# طأو (ط-أ-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A3%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%A3%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - أ - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A3%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و *!الطَّآةُ ، كطَعاةٍ : الحَمْأَةُ ) . قالَ الجوهريُّ : هكذا قَرأتُه على أَبي سعيدٍ في المصنَّفِ .
قلْتُ : وحَكَاهُ كراعٌ أَيْضاً هكذا ، وكأنَّه مَقْلوبُ *!الطّاءَةِ كالطَّاعَةِ .
( و ) يقالُ : ( مابها ) ، أَي بالدَّارِ ، ( *!طُوئِيٌّ ، كَطُوعِيَ ) ؛ هكذا في الصِّحاح . ووُجِدَ في بعضِ النسخِ كطُعْويَ ومِثْلُه في التَّهْذيبِ ؛ وجَمَعَ بَيْنهما ابنُ السِّكِّيت ؛ ( وطَوَوِيَ ) ، محرَّكةً ، كذا في النسخِ ولعلَّ الصَّوابَ *!طُؤْوِيٌّ كطُعْويَ الذي ذَكَرَه ابنُ السِّكِّيت والأزْهريّ ؛ ( *!وطَاوِيٌّ ) بِلا هَمْزٍ ، ( *!وطُوَوِيٌّ ، كجُهَنِيَ ) ؛ نقلَهُ ابنُ سِيدَه ؛ أَي ( أَحَدٌ ) ؛ قالَ العجَّاجُ :
وبَلْدةٍ ليسَ بها *!طُوئِيٌّ قالَ شيْخُنا : يَنْبَغي أَنْ يُعْلم أَنَّ مادَّةَ هذه الكَلمَةِ طاءٌ وأَلِفٌ وواوٌ في بعضِ لغاتِها . وهو *!طُووِيٌّ *!وطَاوِيٌّ ، بِلا هَمْزٍ ، خاصَّةً ، ففي كلامِ ابنِ السيِّد أنَّ *!طُؤْوِيًّا من طاءَ كطَاحَ إذا ذَهَبَ في الأرْضِ ، غَيْر أنَّه مَقْلوبٌ وقِياسُه *!طُوئِيٌّ كطُوعِيَ ؛ قيلَ : وعليه *!فُطووِيٌّ *!وطَاوِيٌّ *!وطُوئي من مادَّةِ طاء وواو وهمزة ، ولو كانتِ اللامُ مُعْتلةً ، كما زَعَمَ المصنِّفُ كالجوهريِّ ، كيفَ يوردُ منها *!طُوئِيّ بتَأْخيرِ الهَمْزةِ ؟ ولعلَّ إيرادَهُ *!طُوئِيّاً هنا لتَكْمِيلِ اللّغاتِ ، فقد قالَ في بابِ الهَمْزةِ : ومابها *!طُوئِيٌّ ، أَي أَحَدٌ ، وقد اعْتَرَضَ عليه جماعَةٌ بمثْلِ هذا ؛ وبَسَطَ ذلك عبْدُ القادِرِ البَغْداديّ في شَرْحِ شَواهِدِ الرضي ، اه .

##### Türkçe

: ( ve **الطَّآةُ** , **طَعاةٍ** gibi: **الحَمْأَةُ** ) . el-Cevherî dedi: Onu musannef’te Ebû Saîd’e böyle okudum.
Dedim ki: Kırâ‘ da bunu yine böyle hikâye etti; sanki **الطّاءَةِ**’nin, **الطَّاعَةِ** gibi, kalb edilmişidir.
( ve ) denilir: ( **مابها** ), yani evde, ( **طُوئِيٌّ** , **طُوعِيَ** gibi ); Sıhâh’ta böyledir. Bazı nüshalarda **طُعْويَ** gibi bulundu; bunun benzeri Tehzîb’dedir; İbnü’s-Sikkît ikisini bir araya getirdi; ( **وطَوَوِيَ** ), harekeli olarak; nüshalarda böyle; belki doğru olan, İbnü’s-Sikkît ve Ezherî’nin zikrettiği **طُعْويَ** gibi **طُؤْوِيٌّ**’dür; ( **وطَاوِيٌّ** ) hemzesiz; ( **وطُوَوِيٌّ** , **جُهَنِيَ** gibi ); bunu İbn Sîde nakletti; yani ( **أَحَدٌ** ); el-Acçâc dedi ki:
Ve içinde **طُوئِيٌّ** olmayan bir belde. Şeyhimiz dedi: Bu kelimenin maddesinin, bazı lugatlarında **طاء** ve elif ve vav olduğunu bilmek gerekir. O, özellikle hemzesiz olarak **طُووِيٌّ** ve **طَاوِيٌّ**’dir. Zira İbnü’s-Seyyid’in sözünde, **طُؤْوِيًّا**’nın, yerde gittiği zaman **طاءَ**’dan, **طَاحَ** gibi olduğu vardır; ancak o kalb edilmiştir ve kıyası **طُوئِيٌّ**’dir, **طُوعِيَ** gibi. Denildi ki: Buna göre **فُطووِيٌّ** ve **طَاوِيٌّ** ve **طُوئي** , **طاء** ve vav ve hemze maddesindendir; eğer lâm mu‘tel olsaydı, musannifin Cevherî gibi zannettiği üzere, hemzeyi te’hîr ederek ondan nasıl **طُوئِيّ** getirir? Belki burada **طُوئِيّاً**’yı getirmesi lugatları tamamlamak içindir; zira hemze bâbında dedi ki: Ve **مابها طُوئِيٌّ** , yani **أَحَدٌ**; bir cemaat buna bunun benzeriyle itiraz etti; bunu Abdülkâdir el-Bağdâdî, er-Radî’nin şevâhidinin şerhinde genişletti, h. .
