# ضأز — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%A3%D8%B2/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D8%A3%D8%B2/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضأز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%A3%D8%B2.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ضأز

ضَأَزَه حقه يَضْأَزُه ضَأْزاً وضَأَزاً: منعه. وقسمة ضُؤْزَى وضَأْزَى مقصوران: جائرة غير عَدْل وضَازَ يَضِيزُ وضَأَزَ يَضْأَزُ: مثله؛ وأَنشد أَبو زيد:
إِن تَنْأَ عَنَّا نَنْتَقِصْكَ، وإِن تُقِمْ
فَحَظُّك مَضْؤُوز، وأَنْفُك رَاغِم
ابن الأَعرابي: تقول العرب قسمة ضُؤْزَى، بالضم والهمز، وضُوزَى، بالضم بلا همز، وضِئْزَى، بالكسر والهمز، وضِيزَى، بالكسر وترك الهمز، قال: ومعناها كلها الجَوْر. الأَزهري في ترجمة ضوز قال: والضُّوزَة من الرجال الحقير الصغير الشأْن، قال: وأَقْرأَنِيه المنذري عن أَبي الهثيم: الضُّؤْزَة، بالزاي مهموزة، قال: وكذلك ضبطته عنه. قال أَبو منصور: وكلاهما صحيح.والضَّيْأَزُ: المقتحم في الأُمور.

### Türkçe

**ضَأَزَه** hakkını **يَضْأَزُه** **ضَأْزاً** ve **ضَأَزاً**: onu menetti. Ve **قسمة ضُؤْزَى**
ve **ضَأْزَى** (maksûr) ikisi: haksız, adalet olmayan (bir taksim). Ve **ضَازَ يَضِيزُ** ve **ضَأَزَ يَضْأَزُ**: onun benzeri;
ve Ebû Zeyd inşâd etti:
Eğer bizden uzaklaşırsan seni eksiltiriz; eğer ikamet edersen
senin payın **مَضْؤُوز**dur, burnun da yere sürtülmüş (aşağılanmış)tır.

İbnü’l-A‘râbî: Araplar **قسمة ضُؤْزَى** derler; zamme ve hemze ile; ve **ضُوزَى**, zamme ile
hemzesiz; ve **ضِئْزَى**, kesre ve hemze ile; ve **ضِيزَى**, kesre ile ve hemzeyi terk ederek; dedi ki:
ve bunların hepsinin manası **الجَوْر**dur. Ezherî, **ضوز** maddesinde dedi ki: ve **الضُّوزَة** erkeklerden
hakir, şanı küçük olandır; dedi ki: Münzirî bana Ebû’l-Heysem’den okuttu:
**الضُّؤْزَة**, **الزاي** hemzeli olarak; dedi ki: onu ondan böylece ضبط ettim. Ebû Mansûr dedi ki: ikisi de
sahihtir. Ve **الضَّيْأَزُ**: işlerde atılgan (dalmacı) olan.
