# طبرزذ (ط-ب-ر-ز-ذ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ب - ر - ز - ذ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الأصمعي: سُكَّرٌ طَبَرْزَذٌ وطَبَرْزِلٌ وطبَرْزَنٌ، ثلاث لغات معرَّبات.

##### Türkçe

الأصمعي: **سُكَّرٌ طَبَرْزَذٌ** ve **طَبَرْزِلٌ** ve **طبَرْزَنٌ**; üç lugat, muʿarreblerdir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الطَّبَرْزَذُ: السُّكَّرُ، فارسي معرّب، يريد تَبَرْزَدْ بالفارسية كأَنه نحت من نواحيه بالفأْس. والتَّبَر: الفأْس، بالفارسية. وحكى الأَصمعي طَبَرْزَل وطَبَرْزَنْ. وقال يعقوب: طَبَرْزُد وطَبَرْزُل وطَبَرْزُون؛ قال ابن سيده: وهو مثال لا أَعرفه. قال ابن جني: قولهم طَبَرْزُل وطَبَرْزُن لَسْتَ بأَن تجعل أَحدهما أَصلاً لصاحبه بأَولى منك تحمله على ضده لاستوائهما في الاستعمال.

##### Türkçe

**الطَّبَرْزَذُ**: şeker; Farsça olup Arapçalaştırılmıştır; Farsçada **تَبَرْزَدْ**’i kasteder; sanki baltayla kenarlarından yontulmuş gibidir. Ve **التَّبَر**: balta; Farsçada. Ve el-Asmaî **طَبَرْزَل** ve **طَبَرْزَنْ** rivayet etti. Yakub dedi ki: **طَبَرْزُد** ve **طَبَرْزُل** ve **طَبَرْزُون**; İbn Sîde dedi ki: ve o, bilmediğim bir örnektir. İbn Cinnî dedi ki: onların **طَبَرْزُل** ve **طَبَرْزُن** sözleri; ikisinden birini ötekine asıl kılmana, onu zıddına hamletmenden daha evlâ değilsin; kullanımdaki eşitlikleri sebebiyle.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ط ب ر ز ذ * الأصمعي سُكَّر * طَبَرْزَذٌ * وطبرزل وطبرزن أبيض صلب

##### Türkçe

* ط ب ر ز ذ * el-Asmaʿî: **سُكَّر**; **طَبَرْزَذٌ**; ve **طبرزل** ve **طبرزن**: beyaz, sert.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الطبرزذ: السكر، فارسي معرب وأصله تبرزد، كأنه نحت من نواحيه بالفأس. والتبر: الفأس: بالفارسية: وقال الأصمعي ونقل عنه الجوهري، هو طبرزن وطبرزل، بالنون واللام، وذكر الثلاثة ابن السكيت، قال ابن سيده، وهو مثال لا أعرفه. وقال ابن جني: قولهم طبرزل وطبرزن لست بأن تجعل أحدهما أصلا لصاحبه بأولى منك تحمله على ضده، لاستوائهما في الاستعمال، وفي شفاء الغليل: طبرزذ وطبرزل وطبرزن، معرب، أصل معناه: ما نحت بالفأس، ولذا سميت طبرستان لقطع شجرها. قلت: وأبو حفص عمر بن محمد بن طبرزذ، من كبار المحدثين.

##### Türkçe

**الطبرزذ**: şeker; Farsça muarrebdir ve aslı **تبرزد**’dir; sanki baltayla kenarlarından yontulmuş gibidir. Ve **التبر**: balta; Farsçada: (böyledir). el-Asmaʿî dedi ve el-Cevherî ondan nakletti: o, **طبرزن** ve **طبرزل**’dir; **النون** ve **اللام** ile; üçünü de İbnü’s-Sikkît zikretti. İbn Sîde dedi: ve o, bilmediğim bir örnektir. İbn Cinnî dedi: onların **طبرزل** ve **طبرزن** sözleri; ikisinden birini ötekine asıl kılmana, onu zıddına hamletmenden daha evlâ değildir; kullanımdaki eşitlikleri sebebiyle. Ve **شفاء الغليل**’de: **طبرزذ** ve **طبرزل** ve **طبرزن**; muarrebdir; aslî mânâsı: baltayla yontulmuş olan şeydir; bu yüzden **طبرستان** onun ağaçlarının kesilmesinden dolayı adlandırıldı. Dedim: ve Ebû Hafs Ömer b. Muhammed b. **طبرزذ**, muhaddislerin büyüklerindendir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B2%D8%B0/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طبرزذ and طبرزل and طبرزن

طَبَرْزَدٌ
طَبَرْزَدٌ ذ , an arabicized word, (S, L, Msb, K,) from the Pers. تَبَرْزَدْ, (L,) as though pieces were chipped from its sides with an axe, or a hatchet, (L, Msb, K,) تَبَرْ in Pers. signifying “ an axe or a hatchet, ” (L,) [and زَدْ “ he struck, ”] originally meaning “ what is chipped, or cut, or hewn, with an axe or a hatchet; ” (Shifá el-Ghaleel;) [Sugar-candy; called in the present day طَبَرْزَد and قَنْد and قَنْدَة: see قَنْدٌ:] or excellent sugar: (MF, voce بُرْتٌ:) or sugar: (L, K:) as also ↓ سُكَّرٌ طَبَرْزَذِىٌّ; (Msb;) and طَبَرْزَلٌ and طَبَرْزَنٌ: (As, S, L, Msb, K:) and Yaakoob says طَبَرْزُدٌ and طَبَرْزُلٌ and طَبَرْزُنٌ: but ISd remarks upon these forms as being unknown to him. (L.)

طَبَرْزَذِىٌّ
طَبَرْزَذِىٌّ ذ : see the preceding paragraph.

##### Türkçe

طبرزذ ve طبرزل ve طبرزن

طَبَرْزَدٌ
**طَبَرْزَدٌ** ذ: Farsça **تَبَرْزَدْ**’den (L) Arapçalaştırılmış bir kelime; (S, L, Msb, K;) sanki yanlarından bir balta yahut bir nacak ile parçalar yontulmuş gibi; (L, Msb, K;) Farsçada **تَبَرْ** “bir balta veya bir nacak” mânâsına gelir; (L;) [ve **زَدْ** “o vurdu”]; aslî olarak “bir balta yahut bir nacak ile yontulan, yahut kesilen, yahut yontulup biçilen şey” mânâsına gelir; (Shifá el-Ghaleel;) [şekerleme; günümüzde **طَبَرْزَد** ve **قَنْد** ve **قَنْدَة** diye adlandırılır: **قَنْدٌ**’a bak:] yahut mükemmel şeker: (MF, voce **بُرْتٌ**:) yahut şeker: (L, K:) ve bunun gibi ↓ **سُكَّرٌ طَبَرْزَذِىٌّ**; (Msb;) ve **طَبَرْزَلٌ** ve **طَبَرْزَنٌ**: (As, S, L, Msb, K:) ve Yaakoob **طَبَرْزُدٌ** ve **طَبَرْزُلٌ** ve **طَبَرْزُنٌ** der: fakat ISd bu şekiller hakkında, kendisine meçhul olduklarını belirtir. (L.)

طَبَرْزَذِىٌّ
**طَبَرْزَذِىٌّ** ذ: önceki paragrafa bak.
