# طحح — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AD%D8%AD/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%AD%D8%AD/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طحح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AD%D8%AD.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طحح

الطح: البسط  . طحه يطحه طحا: إذا بسطه فانطح. قال:
  قد ركبت منبسطا منطحا
  تحسبه تحت السراب الملحا الطح:  أن تسحج الشيء بعقبك  ، أو أن تضع عقبك على شيء ثم تسحجه. قال الكسائي: طحان: فعلان من الطح، ملحق بباب فعلان وفعلى، وهو السحج.  وطحطح  الشيء، إذا  كسره  إهلاكا. طحطحه: إذا  فرق  ه. قال الليث: الطحطحة: تفريق الشيء إهلاكا، وأنشد:
  فيمسي نابذا سـلـطـان قـسـر                      كضوء الشمس طحطحه الغروب

  ويروى: طخطخه، بالخاء. طحطح بهم طحطحة وطحطاحا، بكسر الطاء، إذا  بدد  هم  إهلاكا. و  روى أبو العباس عن عمرو عن أبيه قال: يقال: طحطح في ضحكه، إذا  ضحك ضحكا دونا  مثل طخطخ وطهطه وكتكت وكدكد وكركر.  وما عليه طحطحة، بالكسر، أي شيء  كما تقول: طحرية؛ عن اللحياني.  أو  ما على رأسه طحطحة، أي  شعر  ؛ عن أبي زيد.  وأطحه  ، بتشديد الطاء:  أسقطه ورماه  .  والطحطاح  ، بالفتح  : الأسد  ، من ذلك.  والطحح، بضمتين: المساحج  ؛ عن ابن الأعرابي.  وانطح  الشيء:  انبسط. وقد طحه طحا.  والمطحة، كمذبة: مؤخر ظلف الشاة  ، عن ابن الأعرابي. وتحت الظلف في موضع المطحة عظيم كالفلكة،  أو  هي  هنة كالفلكة في رجلها تسحج بها الأرض  ، قاله أحمد بن يحيى؛ كذا في اللسان.

### Türkçe

**الطح**: yayma/düzleme. **طحه يطحه طحا**: onu yaydığı/düzlediği zaman; böylece **انطح** (yayılıp düzleşti). Dedi ki:
  “Genişçe yayılmış, düzleşmiş bir (şeye) bindim,
  onu tuzlu serabın altında sanırsın.”

**الطح**: bir şeyi topuğunla sıyırman; yahut topuğunu bir şeyin üzerine koyup sonra onu sıyırman. **الكسائي** dedi: **طحان**: **الطح**’tan **فعلان** veznindedir; **فعلان** ve **فعلى** babına ilhak edilmiştir; o, sıyırmadır.

Ve **طحطح** bir şeyi: onu helâk ederek kırdığı zaman. **طحطحه**: onu ayırıp dağıttığı zaman. **الليث** dedi: **الطحطحة**: bir şeyi helâk ederek dağıtıp ayırmaktır; ve şu beyti okudu:
  “Akşamlar, zorlayıcı bir sultana karşı atıp tutan olur,
  güneşin ışığı gibi; onu gurup **طحطحه** (parça parça eder).”

Ve şöyle rivayet olunur: **طخطخه**, **الخاء** ile. **طحطح بهم طحطحة وطحطاحا** — **الطاء**’ın kesresiyle —: onları helâk ederek dağıttığı zaman.

Ve **أبو العباس** **عمرو**’dan, o da babasından rivayet etti; dedi ki: denir: **طحطح في ضحكه**: aşağı/düşük bir gülüşle güldüğü zaman; **طخطخ** ve **طهطه** ve **كتكت** ve **كدكد** ve **كركر** gibi.

Ve onun üzerinde **طحطحة** yoktur — kesre ile — yani bir şey yoktur; **طحرية** dediğin gibi; **اللحياني**’den.

Yahut başının üzerinde **طحطحة** yoktur: yani saç; **أبو زيد**’den.

Ve **أطحه** — **الطاء**’ı şeddeli —: onu düşürdü ve attı.

Ve **الطحطاح** — fetha ile —: aslan; bundan (dolayı).

Ve **الطحح** — iki damme ile —: sıyırıcılar; **ابن الأعرابي**’den.

Ve **انطح** bir şey: yayıldı/düzleşti. Ve onu **طحه طحا** (yaydı/düzledi).

Ve **المطحة** — **مذبة** gibi —: koyunun tırnağının arkası; **ابن الأعرابي**’den. Ve tırnağın altında, **المطحة** yerinde, yumruk/yuvarlakça gibi bir kemik vardır; yahut o, ayağında yumruk/yuvarlakça gibi bir çıkıntıdır; onunla yeri sıyırır; bunu **أحمد بن يحيى** söyledi; **اللسان**’da böyle (geçer).
