlanmış, üç ayak üzerinde (duran); ve **صَوافَّ**: iki ayağını saf saf etmiş; ve **صَوافِيَ** (ياء ile): Allah için hâlis (olsun) diye ister.
Ve iki ayağını saf eden her **صافّ** bir **صافِن**dir.
Ve denir ki: **الصّافِنُ** iki elini toplayan ve iki ayağından birinin tırnağının ucunu büken kimsedir.
Ve denildi: **الصافِنُ** elin üstündedir.
