# ضبغط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%A8%D8%BA%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D8%A8%D8%BA%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضبغط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%A8%D8%BA%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ضبغط

كالضبغطى بإعجام الغين، وهذا ينبغي كتبه بالأسود، فإن الجوهري قد ذكره، وأنشد الرجز الذي يأتي ذكره. وقال ابن دريد: هو الأحمق، وما يفزع به الصبي، ج: ضباغط، ويقال: اسكت لا يأكلك الضبغطى، روي بالوجهين، وقال أبو عمرو: الضبغطى ليس شيء يعرف، ولكنها كلمة تستعمل في التخويف، وأنشد ابن دريد:
  وزوجها زونزك زونزى
  يفزع إن فزع بالضبغطى والألف في الضبغطى للإلحاق، كما في الصحاح، وهذا الرجز أورده الأزهري ونسبه لمنظور الأسدي:
  وبعلـهـا زونـك زونـزى
  يخضف إن خوف بالضبغطى ومما يستدرك عليه: قال ابن بزرج: ما أعطيتني إلا الضبغطى مرسلة، فأنث، وقال: أي الباطل. وقال غيره: الضبغطى: فزاعة الزرع. ويروى: بالضبغطى، بكسر الضاد والباء، وعزاه شيخنا لأبي حيان.

### Türkçe

**كالضبغطى**: **الغين**’in i‘câmı ile; ve bu, siyahla yazılmalıdır; çünkü el-Cevherî onu zikretmiştir ve zikri gelecek olan recezi inşâd etmiştir. İbn Düreyd dedi: O, ahmaktır; ve çocukla korkutulan şeydir; çoğulu: **ضباغط**. Ve denilir: Sus, **الضبغطى** seni yemesin. İki vecihle rivayet edilmiştir. Ebû Amr dedi: **الضبغطى** bilinen bir şey değildir; fakat o, korkutmada kullanılan bir kelimedir. İbn Düreyd inşâd etti:
  Ve zevci **زونزك زونزى**
  **الضبغطى** ile korkutulursa korkar. **الضبغطى**’daki elif, ilhâk içindir; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Bu recezi el-Ezherî zikretti ve onu **منظور الأسدي**’ye nisbet etti:
  Ve kocası **زونك زونزى**
  **الضبغطى** ile korkutulursa **يخضف** eder. Üzerine istidrâk olunanlardandır: İbn Büzerc dedi: Bana ancak salıverilmiş **الضبغطى** verdin; böylece müennes yaptı. Ve dedi: Yani bâtıl. Başkası dedi: **الضبغطى**: ekinin korkuluğu. Ve rivayet olunur: **بالضبغطى**; **الضاد** ve **الباء**’nın kesriyle. Şeyhimiz onu Ebû Hayyân’a isnad etti.
