# ضهو — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%87%D9%88/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D9%87%D9%88/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%87%D9%88.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ضهو

باب الهاء والضاد ووايء معها
ضهو،هي ض، ضهي،هض ء مستعملات ضهو: الضَّهْواء: التي لم تَنْهَد.
هيض: الهَيْض: كَسْرُك العَظْمَ بعدما كاد يَسْتوي جَبْرُه. هِضْتُه فانهاض.
والهَيْضَةُ: مُعاوَدةُ الهَمَّ والحزنِ، والَمْرضَة بعدَ المَرْضةِ. والُمْسَتهاضُ: المريضُ.
قال:
أُخَوَّفُ بالحجّاج حتّى كأنّـمـا		يُحَرَّكُ عظمٌ في الفؤاد مَهِيضُ
وقال: وما عادَ قَلْبي الهَمُّ إلاّ تَهَيَّضا وهَيْضُ الطائِر: سَلْحه.وقد هاضَ الطّائرُ يَهيضُ هيضاً إذا سَلَح. قال:
كأنَّ مَتْنَيْه من النَّفِيَّ
مَهايضُ الطَّير على الصُّفِيِّ
والهَيْضة: العِلَّوْصُ.
ضهي: الضَّهياءُ من النِّساء: التي لم تَحِضْ قطّ. وقد ضَهِيَتْ تَضْهَى ضَهيً.
والمُضاهاةُ: مُشاكلةُ الشّيءَ الشّيءَ قال الله عزّ وجلّ: "يُضاهُون قول الّذِينَ كَفَروا"، وربّما همزوا، .يُضاهِئُون قولَ الّذينَ كَفَروا" أي: يقولونَ مثلَ قولهم. وفي الحديث: "أَشدُّ النّاس عذاباً الّذينَ يُضاهِئُونَ خَلْقَ اللهِ".
هضأ: الهَضَاءُ: الجماعة من النّاس. قال الطِرِّمّاح:
قد تجاوزتُها بِهَضّاءَ كالـجِـنَّ		ةِ يُخفون بَعْض قَرْعِ الوِفاضِ

### Türkçe

هâ, dâd ve onunla birlikte vâv ve yâ بابı

**ضهو**; o **ض**’dir; **ضهي**; **هض ء** kullanımdadır. **ضهو**: **الضَّهْواء**: henüz memesi sarkmamış olan (dişi).

**هيض**: **الهَيْض**: kemiği, kaynaması neredeyse düzelecekken kırmandır. Onu kırdım: **هِضْتُه**; derken o doğruldu: **فانهاض**.

Ve **الهَيْضَةُ**: keder ve hüznün, ve hastalığın, bir hastalıktan sonra yeniden dönmesidir. Ve **الُمْسَتهاضُ**: hasta olan kimsedir.

Dedi ki:
Haccâc ile korkutuyorum; ta ki sanki		yürekte kırık bir kemik oynatılıyor

Ve dedi ki: “Keder kalbime ancak **تَهَيَّضا** ve **هَيْضُ** olarak geri döndü.” Ve kuşun **هَيْضُ**’u: onun dışkısıdır. Kuş dışkıladı: **هاضَ**; dışkılar: **يَهيضُ**; dışkılama: **هيضاً**; dışkıladığı zaman. Dedi ki:
Sanki iki sırtı, **النَّفِيَّ**’den
**مَهايضُ** kuşun, **الصُّفِيِّ** üzerinde

Ve **الهَيْضة**: **العِلَّوْصُ**.

**ضهي**: kadınlardan **الضَّهياءُ**: hiç hayız görmemiş olan. Ve o, **ضَهِيَتْ**; **تَضْهَى**; **ضَهيً**.

Ve **المُضاهاةُ**: şeyin şeye benzetilmesidir. Aziz ve celil Allah dedi ki: “**يُضاهُون** kâfir olanların sözünü”; bazen hemze yaparlar: “**يُضاهِئُون** kâfir olanların sözünü”; yani: onların sözü gibi söylerler. Ve hadiste: “İnsanların azabı en şiddetli olanı, Allah’ın yaratışını **يُضاهِئُونَ** edenlerdir.”

**هضأ**: **الهَضَاءُ**: insanlardan topluluk. **الطِرِّمّاح** dedi ki:
Onu, cin gibi bir **بِهَضّاءَ** ile aştım		sofra çanaklarının çarpışmasının bir kısmını gizlerler
