# ضغغ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%BA%D8%BA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D8%BA%D8%BA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضغغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%BA%D8%BA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ضغغ

الضغيغ، كأمير: الخصب، والسعة والكلأ الكثير، يقال: أقمنا عنده في ضغيغ، وقال أبو حنيفة يقال: هم في ضغيغة من الضغائغ: إذا كانوا في خصب وسعة.
 وقال ابن الأعرابي: أقمت عنده في ضغيغ دهره، أي قدر تمامه.
 والضغيغةك بهاء: الروضة عن أبي عمرو، قال: وهي المرغدة، والمغمغة، والمخجلة، والمرغة، والحديقة، وزاد أبو صاعد الكلابي الناضرة من بقل ومن عشب، وزاد غيره المتخلية وقال ابن الأعرابي: تركنا بني فلان في ضغيغة من الضغائغ، وهي العشب الكثير.
 والضغيغة: العجين الرقيق عن الفراء، كالرغيغة.
 والضغيغة: الجماعة من الناس يختلطون، عن ابن عباد.
 وقال بعضهم: الضغيغة: خبز الأرز المرقق، كما في المحيط.
 قال: والضغيغة من العيش الناعم الغض.
 ومنه قولهم: أضغوا: إذا صاروا فيه، كما في المحيط.
 وأضغت الأرض: ارتوى نباتها، وفي بعض النسخ: التوى باللام، كاضطغت، كما هو نص المحيط.
 قال: والضغضغة: لوك الدرداء، يقال: ضغضغت العجوز: إذا لاكت شيئا بين الحنكين ولا سن لها، قاله ابن عباد، ومثله في اللسان.
 وقال ابن دريد: هو أن يتكلم الرجل فلا يبين كلامه.
 وقال غيره: هو حكاية، أكل الذئب اللحم، نقله ابن فارس.
 والضغضغة: زيادة في الكلام وكثرة، كما في العباب.
 وقال ابن دريد: ضغضغ اللحم في فيه: إذا لم يحكم مضغه.
 وقال ابن فارس: الضاد والغين ليسا بشيء، ولا هو أصلا يفرع منه أو يقاس عليه، وذكر أكل الذئب اللحم، ولوك الدرداء، والعجين الرقيق، والخصب، ثم قال: وليس هذا كله بشيء، وإن ذكر.

### Türkçe

**الضغيغ**, **كأمير**: bolluk, ve genişlik ve çok otlak; denilir: “Onun yanında bir **ضغيغ** içinde ikamet ettik.” Ebû Hanîfe dedi: denilir: “Onlar **الضغائغ**’den bir **ضغيغة** içindedirler”: eğer bolluk ve genişlik içinde iseler.

İbnü’l-A‘râbî dedi: “Onun **ضغيغ**’inde, onun zamanını ikamet ettim”; yani tamamının miktarı.

**الضغيغة** **ك** ile, **بهاء** ile: Ebû ‘Amr’dan, çayır; dedi: ve o, **المرغدة**’dir, ve **المغمغة**’dir, ve **المخجلة**’dir, ve **المرغة**’dir, ve **الحديقة**’dir. Ebû Ṣâ‘id el-Kilâbî, bakladan ve ottan **الناضرة**’yi artırdı; başkası **المتخلية**’yi artırdı. İbnü’l-A‘râbî dedi: “Falan oğullarını **الضغائغ**’den bir **ضغيغة** içinde bıraktık”; ve o, çok ottur.

**الضغيغة**: Ferrâ’dan, ince hamur; **كالرغيغة**.

**الضغيغة**: İbn ‘Abbâd’dan, insanların bir cemaati; karışırlar.

Bazıları dedi: **الضغيغة**: inceltilmiş pirinç ekmeği; **كما في المحيط**.

Dedi: ve **الضغيغة** yumuşak, taze, nazik geçimdendir.

Ondan, onların sözü: **أضغوا**: içine girdikleri zaman; **كما في المحيط**.

Ve **أضغت** yer: bitkisi suya kandı. Bazı nüshalarda: **التوى** **باللام** ile; **كاضطغت**; **كما هو نص المحيط**.

Dedi: ve **الضغضغة**: **الدرداء**’yı çiğneme; denilir: “**ضغضغت** yaşlı kadın”: eğer iki damak arasında bir şeyi çiğnerse ve onun dişi yoksa; bunu İbn ‘Abbâd söyledi; ve onun benzeri **اللسان**’dadır.

İbn Düreyd dedi: o, erkeğin konuşmasıdır; sonra onun sözünü açıklığa kavuşturmaz.

Başkası dedi: o, bir taklittir: kurdun eti yemesi; İbn Fâris onu nakletti.

**الضغضغة**: sözde artma ve çokluk; **كما في العباب**.

İbn Düreyd dedi: “**ضغضغ** eti ağzında”: eğer çiğnemesini sağlam yapmazsa.

İbn Fâris dedi: **الضاد** ve **الغين** bir şey değildir; ve ondan dallanılan veya üzerine kıyas yapılan bir asıl da değildir; kurdun eti yemesini, ve **الدرداء**’yı çiğnemeyi, ve ince hamuru, ve bolluğu zikretti; sonra dedi: ve bütün bu, bir şey değildir; her ne kadar zikredilmiş olsa da.
