# ضرم — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D9%85/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D8%B1%D9%85/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D9%85.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: ضرم

ض ر م
ضرمت النار ضرماً واضطرمت وتضرمت‏:‏ اشتعلت وأضرمتها وضرمتها وأوقعد الضرم والضرمة أي النار وأشعلها بالضرام‏:‏ بما تضرم به النار من الحطب السريع الالتهاب وقيل‏:‏ هو جمع الضرم وهو الشخت من الحطب‏.‏
قال حاتم‏:‏ لا تسترى قدري إذا ما طبختها عليّ إذا ما تطبخين حرام ولكن بهذاك اليفاع فأوقدي بجزل إذا أوقدت لا بضرام ويقال‏:‏ للنار ضرام أي اضطرام‏.‏
قال نصر ابن سيار‏:‏ أرى خلل الرماد وميض جمر ويوشك أن يكون لها ضرام وأطفأ الناس الضريم‏:‏ الحريق‏.‏
قال‏:‏ ومن المجاز‏:‏ سبع ضرم وقد ضرم ضرماً إذا احتدم من الجوع‏.‏
قال‏:‏ لا تراني والغاً في مجلس في لحوم القوم كالسبع الضرم وتقول‏:‏ هو نهمٌ قرم كأنه سبع ضرم‏.‏
قال‏:‏ كأنها لقوة يحتثها ضرم ورجل ضرم‏.‏
وقد ضرم شذاه‏.‏
وضرم في الطعام ضرماً إذا جدّ في أكله لا يدفع عنه‏.‏
وفرس ضرم العدو وضرم الرقاق إذا جرى في الأرض اللينة اشتد جريه‏.‏
قال‏:‏ رقاقها ضرم وجريها خذم ولحمها زيم والبطن مقبوب وقد ضرم في عدوه‏.‏
وضرم عليّ فلان واضطرم غضباً وتضرم عليّ‏:‏ تغضب واضطرم الشر بينهم‏.‏
وفحل مضطرم‏:‏ مغتلم وأضرمته الغلمة‏.‏
وضرمت الحرب واضطرمت وتضرمت‏.‏
‏"‏ وما بها نافخ ضرمة ‏"‏ أي أحد‏.‏

### Türkçe

ض ر م
**ضرمت النار** **ضرماً** ve **اضطرمت** ve **تضرمت**: tutuştu; ve onu **أضرمتها** ve **ضرمتها**; ve **الضرم** ve **الضرمة**’yi, yani ateşi, yaktı ve onu **الضرام** ile tutuşturdu: ateşin kendisiyle tutuşturulduğu, çabuk tutuşan odunla; ve denildi ki: o, **الضرم**’ün çoğuludur; ve o, odundan kalın olan parçadır.
حاتم dedi:
“Onu pişirdiğimde tenceremi örtme;
sen pişirdiğinde bana haramdır;
fakat şu yüksekçe yerle; yak,
yaktığında iri odunla, **ضرام** ile değil.”
Ve denilir: ateş için **ضرام**; yani **اضطرام**.
نصر ابن سيار dedi:
“Külün gediklerini görüyorum; kor parıltısı;
ve az kalır ki onun için **ضرام** olsun.”
Ve insanlar **الضريم**’i söndürdü: yangın.

Dedi: Ve mecazdandır: **سبع ضرم**; ve **ضرماً** ile **ضرم** etti; açlıktan şiddetlendiği zaman.
Dedi:
“Beni, bir mecliste, dalıp duran görme;
kavmin etlerinde, **السبع الضرم** gibi.”
Ve dersin: o, obur, iştahlıdır; sanki **سبع ضرم** gibidir.
Dedi:
“Sanki o, bir kuvvete; onu **ضرم** kışkırtır.”
Ve **رجل ضرم**.
Ve onun kokusu **ضرم** etti.
Ve yemekte **ضرماً** ile **ضرم** etti: onu yemesinde ciddileşti; ondan geri çevrilmez.
Ve **فرس ضرم العدو** ve **ضرم الرقاق**: yumuşak yerde koştuğunda koşması şiddetlendi.
Dedi:
“Onun yumuşak yeri **ضرم**; ve koşması **خذم**;
ve eti **زيم**; ve karın içe çekik.”
Ve koşusunda **ضرم** etti.
Ve falan bana **ضرم** etti; ve öfkeyle **اضطرم** etti; ve bana **تضرم** etti: kızarsın; ve şer onların arasında **اضطرم** etti.
Ve **فحل مضطرم**: azgın; ve onu azgınlık **أضرمته**.
Ve savaş **ضرمت** etti ve **اضطرمت** ve **تضرمت**.
“Ve onda **نافخ ضرمة** yoktur”: yani hiç kimse.
