# صهل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%87%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%87%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%87%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صهل

صَهَلَ
1 صَهَلَ ذ , said of a horse, aor. صَهِلَ (S, O, Msb, K) and صَهَلَ , (Msb, K,) inf. n. صَهِيلٌ, (S, O, Msb, K,) [and تَصْهَالٌ is an intensive inf. n., (see صَهِيلٌ below,)] He neighed; lit. uttered his voice; or voiced. (S, O, K.)

تَصَاهَلَتِ الخَيْلُ
6 تَصَاهَلَتِ الخَيْلُ ذ The horses neighed, one to another. See an ex. in a verse cited voce رُودٌ, where تَصَاهَلْ occurs for تَتَصَاهَلْ.]

صَهْلٌ
صَهْلٌ ذ : see the next paragraph, in two places.

صَهَلٌ
صَهَلٌ ذ A voice with hoarseness, roughness, harshness, or gruffness; [this is app. correct, or nearly so; but what follows I think evidently wrong; and probably taken from a copy of the O, in this instance incorrect;] like ↓ صَهْلٌ: and صَهْلٌ is syn. with صَحْلٌ: (K accord. to the CK and TA: [to which is added in the TA, i. e. hoarseness, roughness, harshness, or gruffness, in the voice:]) or syn. with صَحَلٌ: (so in my MS. copy of the K:) [the explanation given by Sgh appears to be correctly as follows:] one says, فِى صَوْتِهِ صَهَلٌ and صَحَلٌ, i. e. [In his voice is] sharpness and hardness: it is said in a trad. of Umm-Maabad, فِى صَوْتِهِ صَهَلٌ or صَحَلٌ, accord. to different relations: and A'Obeyd says that الصَّهَلُ is like البَحَحُ [i. e. hoarseness, &c.], not intense, but pleasing. (Thus I find in the O.) [It is said in Har p. 646 that الصحل and ↓ الصهل signify المَآء القليل: but I think that this has been taken from some commentator who had found الصحل and الصهل erroneously written for الضَّحْلُ and الضَّهْلُ, with ض.]

صَهَالٌ
صَهَالٌ ذ : see the next paragraph.

صَهِيلٌ
صَهِيلٌ ذ [an inf. n., see 1,] and ↓ صُهَالٌ (S, O, K) and ↓ صَاهِلَةٌ, of which the pl. is صَوَاهِلُ, (O, K,) and ↓ تَصْهَالٌ, [which last is an intensive inf. n.,] (O,) The neighing or neigh, lit. the voicing or voice, of the horse: (S, O, K:) similar to نَهِيقٌ and نُهَاقٌ (S, TA) in relation to the ass. (TA.) أَهْلُ صَهِيلٍ وَأَطِيطٍ means Possessors of horses and of camels: (TA in art. اط:) it is said in a trad. of Umm-Zara, فَجَعَلَنِى فِى أَهْلِ صَهِيلٍ وَأَطِيطٍ [And he set me among possessors of horses and of camels]: (O, TA:) she meant that she was among people of little property, and he transferred her to people of much wealth; for the possessors of horses and of camels are more [rich] than the possessors of sheep or goats. (TA in the present art.)

صَهَّالٌ
صَهَّالٌ ذ Neighing, lit. uttering his voice; [or rather that neighs much or often;] an epithet applied to a horse; (JK, * S, Msb, * K;) and so ↓ صَاهِلٌ and ↓ ذُو صَاهِلٍ. (JK. [But these two I find not elsewhere in this sense.]) ― -b2- [Hence,] بَنَاتُ صَهَّالٍ Horses. (TA in art. بنى. [It should be observed that بَنَات applied to irrational beings is pl. of اِبْنٌ as well as of اِبْنَةٌ.])

صَاهِلٌ
صَاهِلٌ ذ and ذُو صَاهِلٍ: see صَهَّالٌ. ― -b2- صَاهِلٌ applied to a he-camel signifies That strikes, or beats, (O, K,) with his fore leg and his hind leg, (K,) and bites, and does not ever utter a grumbling cry, in consequence of his disdainfulness, (O, K,) but whose inside makes a confused and continued, or rumbling, sound, (K, TA,) by reason of his disdainfulness: (TA:) so expl. by Lth: one says جَمَلٌ صَاهِلٌ and ذُو صَاهِلٍ: (O, TA:) and نَاقَةٌ ذَاتُ صَاهِلٍ (O, K) and بِهَا صَاهِلٌ: (O, TA:) or ذُو صَاهِلٍ signifies a stallion camel excited by lust, assaulting [the she-camels], and causing a sound to be heard from his inside; as also ذُو شَاهِقٍ. (TA in art. شهق.) And ذُو صَاهِلٍ applied to a man, (assumed tropical:) Vehement in springing or rushing, or in assaulting or attacking, and in excitement or provocation: (M, K, TA:) or a man whose anger is vehement; as also ذُو شَاهِقٍ. (TA in art. شهق.)

صَيْهَلٌ
[ صَيْهَلٌ ذ is expl. by Reiske as signifying Firma ac tenax durities: so says Freytag: but I find not any authority for this.]

صَاهِلَةٌ
صَاهِلَةٌ ذ : see صَهِيلٌ: and see also ثُغَآءٌ, in art. ثغو. ― -b2- Its pl., صَوَاهِلُ, is also applied (by the poet Aboo-Zubeyd Et-Tل-ee, O, TA) to The sounds of مَسَاحٍ [i. e. iron shovels or spades]. (O, K.) Also (by the poet Temeem Ibn-Abee-Mukbil, O, TA) to The sounds of flies among herbage; (O, K;) app. meaning the humming or buzzing, [sounds] of their flying. (O, TA.)

تَصْهَالٌ
تَصْهَالٌ ذ : see صَهِيلٌ.

### Türkçe

**صَهَلَ**
1 **صَهَلَ** ذ, bir at hakkında söylenir, muzâri‘i **صَهِلَ** (S, O, Msb, K) ve **صَهَلَ**, (Msb, K,) mastarı **صَهِيلٌ**, (S, O, Msb, K,) [ve **تَصْهَالٌ** şiddetli bir mastardır, (aşağıda **صَهِيلٌ**’e bakınız,)] Kişnedi; lafzen sesini çıkardı; yahut ses verdi. (S, O, K.)

**تَصَاهَلَتِ الخَيْلُ**
6 **تَصَاهَلَتِ الخَيْلُ** ذ Atlar birbirlerine kişnedi. **رُودٌ** maddesinde zikredilen bir beyitte bir örneğe bak; orada **تَصَاهَلْ**, **تَتَصَاهَلْ** yerine vâki olmuştur.]

**صَهْلٌ**
**صَهْلٌ** ذ: iki yerde, bir sonraki paragrafa bak.

**صَهَلٌ**
**صَهَلٌ** ذ Kısıklık, pürüzlülük, sertlik yahut kaba bir ses; [bu görünüşe göre doğrudur, yahut buna yakındır; fakat ardından gelenin açıkça yanlış olduğunu düşünüyorum; ve muhtemelen O’nun bu yerde hatalı olan bir nüshasından alınmıştır;] aşağıdaki **صَهْلٌ** gibi: ve **صَهْلٌ**, **صَحْلٌ** ile eşanlamlıdır: (CK ve TA’ya göre K: [TA’da buna, yani seste kısıklık, pürüzlülük, sertlik yahut kabalık, ilave edilmiştir:]) yahut **صَحَلٌ** ile eşanlamlıdır: (K’nın bende bulunan yazma nüshasında böyledir:) [Sgh tarafından verilen açıklama doğru olarak görünüşe göre şöyledir:] kişi, **فِى صَوْتِهِ صَهَلٌ** ve **صَحَلٌ** der; yani [Onun sesinde] keskinlik ve sertlik vardır: Ümm-Ma‘bed rivayetinde, farklı rivayetlere göre, **فِى صَوْتِهِ صَهَلٌ** yahut **صَحَلٌ** denilmiştir: ve A‘Obeyd, **الصَّهَلُ**’in **البَحَحُ** gibi olduğunu [yani kısıklık vb.], şiddetli olmadığını, fakat hoş olduğunu söyler. (O’da böyle buluyorum.) [Har s. 646’da **الصحل** ve aşağıdaki **الصهل**’in **المَآء القليل** mânasına geldiği söylenmiştir: fakat bunun, bir şârihin **الصحل** ve **الصهل**’i, **ض** ile **الضَّحْلُ** ve **الضَّهْلُ** yerine yanlış yazılmış olarak bulmasından alınmış olduğunu düşünüyorum.]

**صَهَالٌ**
**صَهَالٌ** ذ: bir sonraki paragrafa bak.

**صَهِيلٌ**
**صَهِيلٌ** ذ [bir mastar, 1’e bak,] ve aşağıdaki **صُهَالٌ** (S, O, K) ve aşağıdaki **صَاهِلَةٌ**, bunun çoğulu **صَوَاهِلُ**’dür, (O, K,) ve aşağıdaki **تَصْهَالٌ**, [bu sonuncusu şiddetli bir mastardır,] (O,) Atın kişnemesi yahut kişneme; lafzen seslenmesi yahut sesi: (S, O, K:) eşeğe nispetle **نَهِيقٌ** ve **نُهَاقٌ**’a benzer. (TA.) **أَهْلُ صَهِيلٍ وَأَطِيطٍ** “atların ve develerin sahipleri” demektir: (اط maddesinde TA:) Ümm-Zer‘ rivayetinde şöyle denilmiştir: **فَجَعَلَنِى فِى أَهْلِ صَهِيلٍ وَأَطِيطٍ** [Ve beni atların ve develerin sahipleri arasına koydu]: (O, TA:) o, az mala sahip kimseler arasında olduğunu, onun ise kendisini çok servet sahiplerine naklettiğini kastetmiştir; zira atların ve develerin sahipleri, koyun yahut keçi sahiplerinden daha [zengin]dir. (mevcut maddede TA.)

**صَهَّالٌ**
**صَهَّالٌ** ذ Kişneyen, lafzen sesini çıkaran; [daha doğrusu çok yahut sık kişneyen;] bir ata sıfat olarak kullanılır; (JK, * S, Msb, * K;) ve yine aşağıdaki **صَاهِلٌ** ve aşağıdaki **ذُو صَاهِلٍ**. (JK. [Fakat bu ikisini bu mânada başka yerde bulmuyorum.]) ― -b2- [Bundan dolayı,] **بَنَاتُ صَهَّالٍ** Atlar. (بنى maddesinde TA. [Şu gözlenmelidir ki **بَنَاتُ**, akılsız varlıklara uygulandığında, **اِبْنٌ**’un da **اِبْنَةٌ**’nin de çoğuludur.])

**صَاهِلٌ**
**صَاهِلٌ** ذ ve **ذُو صَاهِلٍ**: **صَهَّالٌ**’a bak. ― -b2- **صَاهِلٌ**, erkek deveye uygulandığında, Ön ayağı ve arka ayağıyla vuran yahut döven, (O, K,) (K,) ve ısıran, ve kibirliliği sebebiyle asla homurdanma sesi çıkarmayan, (O, K,) fakat kibirliliği sebebiyle içi karışık ve devamlı, yahut gümbürtülü bir ses çıkaran: (K, TA,) (TA:) Lth tarafından böyle açıklanmıştır: kişi **جَمَلٌ صَاهِلٌ** ve **ذُو صَاهِلٍ** der: (O, TA:) ve **نَاقَةٌ ذَاتُ صَاهِلٍ** (O, K) ve **بِهَا صَاهِلٌ**: (O, TA:) yahut **ذُو صَاهِلٍ**, şehvetle coşmuş, [dişi develere] saldıran, ve içinden bir ses işitilen aygır deve demektir; tıpkı **ذُو شَاهِقٍ** gibi. (شهق maddesinde TA.) Ve **ذُو صَاهِلٍ**, bir adama uygulandığında, (mecaz kabul edilerek:) sıçramada yahut atılmada, yahut saldırmada yahut hücum etmede, ve coşkunlukta yahut tahrikte şiddetli: (M, K, TA:) yahut öfkesi şiddetli olan bir adam; tıpkı **ذُو شَاهِقٍ** gibi. (شهق maddesinde TA.)

**صَيْهَلٌ**
[ **صَيْهَلٌ** ذ, Reiske tarafından “Firma ac tenax durities” mânasında olmak üzere açıklanmıştır: Freytag böyle der: fakat bunun için herhangi bir dayanak bulmuyorum.]

**صَاهِلَةٌ**
**صَاهِلَةٌ** ذ: **صَهِيلٌ**’e bak: ve ayrıca ثغو maddesinde **ثُغَآءٌ**’a da bak. ― -b2- Bunun çoğulu **صَوَاهِلُ**, (şair Ebû-Zübeyd Et-Tل-ee tarafından, O, TA) **مَسَاحٍ**’ın [yani demir küreklerin yahut bel küreklerinin] seslerine de uygulanır. (O, K.) Yine (şair Temîm İbn-Ebî-Mukbil tarafından, O, TA) otlar arasında sineklerin seslerine; (O, K;) görünüşe göre onların uçuşlarının vızıltısı yahut uğultusu [sesleri] kastedilmiştir. (O, TA.)

**تَصْهَالٌ**
**تَصْهَالٌ** ذ: **صَهِيلٌ**’e bak.
