# صهل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%87%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%87%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%87%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: صهل

الصَّهَلُ: حِدَّةُ الصوت مع بَحَح كالصَّحَل. يقال: في صوته صَهَلٌ وصَحَلٌ، وهو بُحَّة في الصوت، والصَّهِيلُ للخيل. قال الجوهري: الصَّهِيل والصُّهال صوت الفرس مثل النَّهِيق والنُّهاق. وفي حديث أُمِّ زَرْع: فَجَعَلَني في أَهْل صَهِيلٍ وأَطِيطٍ؛ تريد أَنها كانت في أَهل قِلَّة فَنَقَلها إِلى أَهل كَثْرة وثَرْوة، لأَن أَهل الخيل والإِبل أَكثر من أَهل الغَنم. ابن سيده: الصَّهِيل من أَصوات الخيل، صَهَلَ الفرسُ يَصْهَل ويَصْهِلُ صَهِيلاً. وفَرَس صَهَّالٌ: كثير الصَّهِيل. وفي حديث أُمِّ مَعْبَد: في صوته صَهَلٌ؛ حِدَّةٌ وصَلابة من صَهِيلِ الخيل وهو صوتها. ورجُل ذُو صاهِل: شديد الصِّياح والهِياج. والصاهِلُ من الإِبل: الذي يَخْبِط بيده ورجله وتسمع لجَوْفه دَوِيّاً من عِزَّة نفسه. النضر: الصَّاهل من الإِبل الذي يَخْبِط ويَعَضُّ ولا يَرْغُو بواحدة من عِزَّة نفسه. يقال: جَمَلٌ صاهِلٌ وذو صاهِلٍ وناقةٌ ذاتُ صاهل؛ وأَنشد: وذو صاهِلٍ لا يَأْمَن الخَبْطَ قائدُه
وجعل ابنُ مُقْبل الذِّبَّانَ صَواهِلَ في العُشْب، يُريد عُنَّةَ طَيرانها وصَوْتَه، فقال:
كأَنَّ صَواهِلَ ذِبَّانِه،
قُبَيْلَ الصَّباحِ، صَهيلُ الحُصُن
وجعل أَبو زُبَيدٍ الطائي أَصواتِ المَساحِي صَواهلَ فقال: لها صَواهِلُ في صُمِّ السِّلام، كما
صاح القَسِيَّاتُ في أَيدي الصَّيارِيف
والصَّواهِلُ: جمع الصاهِلة، مصدر على فاعِلَة بمعنى الصَّهِيل، وهو الصوت كقولك سَمِعْتُ رواغِيَ الإِبل.
وصاهِلَةُ: اسمٌ. وبَنُو صاهِلةَ: بطنٌ.

### Türkçe

**الصَّهَلُ**: **الصَّحَل** gibi, **بَحَح** ile birlikte sesin keskinliği. Denir ki: sesinde **صَهَلٌ** ve **صَحَلٌ** vardır; o, seste bir **بُحَّة**dır; ve **الصَّهِيلُ** atlar içindir. Cevherî dedi ki: **الصَّهِيل** ve **الصُّهال** atın sesidir; **النَّهِيق** ve **النُّهاق** gibi. Ve Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Beni **صَهِيلٍ** ve **أَطِيطٍ** ehli içine koydu”; onun muradı, onun azlık ehli içinde olduğuydu; sonra onu çokluk ve servet ehline nakletti; çünkü at ve deve ehli, koyun ehinden daha çoktur. İbn Sîde: **الصَّهِيل** atların seslerindendir; at **صَهَلَ** eder, **يَصْهَل** ve **يَصْهِلُ** eder, **صَهِيلاً**. Ve **صَهَّالٌ** bir at: **الصَّهِيل**i çok olan. Ve Ümmü Ma‘bed hadîsinde: sesinde **صَهَلٌ** vardır; atların **صَهِيلِ**inden olan bir keskinlik ve sertliktir; o da onun sesidir. Ve **ذُو صاهِل** bir adam: bağırması ve coşması şiddetli olan. Ve develerden **الصاهِلُ**: eli ve ayağıyla çarpan ve iç boşluğundan, nefsinin izzetinden dolayı bir uğultu işitilen. Nadr: develerden **الصَّاهل**; çarpan ve ısıran ve nefsinin izzetinden dolayı bir tek (şekilde) **يَرْغُو** etmeyen. Denir ki: **جَمَلٌ صاهِلٌ** ve **ذو صاهِلٍ** ve **ناقةٌ ذاتُ صاهل**; ve şu beyit okunmuştur:

وذو صاهِلٍ لا يَأْمَن الخَبْطَ قائدُه

İbn Mukbil, ot içinde sinekleri **صَواهِلَ** kıldı; onun muradı, uçuşlarının şiddeti ve sesiydi; şöyle dedi:

كأَنَّ صَواهِلَ ذِبَّانِه،
قُبَيْلَ الصَّباحِ، صَهيلُ الحُصُن

Ebû Zübeyd et-Tâî, kazmaların seslerini **صَواهلَ** kıldı; şöyle dedi:

لها صَواهِلُ في صُمِّ السِّلام، كما
صاح القَسِيَّاتُ في أَيدي الصَّيارِيف

**الصَّواهِلُ**: **الصاهِلة**nin çoğuludur; **الصَّهِيل** manasında **فاعِلَة** üzere bir masdardır; o da sestir; senin “develerin **رواغِيَ**sini işittim” demen gibi.

**وصاهِلَةُ**: bir isimdir. Ve **بَنُو صاهِلةَ**: bir batındır.
