# صهل — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%87%D9%84/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%87%D9%84/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%87%D9%84.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: صهل

ه ص ل
صهل
استعمل من وجوهه : صهل .
صهل : قال الليث : الصَّهِيل للخيل ، وقد صَهِلَ الفرس يَصْهَل صَهيلاً ، وقال النضر : الصاهل من الإبل : الذي يَخْبِط ويَعَضُّ ولا يرغُو بواحدة من عزة نفسه ، يقال : جَملٌ صَاهِل ، وذو صَاهِل ، وناقة ذاتُ صاهل ، وبها صاهل ، وأنشد :
وذو صاهل لا يأمَن الخَبْطَ قائدُه
وجعل ابنُ مُقْبل للذِّبَّانِ صواهلَ في العُشْب يريد بها غُنَّة طيرانِها فقال :
كأن صَوَاهِلَ ذِبانِهِ
قُبَيْلَ الصَّباحِ صَهِيلُ الحُصُنْ
وجعل أبو زيد لأصواتِ المساحي التي يُحْفَرُ بها صواهلَ فقال :
لها صَوَاهلُ في صُمِّ السِّلاَمِ كما
صَاحَ القَسِيَّاتُ في أيدي الصَّياريف
والصَّواهل : جمع الصاهلة ، مصدر على فاعلة بمعنى الصَّهِيل وهو الصوت ، وأنشد الفَرَّاء :
فُرادَ ومَثْنَى أَصْعَقَتْها صَوَاهِلْه
ومن المصادر التي جاءت على فاعلة وفواعل قولهم : سَمِعْتُ رَوَاغِيَ الإبل وثَوَاغِيَ الشاء ، يريدون سمعنا رُغاءَها وثُغاءَها ، ويقال : في صوته صَهَلٌ وصَحَلٌ وهو بَحَّةٌ في الصوت .

### Türkçe

ه ص ل
**صهل**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **صهل**.

**صهل**: Leys dedi: **الصَّهِيل** atlar içindir; ve at **صَهِلَ** eder, **يَصْهَل** eder, **صَهيلاً** (kişnemek). Nadr dedi: Develerden **الصاهل**: (öyle) ki tekme atar ve ısırır ve nefsinin izzetinden dolayı bir tek (defa) bile köpürmez; denir ki: **جَملٌ صَاهِل** ve **ذو صَاهِل** ve **ناقة ذاتُ صاهل** ve onda **صاهل** vardır; ve inşad etti:

وذو صاهل لا يأمَن الخَبْطَ قائدُه

İbn Mukbil, ot içindeki sinekler için **صواهل** kıldı; onunla uçuşlarının genizsi sesini kasteder; şöyle dedi:

كأن صَوَاهِلَ ذِبانِهِ
قُبَيْلَ الصَّباحِ صَهِيلُ الحُصُنْ

Ebû Zeyd, onunla kazılan kazmaların sesleri için **صواهل** kıldı; şöyle dedi:

لها صَوَاهلُ في صُمِّ السِّلاَمِ كما
صَاحَ القَسِيَّاتُ في أيدي الصَّياريف

**الصَّواهل**: **الصاهلة**’nin cemidir; **الصَّهِيل** manasında **فاعلة** üzerine bir masdardır; o da sestir; Ferrâ inşad etti:

فُرادَ ومَثْنَى أَصْعَقَتْها صَوَاهِلْه

**فاعلة** ve **فواعل** üzerine gelen masdarlardan, onların sözleri: “Develerin **رَوَاغِيَ**sini ve koyunun **ثَوَاغِيَ**sini işittim”; “onun **رُغاءَ**ını ve **ثُغاءَ**ını işittik” demek isterler. Ve denir ki: “Onun sesinde **صَهَلٌ** ve **صَحَلٌ** vardır”; o, seste bir kısıklıktır.
