# ضمج — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%85%D8%AC/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D9%85%D8%AC/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضمج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%85%D8%AC.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ضمج

ضَمِج الرجلُ بالأَرض وأَضْمَج: لَزِقَ به.
والضَّمْجة: دُوَيْبَّة منتنة الرائحة تَلْسَعُ، والجمع ضَمْجٌ. والضَّامِجُ: اللازم.
قال الأَزهَري في ترجمة خعم: قال أَبو عمرو: الضَّمَجُ هَيَجان الخَيْعامة، وهو المأْبُون المَجْبُوس، وقد ضَمج ضَمَجاً؛ ويقال: ضَمَجَه إِذا لَطَخَه؛ وقال هميان:
أَبِعْت قَرْماً بالهَدِير عاجِجا،
ضُباضِبَ الخَلْقِ، وَأيً، دُهامِجا
يُعْطِي الزِّمامَ عَنقاً عَمَالِجا،
كأَن حِنَّاء عليه ضامِجا
أَي لاصِقاً؛ وقال أَعرابي من بني تميم يذكر دوابَّ الأَرض، وكان من بادية الشام:
وفي الأَرض أَحْناشٌ وسَبْعٌ وخاربُ،
ونحن أُسارَى، وسْطهم نتقلَّبُ
(* قوله «وخارب» هكذا في الأصل، وشرح القاموس، ولعله وجارن بدليل قوله قبل يذكر دواب الارض لأن الخارب اللص، والجارن ولد الحية.) رُتَيْلا وطَبُّوعٌ وشبثَانُ ظلمة،
وأَرْقَطُ حُرْقُوصٌ وضَمْجٌ وعَنْكَبُ
والضَّمْجُ: من ذوات السموم. والطَّبُّوع: من جنس القُراد.

### Türkçe

**ضَمِج** adam yere **ضَمِج** etti ve **أَضْمَج**: ona yapıştı.

**والضَّمْجة**: kokusu pis, sokan küçük bir canlıdır; çoğulu **ضَمْجٌ**’dur.

**والضَّامِجُ**: yapışan (lâzım olan).

Ezherî, **خعم** maddesinin tercümesinde dedi: Ebû Amr dedi: **الضَّمَجُ** **الخَيْعامة**’nin coşmasıdır; o, **المأْبُون** **المَجْبُوس**’tur; ve **ضَمج** **ضَمَجاً** etmiştir; ve “**ضَمَجَه**” denir, onu sıvadığı zaman; Hemiyân dedi:

Ağır ağır böğüren bir koçu sattım,
Yaratılışı **ضُباضِبَ** olan; ve evet, **دُهامِجا**.
Yuları, boynu **عَمَالِجا** olan (birine) verir,
Sanki üzerinde kına **ضامِجا**.

Yani yapışık; ve Benî Temîm’den bir a‘râbî dedi; yerin canlılarını anıyordu; ve Şam badiyesindendi:

Yerde **أَحْناشٌ** ve yırtıcı ve **خاربُ** vardır,
Ve biz esirleriz; onların ortasında dönüp dururuz.
(* “**وخارب**” sözü asılda böyle; ve Kâmûs’un şerhi (de böyle); belki de **وجارن**’dır; delili, daha önce yerin canlılarını anmasıdır; çünkü **الخارب** hırsızdır; **الجارن** ise yılan yavrusudur.)
**رُتَيْلا** ve **طَبُّوعٌ** ve karanlığın **شبثَانُ**’ı,
Ve benekli **حُرْقُوصٌ** ve **ضَمْجٌ** ve **عَنْكَبُ**.

**والضَّمْجُ**: zehir sahiplerinden (zehirli olanlardan)dır. **والطَّبُّوع**: **القُراد** cinsindendir.
