# ضهب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%87%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D9%87%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%87%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ضهب

تَضْهِـيبُ القَوْسِ والرُّمْح: عَرْضُهما على النار عند
التَّثْقيف. وضَهَّبه بالنار: لَوَّحَه وغَيَّره. وضَهَّبَ اللحم: شَوَاه على حِجارةٍ مُحْماة، فهو مُضَهَّبٌ. وقيل: ضَهَّبَه شَواه ولم يُبالغ في نُضْجِه. أَبو عمرو: لحم مُضَهَّبٌ مَشْوِيٌّ على النار ولم يَنْضَجْ؛ قال امرؤ القيس: نَمُشُّ بِأَعْرافِ الجِـيادِ أَكُفَّنا، *  إِذا نَحْنُ قُمْنا عَن شِواءٍ مُضَهَّبِ أَبو عمرو: إِذا أَدْخَلْتَ اللحمَ النارَ، ولم تُبالغ في نُضْجِه قلتَ: ضَهَّبْتُه فهو مُضَهَّبٌ.
وقال الليث: اللحم الـمُضَهَّبُ الذي قد شُوِيَ على جَمْرٍ مُحْمًى. ابن الأَعرابي: الضَّهْباء القَوْسُ التي عَمِلَتْ فيها النارُ، والضَّبْحاءُ مِثْلُها.
الأَزهري في ترجمة هضب وفي النوادر: هَضَبَ القومُ، وضَهَّبُوا، وهَلَبُوا، وأَلَبُوا، وحَطَبُوا: كلُّه الإِكثارُ والإِسْراعُ. والضَّيْهَبُ: كُلّ قُفٍّ أَو حَزْنٍ أَو موضع من الجَبَل، تَحْمَى عليه الشَّمسُ حتى يَنْشَوِيَ عليه اللحمُ؛ وأَنشد:
وَغْر تَجيشُ قُدورُه بضَياهِبِ
قال أَبو منصور: الذي أَراد الليثُ إِنما هو الصَّيْهَبُ، بالصاد، وكذلك هو في البيت: «تجيش قُدورُه بصَياهِب» جمعُ الصَّيْهب، وهو اليوم الشديد الحرّ؛ قاله أَبو عمرو.

### Türkçe

**تَضْهِـيبُ القَوْسِ** ve **الرُّمْح**: **التَّثْقيف** sırasında ikisini ateşe arz etmektir. Ve onu ateşle **وضَهَّبه**: onu kızarttı ve değiştirdi. Ve **وضَهَّبَ اللحم**: onu kızdırılmış taşlar üzerinde kızarttı; o hâlde o **مُضَهَّبٌ**dur. Ve denildi ki: **ضَهَّبَه** onu kızarttı ve onun pişmesine mübalağa etmedi. **أَبو عمرو**: **لحم مُضَهَّبٌ** ateş üzerinde kızartılmıştır ve pişmemiştir; **امرؤ القيس** dedi:
نَمُشُّ بِأَعْرافِ الجِـيادِ أَكُفَّنا، *  إِذا نَحْنُ قُمْنا عَن شِواءٍ مُضَهَّبِ

**أَبو عمرو**: Eti ateşe soktuğun ve onun pişmesine mübalağa etmediğin zaman
dedin ki: Onu **ضَهَّبْتُه**; o hâlde o **مُضَهَّبٌ**dur.

Ve **الليث** dedi: **اللحم الـمُضَهَّبُ** kızdırılmış kor üzerinde kızartılmış olandır.

**ابن الأَعرابي**: **الضَّهْباء** ateşin kendisinde iş gördüğü yaydır; ve **والضَّبْحاءُ** onun gibidir.

**الأَزهري** **هضب** tercümesinde ve **النوادر**’de: **هَضَبَ القومُ** ve **وضَهَّبُوا** ve **وهَلَبُوا** ve **وأَلَبُوا** ve **وحَطَبُوا**: hepsi çoğaltmak ve hızlandırmaktır.

Ve **والضَّيْهَبُ**: her bir **قُفٍّ** yahut **حَزْنٍ** yahut dağdan bir yer; üzerinde güneş ısınır da üzerinde et kızarır; ve inşad etti:
وَغْر تَجيشُ قُدورُه بضَياهِبِ

**أَبو منصور** dedi: **الليث**’in murat ettiği ancak **الصَّيْهَبُ**tir, **بالصاد**; ve beyitte de böyledir: «تجيش قُدورُه بصَياهِب»; **الصَّيْهب**’in cem‘idir; ve o, şiddetli sıcak gün(dür); bunu **أَبو عمرو** söyledi.
