# ضهيأ (ض-ه-ي-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%87%D9%8A%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D9%87%D9%8A%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ض - ه - ي - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%87%D9%8A%D8%A3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

Q. 1 ضَهْيَاَ [Accord. to the O and K, Q. Q. 1, being mentioned therein in art. ضهأ.] ضَهْيَأَ أَمْرَهُ He fell short of doing what he ought to have done in his affair, (مَرَّضَهُ, O, K,) and did not decide it, (لَمْ يَصْرِمْهُ, O,) or and did not perform it firmly, or soundly: (K:) like رَهْيَأَ. (TA.)

ضَهْيَأٌ
ضَهْيَأٌ ذ , of the measure فَعْلَلٌ, or, as some say, فَعْيَلٌ; if of the latter, [said to be] the only instance of this measure in the language; ضَهْيَدٌ being a foreign proper name; (TA;) or, مَرْيَمُ being a foreign proper name; (TA;) or, accord. to Sb, the hemzeh in ضَهْيَأٌ, which is with tenween, is augmentative, because it is syn. with ضَهْيَآءُ, which is with the long ا and imperfectly decl., for the ى cannot be augmentative and the hemzeh radical in the latter; (MF and TA in art. ضهى;) [a word like ضَهْيًا and ضَهْيَآءُ (which see in art. ضهى) in most, or a some seem to say in all, of its meanings;] A certain tree, resembling the سَيَال, (AZ, O, K,) each of which has its fruit in a سِنْفَة [or pod]; it has weak thorns, and grows in the valleys and on the mountains: (AZ, O:) Ed-Deenawaree [i. e. AHn] says, on the authority of some one or more of the Arabs of the desert, of El-Azd, that the ضهيأ is a great tree of the kind called عِضَاه, having a بَرَمَة [q. v.] and a pod (عُلَّّفَة) [which succeeds the بَرَمَة], and many thorns; its pods (عُلَّف) are intensely red, and its leaves are like those of the [species of acacia called] سَمُر. (O.) -A2- Also A woman that does not menstruate: and that has neither milk nor breast: as also ↓ ضَهْيَأَةٌ: (K:) or the latter is an epithet applied to a woman in these two senses: (O: [in which the former word, without ة, is not mentioned:]) Seer says, in his Expos. of “ the Book ” of Sb, that ضَهْيَأٌ, like ضَهْيَآءُ [which belongs to art. ضهى], is a subst. as well as an epithet, signifying a woman whose breast has not grown forth: and one who has not menstruated: ― -b2- and also (assumed tropical:) A land that has not given growth to anything: (MF, TA:) or ↓ ضَهْيَأَةٌ signifies as above: and also (assumed tropical:) a desert (فَلَاةٌ) having in it no water: (O, K, TA:) or that does not give growth to anything; app. because it has no water. (TA.) [Accord. to those who hold the ى to be augmentative,] a woman is thus termed because she resembles men (لِأَنَّهَا ضَاهَأَتِ الرِّجَالَ). (O, TA.)

ضَهْيَأَةٌ
ضَهْيَأَةٌ ذ : see the next preceding paragraph, in two places.

##### Türkçe

Q. 1 **ضَهْيَاَ** [**O** ve **K**’ye göre, **Q. Q. 1**, orada **ضهأ** maddesinde zikredilmiş olarak.] **ضَهْيَأَ أَمْرَهُ** Kendi işinde, yapması gereken şeyi yapmada geri kaldı, (**مَرَّضَهُ**, **O**, **K**, ) ve onu karara bağlamadı, (**لَمْ يَصْرِمْهُ**, **O**, ) yahut onu sağlamca, yahut sıhhatlice yerine getirmedi: (**K:**) **رَهْيَأَ** gibidir. (**TA.**)

**ضَهْيَأٌ**
**ضَهْيَأٌ** ذ , vezni **فَعْلَلٌ** üzere; yahut, bazılarının dediğine göre, **فَعْيَلٌ** üzere; eğer ikinciden ise, [denildiğine göre] dilde bu veznin tek örneği; **ضَهْيَدٌ** yabancı bir özel ad olduğundan; (**TA;**) yahut, **مَرْيَمُ** yabancı bir özel ad olduğundan; (**TA;**) yahut, **Sb**’ye göre, tenvinli olan **ضَهْيَأٌ**’daki hemze artırmadır; çünkü o, uzun **ا** ile ve gayr-i munsarif olan **ضَهْيَآءُ** ile eşanlamlıdır; zira **ى** artırma olamaz ve ikincide hemze aslî harftir; (**MF** ve **TA**, **ضهى** maddesinde;) [çoğu, yahut bazılarının dediğine göre bütün, anlamlarında **ضَهْيًا** ve **ضَهْيَآءُ** (ki **ضهى** maddesinde bak) gibi bir kelime;] **سَيَال**’a benzeyen belirli bir ağaç; (**AZ**, **O**, **K,**) bunların her birinin meyvesi bir **سِنْفَة** [yahut bakla/kapsül] içindedir; onun zayıf dikenleri vardır ve vadilerde ve dağlarda biter: (**AZ**, **O:**) **Ed-Deenawaree** [yani **AHn**], **El-Azd**’den çöl Araplarından bir veya birkaçının rivayetine dayanarak der ki: **ضهيأ**, **عِضَاه** denilen türden büyük bir ağaçtır; bir **بَرَمَة** [bk.] ve bir bakla (**عُلَّّفَة**) [ki **بَرَمَة**’dan sonra gelir] ve çok diken taşır; onun baklaları (**عُلَّف**) pek şiddetli kırmızıdır ve yaprakları [akasya türünden] **سَمُر**’unkiler gibidir. (**O.**) -A2- Ayrıca: Hayız görmeyen bir kadın: ve ne sütü ne de memesi olan: yine ↓ **ضَهْيَأَةٌ** da böyledir: (**K:**) yahut ikincisi, bu iki anlamda kadına uygulanan bir sıfattır: (**O:** [orada ة’siz olan birinci kelime zikredilmemiştir:]) **Seer**, **Sb**’nin “Kitap”ının şerhinde der ki: **ضَهْيَأٌ**, **ضَهْيَآءُ** gibi [ki **ضهى** maddesine aittir], hem isim hem de sıfattır; memesi çıkıp büyümemiş bir kadın; ve hayız görmemiş bir kadın anlamına gelir: ― -b2- ve ayrıca (mecaz kabul edilerek:) hiçbir şeyi bitirmemiş bir arazi: (**MF**, **TA:**) yahut ↓ **ضَهْيَأَةٌ** yukarıdaki gibi anlamına gelir: ve ayrıca (mecaz kabul edilerek:) içinde su bulunmayan bir çöl (**فَلَاةٌ**): (**O**, **K**, **TA:**) yahut hiçbir şeyi bitirmeyen; görünüşe göre, suyu olmadığı için. (**TA.**) [**ى**’yı artırma sayanlara göre,] kadın böyle adlandırılır; çünkü erkeklere benzemiştir (**لِأَنَّهَا ضَاهَأَتِ الرِّجَالَ**). (**O**, **TA.**)

**ضَهْيَأَةٌ**
**ضَهْيَأَةٌ** ذ : iki yerde, bir önceki paragraf’a bak.
