# ضوط — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%88%D8%B7/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B6%D9%88%D8%B7/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ضوط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%88%D8%B7.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ضوط

الضَّوِيطةُ: السمْنُ يُذاب بالإِهالةِ ويجعلُ في نِحْيٍ صَغِير. والضَّوِيطةُ: العَجِين، وقيل: الضَّوِيطةُ ما اسْتَرْخَى من العجين من كثرة الماء. والضَّوِيطةُ: الحَمْأَةُ والطِّينُ، وقيل: الحمأَة والطين يكون في أَصل الحوْض. والضَّوِيطةُ: الأَحمقُ؛ قال:
أَيَرُدُّني ذاكَ الضَّوِيطةُ عن هَوَى
نَفْسِي، ويَفْعَلُ ما يُرِيدُ؟
قال ابن سيده: هذا البيت من نادر الكامل لأَنه جاء مخمساً. وقال ابن بري في كتابه: الضَّوِيطةُ الأَحمقُ؛ قال رياح الدُّبَيْريّ:
أَيردني ذاك الضويطة عن هوى
نفْسِي، ويفعل ما يريد شَبِبُ؟
واستشهد الأَزهري على ذلك بقول الشاعر:
أَيردني ذاك الضويطة عن هوى
نفسي، ويفعلُ غَيْرَ فِعْلِ العاقِلِ؟
وقال أَبو حَمْزة: يقال أَضْوَطَ الزِّيارَ على الفرَس أَي زَيَّرَه به. وفي فَمِه ضَوَطٌ أَي عَوَجٌ.

### Türkçe

**الضَّوِيطةُ**: içyağı ile eritilen ve küçük bir tuluma konulan sadeyağ.

Ve **الضَّوِيطةُ**: hamur; ve denildi ki: **الضَّوِيطةُ** sudan çokluk sebebiyle hamurdan gevşeyip sarkan şeydir. Ve **الضَّوِيطةُ**: çamurlu balçık ve çamur; ve denildi ki: çamurlu balçık ve çamur, havuzun dibinde olur. Ve **الضَّوِيطةُ**: ahmak; dedi ki:

Beni o **الضَّوِيطةُ** nefsimin hevesinden geri mi çevirir,
ve dilediğini yapar?

İbn Sîde dedi ki: Bu beyit, nadir **الكامل**’dendir; çünkü beşli gelmiştir. Ve İbn Berrî kitabında dedi ki: **الضَّوِيطةُ** ahmaktır; dedi ki Riyâh ed-Dübeyrî:

Beni o **الضويطة** nefsimin hevesinden geri mi çevirir,
ve dilediğini yapar, **شَبِبُ**?

Ve Ezherî buna şairin sözüyle delil getirdi:

Beni o **الضويطة** nefsimin hevesinden geri mi çevirir,
ve akıllının fiilinden başka bir fiil mi yapar?

Ve Ebû Hamza dedi ki: Denilir: **أَضْوَطَ** **الزِّيارَ** atın üzerine; yani onu onunla **زَيَّرَه**.

Ve ağzında **ضَوَطٌ** vardır; yani eğrilik.
