# صوك — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D9%83/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%88%D9%83/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صوك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D9%83.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: صوك

ك ص ( وايء )
صوك ، صأك ، كيص ، كصا ، صكا : ( مستعملة ) .
صوك صأك : قال الليث : الصَّأْكةُ ، مَجْزُومةٌ : ريحٌ يجدُها الإنسانُ من عَرقٍ أو خَشَبٍ أصابهُ ندًى فتغيرت ريحُهُ ، والصَّائكُ : الوَاكِفُ إذا كانت فيه تِلْكَ الرِّيحُ ، والفِعْلُ : صَئِكَتِ الخَشبةُ تصأَك صَأَكاً .
وقال الأعشى : فَتَرَكَ فيه الهَمْزَ ، وخَفّفه فقال : صَاك :
وَمِثْلُكِ مُعْجَبَةٍ بالشّبِاب صاكَ العبيرُ بأَثْوَابها
أراد : صَئِك . قال : والصَّائكُ : الدَّمُ اللاَّزقُ .
ويقالُ : الصَّائكُ : دَمُ الْجَوفِ . وقال الشاعر ، فجَعَلهُ يصُوكُ :
سَقَى اللَّهُ خَوْداً طَفْلةً ذاتَ بَهْجَةٍ
يَصُوكُ بكفّيها الخِضابُ ويَلْبَقُ
يصوكُ يلْزَقُ .
وروى عمرٌ و عن أبيه قال : الصَّائكُ : اللازقُ ، وقد صاك يصِيكُ .
وقال أبو زيدٍ : صَئِك الرَّجلُ يَصْأَك صَأَكاً إذا عَرِقَ فهاجتْ ريحٌ مُنْتِنَةٌ من ذَفَرٍ أو غير
ذلك .
وفي ( النوادِرِ ) : رَجُلٌ صَئِكٌ . وهو الشديدُ من الرِّجال .
وظلَّ يُصايكُني منذُ اليوم ويُحايكُني .
وقال الأصمعيُّ : تَصَوَّك فلانٌ في رَجِيعِه تَصَوُّكاً إذا تَلَطّخَ به . وتقولُ مِثلهُ بالضَّادِ .
كيص : وقال الليثُ : الكِيصُ من الرِّجال : القصيرُ التّارُّ .
( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : الكَيْصُ : البُخْلُ التَّامُّ ورجلٌ كِيصٌ .
قال أبو العباس : رَجُلٌ كِيصًى يا هذا بالتنوين : ينزل وحدَه . ويأكل وحده ، وقد كاصَ طَعَامَه إذا أكله وحده .
( ابنُ بُزُرْج ) : كاصَ فلانٌ من الطعام والشراب إذا أكثر منه .
وفلانٌ كاصٌ أي صَبُورٌ باقٍ على الأكل والشرب .
كصا : وقال ابن الأعرابي : كَصَا إذا خَسّ بعد رِفعة .
صكا : وصَكَا إذا لَزِمَ الشيء .

### Türkçe

ك ص ( **وايء** )
**صوك** ، **صأك** ، **كيص** ، **كصا** ، **صكا** : ( kullanılır ) .
**صوك صأك** : Leys dedi: **الصَّأْكةُ** , cezmedilmiş (şekilde): insanın terden yahut üzerine çiğ düşüp de kokusu değişen bir ağaçtan bulduğu bir rüzgârdır; **الصَّائكُ** : onda o koku bulunduğu zaman **الوَاكِفُ** (olan)dır; fiil: **صَئِكَتِ** ağaç **تصأَك** , **صَأَكاً** .
A‘şâ dedi: onda hemzeyi terk etti ve hafifletti de şöyle dedi: **صَاك** :
وَمِثْلُكِ مُعْجَبَةٍ بالشّبِاب صاكَ العبيرُ بأَثْوَابها
Muradı: **صَئِك** . Dedi: ve **الصَّائكُ** : yapışan kandır.
Ve denilir: **الصَّائكُ** : iç boşluğunun kanıdır. Şair dedi; onu **يصُوكُ** yaparak:
سَقَى اللَّهُ خَوْداً طَفْلةً ذاتَ بَهْجَةٍ
يَصُوكُ بكفّيها الخِضابُ ويَلْبَقُ
**يصوكُ** : yapışır.
Amr rivayet etti ve babasından (da): **الصَّائكُ** : yapışan (şey)dir; ve **صاك يصِيكُ** olmuştur.
Ebû Zeyd dedi: **صَئِك** adam **يَصْأَك صَأَكاً** ; terlediği zaman, **ذَفَرٍ**den veya başka bir şeyden pis bir koku kabarır (çıkar).
( **النوادِرِ** )’de: **رَجُلٌ صَئِكٌ** . Ve o, erkeklerin şiddetlisidir.
Ve bugün’den beri beni **يُصايكُني** ve beni **يُحايكُني** etmeyi sürdürdü.
Asma‘î dedi: Falan, dışkısında **تَصَوَّك** eder, **تَصَوُّكاً** ; onunla bulaştığı zaman. Bunun benzerini **الضَّادِ** ile söylersin.

**كيص** : Leys dedi: erkeklerden **الكِيصُ** : kısa boylu, **التّارُّ** (olan)dır.
( Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den ): **الكَيْصُ** : tam cimriliktir; ve **رجلٌ كِيصٌ** .
Ebû’l-‘Abbâs dedi: **رَجُلٌ كِيصًى** ey bu (kişi), tenvin ile: tek başına iner. Ve tek başına yer; ve yemeğini tek başına yediği zaman **كاصَ طَعَامَه** olmuştur.
( İbn Buzurc ): Falan, yemekten ve içmekten **كاصَ** ; ondan çokça yaptığı zaman.
Ve falan **كاصٌ** , yani sabırlı, yeme ve içme üzerinde kalıcıdır.

**كصا** : İbnü’l-A‘râbî dedi: **كَصَا** ; yükselişten sonra değersizleştiği zaman.

**صكا** : Ve **صَكَا** ; şeye yapışıp kaldığı zaman.
