# صيب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%8A%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صيب

الصياب والصيابة بضمهما ويخففان: الخالص من كل شيء. أنشد ثعلب:
  إني وسطت مالكا وحنظلا
  صيابها والعدد المحجـلا

  الصيابة والصيابة: الصميم. قال الفراء: هو في صيابة قومه وصوابة قومه أي في صميم قومه. الصياب والصيابة: الأصل. يقال: هو في صيابة قومه وصيابهم أي أصلهم. ومثله في الأساس. الصيابة: الخيار من الشيء أي من كل شيء. قال ذو الرمة:
  ومستشحجات بالفراق كأنهـا                      مثاكيل من صيابة النوب نوح المستشحجات: الغربان، شبهها بالنوبة في سوادها. وفلان من صيابة قومه وصوابة قومه أي من مصاصهم وأخلصهم نسبا. وفي الحديث: يولد في صيابة قومه يريد النبي صلى الله عليه وسلم أي صميمهم وخالصهم وخيارهم. ويقال: صوابة القوم وصيابتهم، بالضم والتشديد فيهما، واوية يائية كما قاله ابن سيده وغيره. وقد تقدمت الإشارة إليه. وقوم صياب أي خيار. والصيابة: السيد. قال جندل ابن عبيد بن حصين، ويقال هو لأبيه عبيد الراعي يهجو ابن الرقاع
  جنادف لاحق بالرأس منكبـه                      كأنه كودن يوشى بـكـلاب
  من معشر كحلت باللؤم أعينهم                      قفد الأكف لئام غير صـياب جنادف أي قصير، أراد أنه أوقص. والكودن: البرذون. ويوشى: يستحث ويستخرج ما عنده، والأقفد الكف: المائلها. وصاب السهم يصيب صيبا كيصوب صوبا: أصاب وقد تقدمت الإشارة إليه. وسهم صيوب كغيور: صائب ج صيب ككتب. قال الكميت:
  أسهمها الصائدات والصيب قال شيخنا: ويجمع أيضا على فعال بالكسر كجبال. قال مضاض بن عمرو الجرهمي:
  فأصاب الردى بنات فؤادي                      بسهام من المنايا صـياب

### Türkçe

**الصياب** ve **الصيابة**, ikisi de zamme ile; ve ikisi de hafifletilir: her şeyden hâlis olan. Saʿleb inşad etti:
  Şüphesiz ben Mâlik’i ve Hanzal’ı araya koydum
  onların **صيابها**’sını ve mühürlü sayıyı

  **الصيابة** ve **الصيابة**: öz. Ferrâ dedi: O, kavminin **صيابة**’sında ve kavminin **صوابة**’sındadır; yani kavminin özündedir. **الصياب** ve **الصيابة**: asıl. Denilir: O, kavminin **صيابة**’sında ve onların **صياب**’ındadır; yani onların aslıdır. Bunun benzeri **الأساس**’ta (da vardır). **الصيابة**: şeyin seçkini; yani her şeyden (olan seçkin). Zû’r-Rumme dedi:
  Ve ayrılıkla ürpermişler; sanki onlar                      **صيابة**’dan (olan) nöbetlerin, ürpermişlerin ağıtçılarıdır
**المستشحجات**: kargalar; onları, siyahlıklarında nöbete benzetti. Ve falan, kavminin **صيابة**’sındandır ve kavminin **صوابة**’sındandır; yani onların öz suyundandır ve nesepçe en hâlislerindendir. Ve hadiste: “Kavminin **صيابة**’sında doğar”; Peygamber (Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun) ile kastediyor: yani onların özü, hâlisi ve seçkini. Ve denilir: kavmin **صوابة**’si ve onların **صيابتهم**’i; ikisinde de zamme ve teşdîd ile; vâvî yâîdir; İbn Sîde ve başkalarının dediği gibi. Ona işaret daha önce geçti. Ve **صياب** bir kavim: yani seçkin. Ve **الصيابة**: efendi. Cündel b. Ubeyd b. Husayn dedi—ve denilir ki bu, babası Ubeyd er-Râʿî’nindir—İbn er-Riqâʿı hicvederek:
  Başına bitişik, omzu düşük bir **جنادف**                      sanki köpeklerle süslenmiş bir **كودن**
  Bir topluluktan ki alçaklıkla gözleri sürmelendi                      elleri eğri; alçaklar, **صـياب** olmayanlar
**جنادف**: yani kısa; onun daha kısa olduğunu kastetti. Ve **الكودن**: bardo(n). Ve **يوشى**: (onu) kışkırtır ve ondaki şeyi çıkarır. Ve **الأقفد الكف**: onun eğri olanı. Ve ok **صاب** eder, **يصيب** eder; **صيبا** (masdar) olarak; **كيصوب** (gibi) **صوبا**: isabet etti; ona işaret daha önce geçti. Ve **صيوب** bir ok, **غيور** gibi: isabet eden; çoğulu **صيب**, **كتب** gibi. Kumeyt dedi:
  Onun okları: avcılar ve **الصيب**
Şeyhimiz dedi: Ve ayrıca kesre ile **فعال** vezninde de toplanır; **جبال** gibi. Mudâd b. ʿAmr el-Curhumî dedi:
  Böylece helâk, gönlümün kızlarını vurdu                      ölümlerden **صـياب** oklarla
