# ضأم (ض-أ-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%A3%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D8%A3%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ض - أ - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%A3%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الضاد والميم و و ا ي ء معهما
م ض ي، و م ض، أ م ض، ض ي م، أ ض م، و ض م، ض أ م مستعملات
مضي:
مَضَى في أمره مَضاءَ.
وَمضَى الشيءُ يَمْضي مُضِيّاً.
ويُكْنَى الفَرَسُ أبا المَضاء.
ومض:
الوَمْضُ والوَميضُ من لمَعَان البَرْق وكُلِّ شيءٍ صافي اللّون، ووَمَضَ البَرْقُ وأوْمَضَ، وأومَضَتْ فلانةُ بعينها إذا بَرَقَت له، تُومِض إيماضاً فهي مُومِضة.
أمض:
أمِضَ الرجُلُ يأمَضُ فهو أَمِضٌ اذا لم يُبال المُعاتَبهَ وعَزيمتُه ماضيِةٌ في قلبه، وكذلك اذا أَبدَى بلسانه غيرَ ما يُريدُه فهو آمِضٌ.
ضيم:
الضَّيْمُ: الانتقِاص، ويقال: ما ضِمْتُ أَحَداً، ولا ضُمْتُ أي ما ضامَني أَحَد، يُقال ذلك بمعنى فَعَلَ بي، بالضم، والكلامُ في هذا بالكسر.
وضامَه في الأمر، وضامَه حقَّه. يضيمه ضيماً.
أضم:
الأَضَمُ: الحَسَدُ والحِقْدُ في القلب، لا يَقدِرُ على أن يُمضِيَه.
ورجلٌ أَضِمٌ، وقد أَضِمَ يأضَمُ أَضَماً.
وضم:
وَضَمْتُ اللَّحْمَ: وَقَيْتُه من التُّراب، وأوضَمْتُ له: اتَّخَذْتْ له وَضَماً.
والوَضَم: كلُّ شيءٍ يُوضَع عليه للجَزْر.
والوَضيمةُ: جمع، وهُم القومُ يَنْزِلون على قَومٍ، وهم قليلٌ، فيُحْسِنونَ اليهم ويُكرِمُونهم.
ضأم:
الضَّأمُ والضَّأْبُ: السِّلْفُ، يقال: هُما ضَأْبان وضَأْمانِ اذا كانا سِلْفَيْنِ.

##### Türkçe

باب **الضاد** والميم و **و** **ا** **ي** **ء** معهما
**م ض ي**، و **م ض**، **أ م ض**، **ض ي م**، **أ ض م**، و **و ض م**، **ض أ م** مستعملات

**مضي**:
**مَضَى** في أمره **مَضاءَ**.
و**مضَى** الشيءُ يَمْضي **مُضِيّاً**.
ويُكْنَى الفَرَسُ أبا **المَضاء**.

**ومض**:
**الوَمْضُ** و**الوَميضُ**: şimşeğin parıltısından ve rengi saf olan her şeyden (olan) parıltı; ve şimşek **وَمَضَ** ve **أوْمَضَ**; ve falanca kadın gözüyle **أومَضَتْ**: ona (gözü) parladığı zaman; **تُومِض** **إيماضاً**; o hâlde o **مُومِضة**’dir.

**أمض**:
Adam **أمِضَ** olur, **يأمَضُ**; o hâlde o **أَمِضٌ**’dur: kınanmaya aldırmadığı ve azmi kalbinde geçip gittiği zaman; ve yine, diliyle istediğinin dışında bir şeyi açığa vurduğu zaman, o **آمِضٌ**’dur.

**ضيم**:
**الضَّيْمُ**: eksiltme (noksanlaştırma). Ve denilir: “Ben kimseyi **ضِمْتُ** etmedim, ne de **ضُمْتُ**”; yani: “Bana kimse haksızlık etmedi.” Bu, “bana yaptı” mânasında söylenir; (fiil) damme ile; bu husustaki söz ise kesre iledir.
Ve işte ona **وضامَه** etti; ve hakkını ona **وضامَه** etti. Ona **يَضيمه**: **ضيماً**.

**أضم**:
**الأَضَمُ**: kalpteki haset ve kin; onu yürütmeye (icraya) güç yetiremez.
Ve bir adam **أَضِمٌ**’dir; ve **أَضِمَ** olmuştur, **يأضَمُ**: **أَضَماً**.

**وضم**:
Eti **وَضَمْتُ**: onu topraktan korudum; ve onun için **أوضَمْتُ**: onun için bir **وَضَماً** edindim.
Ve **الوَضَم**: kesim için üzerine konulan her şey.
Ve **الوَضيمةُ**: bir cem‘dir; ve onlar, bir kavmin üzerine inerler; ve onlar azdır; (ev sahibi) onlara iyilik eder ve onları ikram eder.

**ضأم**:
**الضَّأمُ** ve **الضَّأْبُ**: kayın (sıhrî hısımlıkta). Denilir: “İkisi **ضَأْبان** ve **ضَأْمانِ**’dır” — iki kayın oldukları zaman.
