# صيا — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%A7/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%8A%D8%A7/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صيا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%A7.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: صيا

الصَّيَّةُ: ما يَخْرُجُ من رَحِمِ الشَّاةِ بعدَ الوِلادة. قال ابن أَحمر: الصَّاءَةُ بوزن الصَّاعَةِ، والصَّآةُ بوزن الصَّعَاةِ، والصَّيْأةُ بوزن الصَّيْعَةِ، والصَّيَّةُ الماءُ الذي يكونُ في المَشِيمَةِ؛ وأَنشد شمر:
على الرِّجْلَيْنِ صَاءٍ كالخُراجِ
قال: وبِعْتُ النَّاقَةَ بصَيَّتِها أَي بِجِدْثانِ نَتاجِِها. والصِّيَّةُ: أُنْثَى الطَّائِرِ الذي يقال له الهَامُ.
والصَّيباصِي: شَوْكُ النَّسَّاجِينَ، واحِدَتُه صِيصِيةٌ، وقيل: صِيصِيَةُ الحَائِك الذي يَخُطُّ به الثَّوْبَ وتُدْعَى المِخَطَّ. أَبو الهيثم: الصيِّصِيَّة حَفٌّ صَغِيرٌ من قُرُونِ الظِّبَاءِ تَنْسَجُ به المَرْأَةُ؛ قال دُرَيْدُ ابنُ الصِّمَّة:
فجِئْتُ إِلَيْه، والرِّماحُ تَنُوشُه
كوَقْعِ الصِّيَاصِي في النَّسِيجِ المُمَدَّدِ
ومنه الحديث حين ذَكَر الفِتْنَة فقال: كَأَنَّها صَياصِي البَقَرِ؛ قال أَبو بكر: شبَّه الفِتْنة بقُرونِ البَقَرِ لشِدَّتِها وصُعوبَةِ الأَمْرِ فيها. والعرب تَقُول: فِتْنَةٌ صَمَّاءُ إِذا كانَتْ هَائِلَةً عَظِيمَةً. وفي حديث أَبي هريرة: أَصحابُ الدَّجَّالِ شَوَارِبُهُمْ كالصَّيَاصِي يَعْني قُرونَ
البَقَرِ، يريدُ أَنَّهم أَطَالُوا شَوَارِبَهُم وفَتَلُوها فصارَتْ كأَنَّها قُرُونُ بَقَرٍ. والصَّيَاصِي: القُرَى، وقيل: الحُصُونُ. وفي التنزيل: وأَنْزَل الذين ظَاهَرُوهُم من أَهل الكتاب من صَيَاصِيهِمْ؛ قال الفراءُ: من حُصُونهم، وقال الزجاج: الصَّيَاصِي كلُّ ما يُمْتَنَعُ به، وهي الحُصُونُ، وقيل: القُصُور لأَنَّه يُتَحَصَّنُ بها. وصِيصِيَّة الثَّوْرِ: قَرْنه لاحْتِصانِه به مِن عَدُوِّه؛ قال النَّابغة الجَعَدِي، وقيل سُحَيْمٌ عبدُ بني الحَسْحاسِ:
فَأَصْبَحَتِ الثِّيرَانُ غَرْقَى، وأَصْبَحَتْ
نِساءُ تَمِيمٍ يَلْتَقِطْنِ الصَّيَاصِيَا
ذهب إِلى أَنَّ رجالَ تَمِيمٍ نسَّاجُون فنِساؤُهم يَلْتَقِطْنَ لهُم الصيَّاصِيَ ليَحْفِزوا بها الغَزْل. وصِيصِيَّة الديك: مِخْلَبانِ في ساقَيْه، وقيل: صيصِيَّةُ الدِّيكِ وغيرِه من الطَّيْرِ الإِصْبَع الزائِدةُ التي في مُؤَخَّرِ رِجْلِه، وقيل: صيصِيَّة الدِّيكِ شَوْكَتُه لأَنه يَتَحَصَّنُ بها.

### Türkçe

**الصَّيَّةُ**: koyunun rahminden doğumdan sonra çıkan şey. İbn Ahmer dedi: **الصَّاءَةُ** **الصَّاعَةِ** vezninde, **الصَّآةُ** **الصَّعَاةِ** vezninde, **الصَّيْأةُ** **الصَّيْعَةِ** vezninde, **الصَّيَّةُ** ise meşîmede bulunan sudur;

Şemmer inşad etti:
على الرِّجْلَيْنِ صَاءٍ كالخُراجِ

Dedi: Ve deveyi **بصَيَّتِها** sattım; yani doğumunun cenin zarlarıyla.

**والصِّيَّةُ**: **الهَامُ** denilen kuşun dişisi.

**والصَّيباصِي**: dokumacıların dikeni; onun teki **صِيصِيةٌ**dur; ve denildi ki: **صِيصِيَةُ** dokumacının elbiseyi onunla diktiği şeydir ve **المِخَطَّ** diye adlandırılır. Ebû’l-Heysem: **الصيِّصِيَّة** ceylanların boynuzlarından küçük bir kenardır; kadın onunla dokur; Düreyd b. es-Sımme dedi:
فجِئْتُ إِلَيْه، والرِّماحُ تَنُوشُه
كوَقْعِ الصِّيَاصِي في النَّسِيجِ المُمَدَّدِ

Ve ondan (şu) hadis: fitneyi zikrettiği vakit dedi ki: sanki o, sığırın **صَياصِي**leridir; Ebû Bekir dedi: fitneyi, şiddeti ve işin onda zorluğu sebebiyle sığırın boynuzlarına benzetti. Araplar der: eğer dehşetli büyük olursa, **فِتْنَةٌ صَمَّاءُ**. Ebû Hureyre hadîsinde: Deccâl’in ashabının bıyıkları **كالصَّيَاصِي**dir; yani sığırın boynuzları; onların bıyıklarını uzattıklarını ve büktüklerini, böylece sanki sığır boynuzları olmuş gibi olduğunu kasteder. **والصَّيَاصِي**: köylerdir; ve denildi ki: kalelerdir. Tenzîlde: **وأَنْزَل الذين ظَاهَرُوهُم من أَهل الكتاب من صَيَاصِيهِمْ**; Ferrâ dedi: onların kalelerinden; Zeccâc dedi: **الصَّيَاصِي** kendisiyle korunulan her şeydir; o da kalelerdir; ve denildi ki: saraylardır; çünkü onunla tahassun olunur. **وصِيصِيَّة الثَّوْرِ**: düşmanından onunla korunması için boynuzudur; Nâbiga el-Ca‘dî dedi, ve denildi ki: Süheym, Benî’l-Hasḥâs’ın kölesi:
فَأَصْبَحَتِ الثِّيرَانُ غَرْقَى، وأَصْبَحَتْ
نِساءُ تَمِيمٍ يَلْتَقِطْنِ الصَّيَاصِيَا

Temîm’in erkeklerinin dokumacılar olduğuna gitti; böylece kadınları, ipliği teşvik etsinler diye onlar için **الصيَّاصِيَ**leri toplarlar. **وصِيصِيَّة الديك**: iki bacaklarında iki pençedir; ve denildi ki: **صيصِيَّةُ الدِّيكِ** ve kuşlardan başkasının, ayağının arkasında olan fazla parmaktır; ve denildi ki: **صيصِيَّة الدِّيكِ** onun dikenidir; çünkü onunla korunur.
