# ضمد — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%85%D8%AF/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D9%85%D8%AF/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%85%D8%AF.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ضمد

ضمَدَ الجُرحَ يَضْمِدُهُ ضَمْداً بالإسكان، أي شدَّهُ بالضِمادِ، وهي العِصابةُ. وربَّما قالوا: ضَمَدَهُ بالعصا: ضربه بها على الرأس. وأنا على ضِمادَةٍ من الأمر، أي أشرفْت عليه. والضمْدُ: المداجاةُ. والضَمْدْ: الرطْبُ واليبيسُ، يقال: شَبِعَتِ الإبلُ من ضَمْدِ الأرض. والضَمْدُ: خيار الغنم ورُذَالها. يقول الرجل للغريم: أقضيك من ضَمْدِ هذه الغنم. والضَمْدُ: أن تتَّخذ المرأةُ خليلين. قال أبو ذؤيب:
تريدين كَيْما تَضَمِدِينـي وخـالـداًوهل يُجمعُ السَيفان وَيْحَكِ في غِمْدِ
والضَمَدُ أيضاً: بالتحريك: الحقدُ. تقول: ضَمِدَ عليه يَضْمدُ ضَمداً، أي أحِنُّ عليه. قال النابغة:
ومَنْ عَصاكَ فعاقِبهُ مُـعـاقَـبةتَنْهى الظَلومَ ولا تَقعُدْ على ضَمَدِ
والضَمَد أيضاً: الغابرُ من الحقِّ. يقال: لنا عند فلان ضَمَدٌ، أي غابر حقٍّ من مَعقٌلَةٍ أو دَيْنٍ. وأضْمَدَ العَرْفَجُ، إذا تَجَوَّفَتْهُ الخوصةُ، وذلك قبل أن يظهر وكانت في جوفه. وضَمَّدَ فلانٌ رأسَه تَضَميداً، أي شدَّهُ بعصابة أو ثوب، ما خلا العمامة. وقد ضَمَّدْتُهٌُ فَتَضَمَّدَ.

### Türkçe

**ضمَدَ** yarayı **يَضْمِدُهُ** **ضَمْداً** (sükûn ile), yani onu **بالضِمادِ** ile sıktı; o da sargıdır. Ve belki derler: **ضَمَدَهُ بالعصا**: onu onunla başına vurdu. Ve ben işten bir **ضِمادَةٍ** üzerindeyim, yani ona nezaret ettim. Ve **الضمْدُ**: gizlice konuşmadır. Ve **الضَمْدْ**: yaş ve kuru olandır; denir: develer yerin **ضَمْدِ**’inden doydu. Ve **الضَمْدُ**: koyunun seçkini ve düşüğü. Adam hasma der: seni bu koyunun **ضَمْدِ**’inden öderim. Ve **الضَمْدُ**: kadının iki dost edinmesidir. Ebû Züeyb dedi ki:
İstiyorsun ki beni ve Hâlid’i **تَضَمِدِينـي**;
Vay sana, iki kılıç bir kında toplanır mı?

Ve **الضَمَدُ** da: ayrıca, hareke ile: kindir. Dersin: **ضَمِدَ عليه يَضْمدُ ضَمداً**; yani ona kin tutarım. Nâbiga dedi ki:
Sana karşı gelene onu cezalandır, bir cezalandırma ile;
Zulmedeni men eder ve **ضَمَدِ** üzerinde oturmazsın.

Ve **الضَمَد** da: hakkın kalanı. Denir: falanın yanında bizim için bir **ضَمَدٌ** vardır; yani bir **مَعقٌلَةٍ**’den veya bir borçtan kalan bir hak. Ve **أضْمَدَ العَرْفَجُ**, **الخوصةُ** onu oyduğunda; bu, ortaya çıkmadan önceydi ve onun içindeydi. Ve falan başını **ضَمَّدَ** **تَضَميداً**; yani onu bir sargı veya bez ile sıktı; sarık hariç. Ve ben onu **ضَمَّدْتُهٌُ** de, o da **فَتَضَمَّدَ**.
