# صيد — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D9%8A%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صيد

صَادَهُ
1 صَادَهُ ذ , (S, M, A, Mgh, Msb, K,) like بَاعَهُ, (MF,) [first pers. صِدْتُ,] aor. يَصِيدُ, (S, Msb, K,) inf. n. صَيْدٌ; (S, M, Mgh, Msb;) and صَادَهُ, (S, &c.,) like هَابَهُ, (MF,) [first pers. صِدْتُ, as above, but originally صَيِدْتُ, whereas the first pers. of the former is originally صَيَدْتُ,] aor. يَصَادُ; (IAar, S, Msb, K;) and ↓ اصطادهُ, (S, M, A, L, Msb, K,) also written and pronounced اِصَّادَهُ; (L;) and ↓ تصيّدهُ; (M, A, L;) He took, captured, or caught, it; (Mgh, L;) [made it his prey;] snared, or ensnared, it; trapped, or entrapped, it; (MF;) or sought to take, capture, catch, snare, or trap, it; hunted it, or chased it: namely, [game, i. e.] any kind of wild animals, or the like, (L,) fowl, &c., (Msb,) and fish. (L.) [And صَادَ, and ↓ اصطاد, and ↓ تصيّد, without the mention of the object, this being understood, He took, captured, caught, snared or ensnared, trapped or entrapped, game, i. e. any kind of wild animals, or the like, fowl, &c., or fish; or he sought to take &c.; he hunted or chased, stalked, or lurked for game; he fowled; or he fished.] You say, ↓ خَرَجَ يَتَصَيَّدُ [&c., meaning He went forth to take &c., or seeking to take &c., game, or wild animals or the like; to hunt or chase, to stalk, or lurk for game; to fowl; or to fish]. (S, K.) And الوَحْشَ ↓ خَرَجَ يَتَصَيَّدُ He went forth [to take &c., or] seeking to take &c., the wild animals. (L.) And صِدْتُ فُلَانًا صَيْدًا i. q. صِدْتُ لَهُ [I took &c., or sought to take &c., for such a one, game, or a wild animal, or wild animals, or the like]. (M, * K.) And صاد المَكَانَ, and ↓ اصطادهُ, i. q. صاد فِيهِ [He took &c., or sought to take &c., game, or wild animals, or the like, in the place]: Sb mentions, as a phrase of the Arabs, صِدْنَا قَنَوَيْنِ meaning صِدْنَا وَحْشَ قَنَوَيْنِ: قَنَوَانِ being the name of a certain land [or of two mountains]. (M.) And الصَّقْرُ يَصِيدُ [The hawk preys]. (Msb and K in art. صقر.) ذَوَاتُ الصَّيْدِ is applied to beasts and to birds [That prey upon others; predatory]. (S and K in art. جرج, &c.) ― -b2- [Hence,] one says, هُوَ يَصِيدُ النَّاسَ بِالمَعْرُوفِ (tropical:) [He captivates men by goodness, beneficence, or kindness]. (A.) ― -b3- And اِقْتَصِدْ تَصِدْ (tropical:) Aim thou at that which is right and just: thou shalt obtain that which thou wantest. (A.) ― -b4- خَرَجْنَا نَصِيدُ بَيْضَ النَّعَامِ (tropical:) [We went forth to take, or hunt after, the eggs of ostriches]. (T, TA.) ― -b5- And صِدْنَا الكَمَأَةَ, (M, A, TA,) a good phrase of the Arabs, mentioned, but not expl., by IAar; app. meaning (tropical:) We drew forth truffles [from the ground] like as one draws forth wild animals [from their lurking-places]. (M, TA.) ― -b6- And صِدْنَا مَآءَ السَّمَآءِ (tropical:) We took [or caught in vessels or collected] the water of the sky. (Th, M, A. *) -A2- صَيِدَ, (Lth, S, M, L,) of the dial. of El- Hijلz, aor. يَصْيَدُ, (Lth, L,) inf. n. صَيَدٌ; (Lth, S, M, L;) and صَادَ, (Lth, M, L,) [aor. يَصِيدُ;] He (a camel) had the disease termed صَيَدٌ [expl. below]: (Lth, S, M, L:) the ى in صَيِدَ is preserved unchanged because it is so preserved in the original form, which is ↓ اِصْيَدَّ, (S,) though they may not have said اِصْيَدَّ; (Sb, M;) and the like is the case in عَوِرَ: (Sb, * S, M: *) the augmentative letters are rejected for the purpose of alleviation: hence, one does not say, in the case of verbs of this class, مَا أَفْعَلَهُ, [i. e. مَا أَصْيَدَهُ, and مَا أَعُوَرَهُ, and the like,] forming thus verbs of wonder, because the original form is augmented, and a verb of four letters cannot be formed from a verb of four letters, for a measure can only be formed from a measure that is less. (S.) Also, both verbs, (the former accord. to the S and M, and ↓ the latter likewise accord. to the M,) (assumed tropical:) He (a man) was unable to look aside, (S, M,) by reason of disease. (S.) And صَيِدَ, inf. n. صَيَدٌ, (assumed tropical:) He raised his head, by reason of pride: and (assumed tropical:) he (a king) looked not aside, to the right or left. (S.) And صَيِدَ (K, TA, in the CK [erroneously] صَئِدَ,) (tropical:) He (a man, TA) had an inclining, or a bending, neck. (K, TA.) -A3- And صِدْتُ فُلَانًا (tropical:) I made such a one to have an inclining, or a bending, neck. (K, TA. [See also 4.])

اصادهُ
4 اصادهُ ذ He made him, incited him, or induced him, to take &c., or to seek to take &c., wild animals, or the like, [fowl,] or fish. (L.) -A2- Also He, or it, [app. meaning the vein called صَاد, or the disease termed صَيَد,] annoyed, or hurt, him; (K;) namely, a camel. (TK.) ― -b2- And He cured him (i. e. a camel, TK) of the disease termed صَيَد, (K, TA,) by burning with a hot iron. (TA.) Thus it has two contr. significations. (K.) ― -b3- And أَصْيَدَ بَعِيرَهُ He (God) caused his camel to have the disease termed صَيَد. (M.)

5 تَصَيَّدَ see 1, in four places.

8 اـِصْتَيَدَ see 1, in three places.

9 اـِصْيَدَّ see 1, in the latter half of the paragraph, in two places.

صَادٌ
صَادٌ ذ A certain vein (M, K) between the eyes of a camel, (K,) or between the eye and the nose; (M;) whence the disease termed صَيَد: pl. أَصْيَادٌ and pl. pl. أَصَايِدُ [in the CK أَصائِدُ]. (K.) ― -b2- See also صَيَدٌ, in two places. ― -b3- And see أَصْيَدُ, likewise in two places. -A2- Also Brass; syn. صُفْرٌ: and copper: (S, M, K:) or a species thereof: (K:) or cooking-pots made of صُفْر, (A'Obeyd, TA,) or of copper: (A'Obeyd, M, TA:) pl. صِيدَانٌ, (M, TA,) like تِيجَانٌ pl. of تَاجٌ: and some say that ↓ صَيْدَانٌ [q. v., thus written with fet-h to the ص,] signifies copper. (TA.) -A3- See also art. صود.

صَيْدٌ
صَيْدٌ ذ an instance of فَعْلٌ in the sense of مَفْعُولٌ, (Msb,) or an inf. n. used as a subst. [properly so called, and therefore used in a sing. and in a pl. sense], (Msb, TA,) [i. e.] an inf. n. used in the place of the objective complement of its verb; (IJ, M;) [Game, chase, or prey; an object, or objects, of the chase or the like;] i. q. ↓ مَصِيدٌ (S, Mgh, K, TA) used as a subst.; (TA;) meaning what is taken, captured, or caught; or sought to be taken or captured or caught; [by the chase, or by means of a snare or trap, or by artifice of any kind;] of wild animals or the like; (L;) of fowl &c.; (Msb;) and of fish: (L:) or what is repugnant, or difficult of approach, (Mgh, L, K,) wild, or shy, by nature, not to be taken but by means of artifice, whatever it be, (Mgh,) but lawful to be taken, (L,) having no owner: (L, K:) or any wild animal, or wild animals, whether, or not, taken or sought to be taken: (IAar, M:) but this last application of the word is a deviation from general usage: (M:) pl. صُيُودٌ. (Mgh, Msb.) [Also The quarry of the hawk; the prey of any beast or bird &c.] صَيْدُكَ لَا تُحْرَمْهُ (Meyd, A, but in the latter صَيْدَكَ, [for اِلْزَمْ صَيْدَكَ,]) is a prov. (Meyd, A) inciting one to seize an opportunity, (A,) applied to a man who seeks another to execute blood-revenge upon him, and lights upon him when he is inadvertent; meaning Thy prey has become within thy power, therefore be not thou neglectful of him [so as to suffer him to escape, or rather be not thou rendered hopeless of him]. (Meyd. [See also Freytag's Arab. Prov. i. 712; where تُحْرَمُهُ is put in the place of تُحْرَمْهُ.]) -A2- See also صَيَدٌ.

صِيدٌ
صِيدٌ ذ : see the next paragraph.

صَيَدٌ
صَيَدٌ ذ (S, M, A, L, K) and ↓ صِيدٌ, with kesr, (K,) or ↓ صَيْدٌ, (L,) and ↓ صَادٌ, (M, * L, K,) A certain disease in a camel's head, in consequence of which he raises it: (S:) a certain disease which causes a camel to raise his head: or a certain disease in a camel's head, which causes his neck to twist: (M:) or a certain disease which attacks camels in the head, in consequence of which there flows from their noses what resembles froth, or foam, and they raise their heads: (ISk, L, K: *) or a certain disease in a camel's neck, in consequence of which he is unable to turn his face aside: it is said that its cure is burning with a hot iron (A, TA) between the eyes: (TA:) [for] it arises from a vein between the eyes, called صَاد. (K.) [Hence,] also صَيَدٌ, (M, * A,) and ↓ صَادٌ, (M,) Fixedness of the face of a king, so that it does not turn aside (M, A) to the right or left, by reason of pride. (A. [See also صَيِدَ, of which it is the inf. n.]) [And the former, (tropical:) An inclination, or bending, of the neck: (see صَيِدَ:) hence,] one says, لَأُقِيمَنَّ صَيَدَكَ (tropical:) [I will assuredly straighten the bending of thy neck: or I will assuredly rectify thy proud stiffness]. (A.)

صَيِدٌ
صَيِدٌ ذ : see أَصْيَدُ.

صَادِىٌّ
صَادِىٌّ ذ [Of, or made of, brass or copper:] a rel. n. from صَادٌ signifying “ brass ” and “ copper. ” (S.)

صَيْدَآءُ
صَيْدَآءُ ذ Stones, (S, A, L, K,) or stone, (M,) of a white colour, (M, L,) of which cooking-pots are made; (S, M, A, L, K;) as also ↓ صَيْدَانٌ. (A, L.) See also صَيْدَانٌ. ― -b2- And Rugged land or ground, (S, M, K,) containing stones: (M:) or land of which the earth is red, having rough stones even with the ground: (ISh:) or even, or level, ground, in which are pebbles: (AA:) or pebbles [themselves]. (Aboo-Wejreh, L.)

صَيْدَانٌ
صَيْدَانٌ ذ Copper: (L, K: see also صَادٌ:) and gold: (K:) [but this seems to be taken from the following passage in the T:] in the stone-cookingpot (البُرْمَة) there is sometimes [what is termed] صَيْدَانٌ and ↓ صَيْدَآءُ, in which is an appearance like the glistening of gold and silver; and the best is that which is like gold: so says AA. (T, L.) See also art. صدن. ― -b2- And Stone cookingpots: (S, L, K; and M in art. صدن:) a coll. gen. n.: n. un. with ة. (IB, L.) ― -b3- See also صَيْدَآءُ. ― -b4- صَيْدَانُ الحَصَى Small pebbles. (L. [See also art صدن.])

صَيْدَانَةٌ
صَيْدَانَةٌ ذ [as a n. un.: see صَيْدَانٌ, above. ― -b2- Also] A [demon of the kind called] غُول. (ISk, S, K.) ― -b3- And A woman of evil disposition, (ISk, S, K,) [and] so ↓ صَيُودٌ, (M,) and of much talk. (ISk, S, K.) ― -b4- See also art. صدن.

صَيُودٌ
صَيُودٌ ذ : see صَيَّادٌ. ― -b2- [Hence,] (assumed tropical:) A woman who takes, captures, or ensnares, something from her husband. (L, from a trad.) See also صَيْدَانَةٌ.

رَجُلٌ صَيَّادٌ
رَجُلٌ صَيَّادٌ ذ [A man accustomed to, or in the habit of, taking, capturing, catching, snaring, or trapping, game, i. e. any kind of wild animals, or the like, fowl, &c., or fish; a sportsman; a hunter, a fowler, or a fisherman: see 1, second sentence]: (Msb:) and ↓ صَيُودٌ signifies the same as صَيَّادٌ: (K:) you say كَلْبٌ صَيُودٌ [A dog used for hunting]: (S, A:) and صَقْرٌ صَيُودٌ [A hawk used for catching game]: and the same epithet is applied to a female: (M:) its pl. is صُيُدٌ (S, M, A) and صِيدٌ; (Yoo, Sb, S, M;) the latter of the dial. of those, (S, M,) namely, the tribe of Temeem, (M,) who say رُسْلٌ [for رُسُلٌ]; (S, M;) the ص being with kesr in order that the ى may be preserved unchanged. (S.) ― -b2- See also أَصْيَدُ, last sentence.

صَائِدٌ
صَائِدٌ ذ , applied to a man, Practising الصَّيْد [i. e. the taking, capturing, or catching, &c., of game, or any kind of wild animals, or the like, fowl, &c., or fish; hunting, fowling, or fishing: see 1, second sentence]. (Mgh, Msb.) ― -b2- الصَّائِدُ in the dial. of El-Yemen signifies The shank; syn. السَّاقُ. (M.)

صَيُّودٌ
صَيُّودٌ ذ , like تَنُّورٌ [in measure], An arrow going right, or hitting the mark. (K.)

أَصْيَدُ
أَصْيَدُ ذ [More, or most, wont, or able, to take, or capture, or catch, game, or prey]. أَصْيَدُ مِنْ لَيْثِ عِفِرِّينَ وَمِنْ ضَيْوَنٍ [More wont, or able, to capture prey than the lion of 'Ifirreen and than the he-cat] is a prov. (Meyd.) -A2- Also A camel having the disease termed صَيَد; (S, M, A, L;) and so ↓ صَادٌ, for ذُو صَادٍ, (L, K,) like مَالٌ for ذُو مَالٍ, (L,) or for ↓ صَيِدٌ: (L:) pl. of the first صِيدٌ. (L.) [Hence,] (assumed tropical:) A man unable to look aside, (S, M,) by reason of disease. (S.) (assumed tropical:) A man who raises his head by reason of pride. (S.) (tropical:) A king who looks not aside, (M, A,) to the right or left, by reason of his pride. (A.) (assumed tropical:) A king: (K:) originally used in relation to a camel, and a king is so called because he raises his head by reason of pride, or because he does not look to the right or left. (S.) And A man having an inclining, or a bending, neck. (K, TA.) ― -b2- الأَصْيَدُ (assumed tropical:) The lion; (K;) because he walks proudly, not looking aside, as though he had the disease termed صَيَد; (TA;) as also ↓ المُصْطَادُ [as act. part. n. of 8]; and ↓ الصَّادُ; (K, TA;) thus likened to a camel having the disease above mentioned; or, as in some copies of the K, not الصَّادُ, but ↓ الصَيَّادُ. (TA.)

مَصَادٌ
مَصَادٌ ذ and ↓ مُصْطَادٌ and ↓ مُتَصَيَّدٌ [A place of taking, capturing, or catching, &c., of game, or any kind of wild animals, or the like, fowl, &c., or fish; a place of hunting, fowling, or fishing]. (A. [The meaning is there indicated by the context, but not expressed.]) -A2- مَصَادٌ also signifies The upper, or highest, part of a mountain. (MF, from Aboo-'Alee El-Yoosee. [But this, accord. to the S &c., belongs to art. مصد.])

مَصْيَدٌ
مَصْيَدٌ ذ and مِصْيَدٌ: see مِصْيَدَةٌ.

مَصِيدٌ
مَصِيدٌ ذ pass. part. n. of 1: (Mgh, Msb:) see صَيْدٌ.

مِصْيَدَةٌ
مِصْيَدَةٌ ذ (S, M, A, Msb, K) and مَصْيَدَةٌ (M, and so in the handwriting of Az accord. to the L) and ↓ مِصْيَدٌ (S, L, Msb, K) and ↓ مَصْيَدٌ (so in the handwriting of Az accord. to the L) and ↓ مَصِيدَةٌ (M, Msb, K) A thing used for the purpose of الصَّيْد [or the taking, capturing, or catching, &c., of game, or any kind of wild animals, or the like, fowl, &c., or fish]; (T, S, M, A, Msb, K;) a snare, trap, gin, or net; (MA in explanation of the first and last;) [the first and third said by Golius, on the authority of Meyd, to be applied peculiarly to a net; but all signify also any kind of trap: see شَهْمٌ:] pl. مَصَايِدُ, without ء. (L, Msb.)

مَصِيدَةٌ
مَصِيدَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

مُصْطَادٌ
مُصْطَادٌ ذ : see أَصْيَدُ: ― -b2- and see also مَصَادٌ.

مُتَصَيَّدٌ
مُتَصَيَّدٌ ذ : see مَصَادٌ.

### Türkçe

**صَادَهُ**
1 **صَادَهُ** ذ, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) **بَاعَهُ** gibi, (MF,) [birinci şahıs **صِدْتُ**,] muzâri‘ **يَصِيدُ**, (S, Msb, K,) mastar **صَيْدٌ**; (S, M, Mgh, Msb;) ve **صَادَهُ**, (S, vb.,) **هَابَهُ** gibi, (MF,) [birinci şahıs **صِدْتُ**, yukarıdaki gibi; fakat aslında **صَيِدْتُ** idi; öncekinin birinci şahsı ise aslında **صَيَدْتُ**’dur,] muzâri‘ **يَصَادُ**; (IAar, S, Msb, K;) ve ↓ **اصطادهُ**, (S, M, A, L, Msb, K,) ayrıca yazılıp söylenişi **اِصَّادَهُ**; (L;) ve ↓ **تصيّدهُ**; (M, A, L;) O, onu aldı, ele geçirdi veya yakaladı; (Mgh, L;) [onu avı yaptı;] onu tuzağa düşürdü veya ağla yakaladı; onu kapanla yakaladı veya kapanla tuzağa düşürdü; (MF;) yahut onu almak, ele geçirmek, yakalamak, tuzağa düşürmek veya kapanla yakalamak istedi; onu avladı veya peşine düştü: yani, (L,) [av, yani] her türlü yaban hayvanı veya benzeri, (L,) kuş vb., (Msb,) ve balık. (L.) [Ve **صَادَ**, ve ↓ **اصطاد**, ve ↓ **تصيّد**, mef‘ûl zikredilmeksizin, bu anlaşılmış olarak: O, avı—yani her türlü yaban hayvanı veya benzeri, kuş vb., yahut balık—aldı, ele geçirdi, yakaladı, tuzağa düşürdü veya ağla yakaladı, kapanla yakaladı veya kapanla tuzağa düşürdü; yahut almak vb. istedi; avladı veya peşine düştü, avı gözetledi veya av için pusuya yattı; kuş avladı; yahut balık avladı.] Şöyle dersin: ↓ **خَرَجَ يَتَصَيَّدُ** [&c., yani: O, avı almak vb. için, yahut almak vb. arayışıyla; yaban hayvanlarını veya benzerini; avlamak veya peşine düşmek, avı gözetlemek veya av için pusuya yatmak; kuş avlamak; yahut balık avlamak üzere dışarı çıktı]. (S, K.) Ve **الوَحْشَ** ↓ **خَرَجَ يَتَصَيَّدُ** O, yaban hayvanlarını almak vb. için yahut almak vb. arayışıyla dışarı çıktı. (L.) Ve **صِدْتُ فُلَانًا صَيْدًا** yani **صِدْتُ لَهُ** [Ben, falanca için avı veya bir yaban hayvanını yahut yaban hayvanlarını veya benzerini aldım vb.; yahut almak vb. istedim]. (M, * K.) Ve **صاد المَكَانَ**, ve ↓ **اصطادهُ**, yani **صاد فِيهِ** [O, mekânda avı veya yaban hayvanlarını veya benzerini aldı vb.; yahut almak vb. istedi]: Sb, Arapların bir sözü olarak **صِدْنَا قَنَوَيْنِ**’i zikreder; mânâsı **صِدْنَا وَحْشَ قَنَوَيْنِ**: **قَنَوَانِ** belirli bir yerin [yahut iki dağın] adıdır. (M.) Ve **الصَّقْرُ يَصِيدُ** [Doğan avlanır]. (Msb ve K, madde **صقر**’da.) **ذَوَاتُ الصَّيْدِ** yırtıcı hayvanlara ve kuşlara söylenir [başkalarını avlayan; yırtıcı]. (S ve K, madde **جرج** vb.’de.) ― -b2- [Bundan dolayı,] şöyle denir: **هُوَ يَصِيدُ النَّاسَ بِالمَعْرُوفِ** (mecaz:) [O, insanları iyilikle, ihsanla veya nezaketle kendine bağlar]. (A.) ― -b3- Ve **اِقْتَصِدْ تَصِدْ** (mecaz:) Doğru ve adil olana yönel: istediğini elde edersin. (A.) ― -b4- **خَرَجْنَا نَصِيدُ بَيْضَ النَّعَامِ** (mecaz:) [Biz, devekuşlarının yumurtalarını almak yahut peşine düşmek için çıktık]. (T, TA.) ― -b5- Ve **صِدْنَا الكَمَأَةَ**, (M, A, TA,) IAar tarafından zikredilmiş, fakat açıklanmamış, Arapların güzel bir ifadesidir; görünüşe göre mânâsı (mecaz:) Biz, yer mantarlarını [topraktan] çıkardık; tıpkı birinin yaban hayvanlarını [saklandıkları yerlerden] çıkarması gibi. (M, TA.) ― -b6- Ve **صِدْنَا مَآءَ السَّمَآءِ** (mecaz:) Biz, göğün suyunu aldık [yahut kaplarda yakaladık veya topladık]. (Th, M, A. *) -A2- **صَيِدَ**, (Lth, S, M, L,) Hicaz lehçesinden, muzâri‘ **يَصْيَدُ**, (Lth, L,) mastar **صَيَدٌ**; (Lth, S, M, L;) ve **صَادَ**, (Lth, M, L,) [muzâri‘ **يَصِيدُ**;] O (bir deve) **صَيَدٌ** denilen hastalığa yakalandı [aşağıda açıklanacaktır]: (Lth, S, M, L:) **صَيِدَ**’deki **ى**, aslî şekil olan ↓ **اِصْيَدَّ**’de korunmuş olduğu için değişmeden korunmuştur; (S,) her ne kadar **اِصْيَدَّ** dememiş olsalar da; (Sb, M;) ve benzeri durum **عَوِرَ**’dedir: (Sb, * S, M: *) artırma harfleri hafifletme amacıyla atılır: bundan dolayı bu sınıftan fiillerde **مَا أَفْعَلَهُ** denmez, [yani **مَا أَصْيَدَهُ**, ve **مَا أَعُوَرَهُ**, vb.,] böylece taaccüb fiilleri yapılmaz; çünkü aslî şekil artırmalıdır ve dört harfli bir fiilden dört harfli bir fiil türetilemez; zira bir vezin ancak kendisinden daha az olandan yapılabilir. (S.) Ayrıca, iki fiil de, (ilki S ve M’ye göre, ve ↓ ikincisi de M’ye göre,) (farazî mecaz:) O (bir adam) hastalık sebebiyle yana bakamaz oldu. (S, M.) Ve **صَيِدَ**, mastar **صَيَدٌ**, (farazî mecaz:) O, kibir sebebiyle başını kaldırdı: ve (farazî mecaz:) o (bir kral) sağa sola yana bakmadı. (S.) Ve **صَيِدَ** (K, TA, CK’de [yanlış olarak] **صَئِدَ**,) (mecaz:) O (bir adam, TA) eğik yahut bükük boyunlu oldu. (K, TA.) -A3- Ve **صِدْتُ فُلَانًا** (mecaz:) Ben, falancayı eğik yahut bükük boyunlu yaptım. (K, TA. [Ayrıca 4’e de bak.])

**اصادهُ**
4 **اصادهُ** ذ O, onu yaban hayvanlarını veya benzerini, [kuşu,] yahut balığı almak vb. yahut almak vb. istemek üzere yaptırdı, kışkırttı veya sevk etti. (L.) -A2- Ayrıca O, yahut o, [görünüşe göre **صَاد** denilen damar veya **صَيَد** denilen hastalık,] onu rahatsız etti veya incitti; (K;) yani bir deveyi. (TK.) ― -b2- Ve O, onu (yani bir deveyi, TK) **صَيَد** denilen hastalıktan, kızgın demirle dağlayarak, iyileştirdi. (TA.) Böylece iki zıt mânâsı vardır. (K.) ― -b3- Ve **أَصْيَدَ بَعِيرَهُ** O (Allah) onun devesine **صَيَد** denilen hastalığı verdi. (M.)

5 **تَصَيَّدَ**: 1’e bak, dört yerde.

8 **اـِصْتَيَدَ**: 1’e bak, üç yerde.

9 **اـِصْيَدَّ**: 1’e bak, paragrafın ikinci yarısında, iki yerde.

**صَادٌ**
**صَادٌ** ذ Devenin iki gözü arasındaki, (K,) yahut göz ile burun arasındaki; (M;) belirli bir damar; (M, K) buradan **صَيَد** denilen hastalık: çoğulu **أَصْيَادٌ** ve çoğulun çoğulu **أَصَايِدُ** [CK’de **أَصائِدُ**]. (K.) ― -b2- Ayrıca **صَيَدٌ**’e bak, iki yerde. ― -b3- Ve **أَصْيَدُ**’a da bak, yine iki yerde. -A2- Ayrıca Pirinç; eş anlamlısı **صُفْرٌ**: ve bakır: (S, M, K:) yahut onun bir türü: (K:) yahut **صُفْر**dan, (A'Obeyd, TA,) veya bakırdan yapılmış tencereler: (A'Obeyd, M, TA:) çoğulu **صِيدَانٌ**, (M, TA,) **تَاجٌ**’ın çoğulu **تِيجَانٌ** gibi: ve bazıları der ki ↓ **صَيْدَانٌ** [bkz., böylece **ص** üzerine fetha ile yazılmıştır] bakır demektir. (TA.) -A3- Ayrıca madde **صود**’a bak.

**صَيْdٌ**
**صَيْدٌ** ذ **مَفْعُولٌ** mânâsında **فَعْلٌ** vezninden bir örnek, (Msb,) yahut isim olarak kullanılan bir mastar [aslında böyle olup bu yüzden tekil ve çoğul mânâda kullanılır], (Msb, TA,) [yani] fiilinin mef‘ûl-ı mutlakı yerinde kullanılan bir mastar; (IJ, M;) [Av; av nesnesi veya av nesneleri;] ↓ **مَصِيدٌ** ile aynı; (S, Mgh, K, TA) isim olarak kullanılır; (TA;) mânâsı: alınan, ele geçirilen veya yakalanan; yahut alınması, ele geçirilmesi veya yakalanması istenen; [avla, yahut tuzak veya kapanla, yahut her türlü hile ile;] yaban hayvanlarından veya benzerinden; (L;) kuş vb.’den; (Msb;) ve balıktan: (L:) yahut yaklaşılması itici yahut zor olan, (Mgh, L, K,) tabiatı gereği vahşi yahut ürkek olan, hangi hile olursa olsun ancak hile ile alınan, (Mgh,) fakat alınması helâl olan, (L,) sahibi olmayan: (L, K:) yahut alınmış olsun olmasın, alınmış olması istenmiş olsun olmasın, her yaban hayvanı veya yaban hayvanları: (IAar, M:) fakat kelimenin bu son kullanımı genel kullanımdan sapmadır: (M:) çoğulu **صُيُودٌ**. (Mgh, Msb.) [Ayrıca doğanın avı; herhangi bir yırtıcı hayvanın veya kuşun vb. avı.] **صَيْدُكَ لَا تُحْرَمْهُ** (Meyd, A, fakat ikincisinde **صَيْدَكَ**, [**اِلْزَمْ صَيْدَكَ** için,]) bir darb-ı meseldir. (Meyd, A) fırsatı yakalamaya teşvik eder, (A,) kan davasını yerine getirmek için birini arayan ve onu gaflet hâlindeyken bulan kimseye uygulanır; mânâsı: Avın senin kudretin içine girdi; öyleyse onu ihmal etme [kaçmasına izin verecek şekilde; daha doğrusu ondan ümitsiz olma]. (Meyd. [Ayrıca Freytag’ın Arab. Prov. i. 712’sine de bak; orada **تُحْرَمُهُ**, **تُحْرَمْهُ** yerine konmuştur.]) -A2- Ayrıca **صَيَدٌ**’e bak.

**صِيدٌ**
**صِيدٌ** ذ: bir sonraki paragrafa bak.

**صَيَدٌ**
**صَيَدٌ** ذ (S, M, A, L, K) ve ↓ **صِيدٌ**, kesra ile, (K,) yahut ↓ **صَيْدٌ**, (L,) ve ↓ **صَادٌ**, (M, * L, K,) Devenin başında, bunun sonucu olarak başını kaldırdığı, belirli bir hastalık: (S:) devenin başını kaldırmasına sebep olan belirli bir hastalık: yahut devenin başında, boynunun bükülmesine sebep olan belirli bir hastalık: (M:) yahut develere baştan isabet eden, bunun sonucu olarak burunlarından köpüğe benzer bir şey akan ve başlarını kaldırdıkları belirli bir hastalık: (ISk, L, K: *) yahut devenin boynunda, bunun sonucu olarak yüzünü yana çeviremediği belirli bir hastalık: bunun tedavisinin, (A, TA) iki göz arasını kızgın demirle dağlamak olduğu söylenir: (TA:) [çünkü] iki göz arasında **صَاد** denilen bir damardan doğar. (K.) [Bundan dolayı,] ayrıca **صَيَدٌ**, (M, * A,) ve ↓ **صَادٌ**, (M,) Bir kralın yüzünün, kibir sebebiyle, (A,) sağa sola (M, A) dönmemesi şeklindeki donukluğu. (A. [Ayrıca bunun mastarı olduğu **صَيِدَ**’e de bak.]) [Ve birincisi, (mecaz:) Boynun eğikliği yahut büküklüğü: (**صَيِدَ**’e bak:) bundan dolayı,] şöyle denir: **لَأُقِيمَنَّ صَيَدَكَ** (mecaz:) [Boynunun büküklüğünü mutlaka doğrultacağım; yahut kibirli katılığını mutlaka düzelteceğim]. (A.)

**صَيِدٌ**
**صَيِدٌ** ذ: **أَصْيَدُ**’a bak.

**صَادِىٌّ**
**صَادِىٌّ** ذ [Pirinçten veya bakırdan olan yahut yapılmış olan:] “pirinç” ve “bakır” mânâsındaki **صَادٌ**’dan nisbet ismidir. (S.)

**صَيْدَآءُ**
**صَيْدَآءُ** ذ Taşlar, (S, A, L, K,) yahut taş, (M,) beyaz renkte, (M, L,) tencerelerin yapıldığı; (S, M, A, L, K;) bunun gibi ↓ **صَيْدَانٌ**. (A, L.) Ayrıca **صَيْدَانٌ**’a bak. ― -b2- Ve Taşlı engebeli arazi veya yer, (S, M, K,) taşlar içeren: (M:) yahut toprağı kırmızı olan, yerdeki taşları pürtüklü olan arazi: (ISh:) yahut içinde çakıl bulunan düz veya seviyeli yer: (AA:) yahut çakıllar [bizzat]. (Aboo-Wejreh, L.)

**صَيْدَانٌ**
**صَيْدَانٌ** ذ Bakır: (L, K: ayrıca **صَادٌ**’a da bak:) ve altın: (K:) [fakat bu, görünüşe göre T’deki şu pasajdan alınmıştır:] taş tencerede (**البُرْمَة**) bazen **صَيْدَانٌ** ve ↓ **صَيْدَآءُ** denilen [şey] bulunur; onda altın ve gümüş parıltısına benzer bir görünüş vardır; en iyisi altın gibi olandır: AA böyle der. (T, L.) Ayrıca madde **صدن**’a bak. ― -b2- Ve Taş tencereler: (S, L, K; ve M, madde **صدن**’da:) cem‘î cins ismidir: tekili ة iledir. (IB, L.) ― -b3- Ayrıca **صَيْدَآءُ**’a bak. ― -b4- **صَيْدَانُ الحَصَى** Küçük çakıllar. (L. [Ayrıca madde **صدن**’a da bak.])

**صَيْدَانَةٌ**
**صَيْدَانَةٌ** ذ [tekil isim olarak: yukarıda **صَيْدَانٌ**’a bak. ― -b2- Ayrıca] **غُول** denilen türden bir [cin]. (ISk, S, K.) ― -b3- Ve Kötü huylu bir kadın, (ISk, S, K,) [ve] bunun gibi ↓ **صَيُودٌ**, (M,) ve çok konuşan. (ISk, S, K.) ― -b4- Ayrıca madde **صدن**’a bak.

**صَيُودٌ**
**صَيُودٌ** ذ: **صَيَّادٌ**’a bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] (farazî mecaz:) Kocasından bir şey alan, ele geçiren veya tuzağa düşüren kadın. (L, bir hadisten.) Ayrıca **صَيْدَانَةٌ**’a bak.

**رَجُلٌ صَيَّادٌ**
**رَجُلٌ صَيَّادٌ** ذ [Avı—yani her türlü yaban hayvanı veya benzeri, kuş vb., yahut balık—almaya, ele geçirmeye, yakalamaya, tuzağa düşürmeye veya kapanla yakalamaya alışkın; avcı; kuş avcısı veya balıkçı: 1’e bak, ikinci cümle]: (Msb:) ve ↓ **صَيُودٌ**, **صَيَّادٌ** ile aynı mânâdadır: (K:) şöyle dersin **كَلْبٌ صَيُودٌ** [av köpeği]: (S, A:) ve **صَقْرٌ صَيُودٌ** [av yakalamaya alışkın doğan]: ve aynı sıfat dişiye de söylenir: (M:) çoğulu **صُيُدٌ** (S, M, A) ve **صِيدٌ**; (Yoo, Sb, S, M;) ikincisi, (S, M,) yani Temîm kabilesi, (M,) **رُسْلٌ** [**رُسُلٌ** yerine] diyenlerin lehçesindendir; (S, M;) **ص** kesra iledir ki **ى** değişmeden korunsun. (S.) ― -b2- Ayrıca **أَصْيَدُ**’a bak, son cümle.

**صَائِدٌ**
**صَائِدٌ** ذ, bir adama nispetle, **الصَّيْد** yapan [yani avı—her türlü yaban hayvanı veya benzeri, kuş vb., yahut balık—alma, ele geçirme veya yakalama vb.; avlanma, kuş avlama veya balık avlama: 1’e bak, ikinci cümle]. (Mgh, Msb.) ― -b2- Yemen lehçesinde **الصَّائِدُ**, incik demektir; eş anlamlısı **السَّاقُ**. (M.)

**صَيُّودٌ**
**صَيُّودٌ** ذ, vezince **تَنُّورٌ** gibi, Dosdoğru giden yahut hedefi vuran bir ok. (K.)

**أَصْيَدُ**
**أَصْيَدُ** ذ [Avı veya avı yakalamayı daha çok/pek çok yapan yahut buna daha çok/pek çok muktedir]. **أَصْيَدُ مِنْ لَيْثِ عِفِرِّينَ وَمِنْ ضَيْوَنٍ** [‘Ifirreen aslanından ve erkek kediden daha çok av yakalayan] bir darb-ı meseldir. (Meyd.) -A2- Ayrıca **صَيَدٌ** denilen hastalığı olan deve; (S, M, A, L;) ve bunun gibi ↓ **صَادٌ**, **ذُو صَادٍ** yerine, (L, K,) **ذُو مَالٍ** yerine **مَالٌ** gibi, (L,) yahut ↓ **صَيِدٌ** yerine: (L:) birincinin çoğulu **صِيدٌ**. (L.) [Bundan dolayı,] (farazî mecaz:) Hastalık sebebiyle yana bakamayan adam. (S, M.) (farazî mecaz:) Kibir sebebiyle başını kaldıran adam. (S.) (mecaz:) Kibri sebebiyle sağa sola bakmayan kral. (M, A,) (A.) (farazî mecaz:) Kral: (K:) aslında deve hakkında kullanılmıştır; kral, kibir sebebiyle başını kaldırdığı için yahut sağa sola bakmadığı için böyle adlandırılır. (S.) Ve Eğik yahut bükük boyunlu adam. (K, TA.) ― -b2- **الأَصْيَدُ** (farazî mecaz:) Aslan; (K;) çünkü o, **صَيَدٌ** denilen hastalığı varmış gibi, kibirle yürür, yana bakmaz; (TA;) bunun gibi ↓ **المُصْطَادُ** [8’in ism-i fâili olarak]; ve ↓ **الصَّادُ**; (K, TA;) böylece yukarıda zikredilen hastalığı olan deveye benzetilmiştir; yahut K’nin bazı nüshalarında **الصَّادُ** değil, ↓ **الصَيَّادُ**. (TA.)

**مَصَادٌ**
**مَصَادٌ** ذ ve ↓ **مُصْطَادٌ** ve ↓ **مُتَصَيَّدٌ** [Avı—her türlü yaban hayvanı veya benzeri, kuş vb., yahut balık—alma, ele geçirme veya yakalama vb. yeri; avlanma, kuş avlama veya balık avlama yeri]. (A. [Mânâ orada bağlamla gösterilmiştir, fakat ifade edilmemiştir.]) -A2- **مَصَادٌ** ayrıca Dağın üst yahut en yüksek kısmı demektir. (MF, Aboo-‘Alee El-Yoosee’den. [Fakat bu, S vb.’ye göre, madde **مصد**’e aittir.])

**مَصْيَدٌ**
**مَصْيَدٌ** ذ ve **مِصْيَدٌ**: **مِصْيَدَةٌ**’e bak.

**مَصِيدٌ**
**مَصِيدٌ** ذ 1’in ism-i mef‘ûlü: (Mgh, Msb:) **صَيْدٌ**’e bak.

**مِصْيَدَةٌ**
**مِصْيَدَةٌ** ذ (S, M, A, Msb, K) ve **مَصْيَدَةٌ** (M, ve L’ye göre Az’ın yazısında da böyledir) ve ↓ **مِصْيَدٌ** (S, L, Msb, K) ve ↓ **مَصْيَدٌ** (L’ye göre Az’ın yazısında böyledir) ve ↓ **مَصِيدَةٌ** (M, Msb, K) **الصَّيْد** [yahut avı—her türlü yaban hayvanı veya benzeri, kuş vb., yahut balık—alma, ele geçirme veya yakalama vb.] amacıyla kullanılan bir şey; (T, S, M, A, Msb, K;) bir tuzak, kapan, ağ veya file; (MA, birinci ve sonuncunun açıklamasında;) [birinci ve üçüncünün, Golius tarafından Meyd’e dayanarak özellikle ağ için kullanıldığı söylenmiştir; fakat hepsi ayrıca her türlü kapan mânâsına gelir: **شَهْمٌ**’e bak:] çoğulu, hemzesiz **مَصَايِدُ**. (L, Msb.)

**مَصِيدَةٌ**
**مَصِيدَةٌ** ذ: bir önceki paragrafa bak.

**مُصْطَادٌ**
**مُصْطَادٌ** ذ: **أَصْيَدُ**’a bak: ― -b2- ve ayrıca **مَصَادٌ**’a da bak.

**مُتَصَيَّدٌ**
**مُتَصَيَّدٌ** ذ: **مَصَادٌ**’a bak.
