# ضغا (ض-غ-ا) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%BA%D8%A7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D8%BA%D8%A7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ض - غ - ا
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%BA%D8%A7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

ضَغا الثعلب والسنّور يَضْغُو ضَغْواً وضُغاءً، أي صاح. وكذلك صوتُ كلِّ ذليلٍ مقهور.

##### Türkçe

**ضَغا** tilki ve kedi **يَضْغُو** **ضَغْواً** ve **ضُغاءً**; yani bağırdı. Aynı şekilde her zelil, kahredilmişin sesi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%BA%D8%A7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الضَّغْوُ: الإسْتِخْذاءُ. ضَغَا يَضْغُو ضُغُوّاً وأَضْغاه هو إضْغاءً وضَغَّاه، وضَغَا الذِّئْبُ والسِّنَّوْرُ والثَّعْلَبُ يَضْغُو ضَغْواً وضُغاءً: صَوَّتَ وصَاحَ، وكذلك الكَلْبُ والحَيَّةُ، ثم كثُر حتى قيلَ للإنسانِ إذا ضُرِب فاسْتَغاثَ. وفي حديث حُذيفة في قِصَّةِ قومِ لُوطٍ: فأَلْوَى بها حتى سَمِعَ أَهلُ السماء ضُغاءَ كِلابِهِمْ، وفي رواية: حتى سَمِعَتِ الملائكةُ ضَواغِي كِلابها، جمعُ ضاغيةٍ وهي الصائحة، ويقال: ضُغاءٌ لِصَوْتِ كلِّ ذلِيلٍ مَقْهورٍ. والضُّغاءُ: صوتُ الذَّلِيلِ إذا شُقَّ عليه. ويقال: رأَيت صِبْياناً يتَضاغَوْنَ إذا تَباكَوْا. وفي الحديث: قال لعائشة، رضي الله عنها، عن أَولاد المشركين: إنْ شئِتِ دَعَوْتُ اللهَ أَن يُسْمِعَكِ تَضاغِيَهم في النارِ أَي صِياحَهُم وبُكاءَهم. وضَغا يَضْغُو ضَغْواً إذا صاحَ وضَجَّ؛ ومنه قوله: ولكِنِّي أُكْرِمُكَ أَن تَضْغُوَ هذه الصَّبْيةُ عند رأْسِك بُكْرَةً وعَشِيّاً. والحديث الآخر: وصِبْيَتِي يتَضاغَوْن حَوْلي. وضَغا المُقامرُ ضَغْواً إذا خانَ ولم يَعْدِلْ. قال أَبو منصور: لا أعرف قائلَه، ولعله صَغا بالصاد. وجاءنا بثَرِيدةٍ تَضاغى أَي تتراجَعُ من الدَّسَمِ. قال ابن سيده: وأَلِفُها واوٌ لوجود ض غ و وعدم ض غ ي.

##### Türkçe

**الضَّغْوُ**: alçalma (zelil olma).

**ضَغَا** **يَضْغُو** **ضُغُوّاً** ve **أَضْغاه** o, **إضْغاءً**; ve **ضَغَّاه**. Ve **ضَغَا** **الذِّئْبُ** ve **السِّنَّوْرُ** ve **الثَّعْلَبُ** **يَضْغُو** **ضَغْواً** ve **ضُغاءً**: ses çıkardı ve bağırdı; aynı şekilde **الكَلْبُ** ve **الحَيَّةُ** (da). Sonra çoğaldı, ta ki insana, vurulduğunda yardım istediği zaman, denildi.

Huzeyfe’nin, Lût kavmi kıssasında, hadîsinde: “Onunla kıvırdı, nihayet gök ehli onların köpeklerinin **ضُغاءَ**sını işitti.” Ve bir rivayette: “Nihayet melekler onun köpeklerinin **ضَواغِي**sini işitti”; **ضاغيةٍ**’nin cem‘idir; o da bağıran (dişi)dir.

Ve denilir: **ضُغاءٌ**, her zelil, kahredilmiş kimsenin sesi içindir.

Ve **الضُّغاءُ**: zelilin, kendisine güç geldiği zaman, sesidir.

Ve denilir: “Ağladıkları zaman **يتَضاغَوْنَ** eden çocuklar gördüm.”

Ve hadîste: Âişe’ye, Allah ondan razı olsun, müşriklerin çocukları hakkında dedi ki: “İstersen Allah’a dua ederim de sana onların ateşteki **تَضاغِيَ**lerini işittirir”; yani onların bağırmaları ve ağlamaları.

Ve **ضَغا** **يَضْغُو** **ضَغْواً**: bağırdığı ve feryat ettiği zaman (böyledir); ondan da şu sözü: “Fakat ben seni, bu çocukların sabah ve akşam başının yanında **تَضْغُوَ** etmesini (bağırmasını) kerih görürüm.”

Ve diğer hadîs: “Ve benim çocuklarım çevremde **يتَضاغَوْن** ederler.”

Ve **ضَغا** kumarbaz **المُقامرُ** **ضَغْواً**: hıyanet ettiği ve adaletli davranmadığı zaman (böyledir).

Ebû Mansûr dedi: “Onun söyleyenini bilmiyorum; belki **صَغا**’dır, **الصاد** ile.”

Ve bize bir **ثَرِيدةٍ** ile geldi, **تَضاغى**; yani yağdan geri geri çekilir (azalır).

İbn Sîde dedi: “Ve onun elif’i vavdır; **ض غ و**’nun bulunması ve **ض غ ي**’nin bulunmaması sebebiyle.”
