# طخس (ط-خ-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%AE%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - خ - س
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D8%B3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الطِخْسُ: الأصلُ والنِجارُ.

##### Türkçe

**الطِخْسُ**: asıl ve marangozluk.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D8%B3/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

خ س ط
سخط ، طخس
استعمل من وجوهه : سخط ، طخس .
سخط : قال الليث : يقال : سَخَطٌ وسُخْطٌ مثل
عُدْمٍ وعَدَم ، وهو نَقِيض الرِّضا ، والفعل
منه : سَخِطَ يَسْخَطُ .
ويقال : كُلَّما عَمِلْتُ له عَمَلاً تَسَخَّطَهُ _ أي :
لم يرتضه .
وأَسْخَطَنِي فلانٌ فسَخِطْتُ سخطاً .
طخس : ابن السكِّيت : يقال : إنه للَئِيمُ
الطِّخْسِ _ أي : لئيمُ الأَصْل ، وأنشد :
إنَّ امرَأً أُخِّرَ مِنْ إِصْرِنَا
أَلأَمُنَا طِخساً إذَا يُنسَبُ
وكَذَلِكَ : لَئيمُ الكِرْسِ والإِرْسِ .
ثعلبٌ _ عن ابن الأعرابي _ : يُقَالُ : فلان
طِخْسُ شَرٍ ، وَسُنْبُكُ شَرٍّ ، وسِنُّ شَرٍّ وصِلْوُ
شَرٍّ ، ورِكْبَةُ شَرٍّ ، وبِلْوُ شَرٍّ ، وطُمَّرُ شَرٍّ ،
وقِرْقُ شَرٍّ _ إذا كان نهاية في الشَّرِّ .

##### Türkçe

خ س ط
**سخط** , **طخس**
Onun vecihlerinden kullanılmıştır: **سخط** , **طخس** .

**سخط** : Leys dedi: Denilir: **سَخَطٌ** ve **سُخْطٌ**; **عُدْمٍ** ve **عَدَم** gibi; ve o, **الرِّضا**’nın nakîzidir; ve fiil ondan: **سَخِطَ يَسْخَطُ** .
Ve denilir: “Ne zaman onun için bir iş yapsam onu **تَسَخَّطَهُ**” — yani: onu razı olmadı.
Ve falan beni **أَسْخَطَنِي**; böylece ben **سخطاً** olarak **سَخِطْتُ**.

**طخس** : İbnü’s-Sikkît: Denilir: “Şüphesiz o, **الطِّخْسِ** alçaktır” — yani: asılca alçak; ve inşad etti:
“Şüphesiz bir adam ki **إِصْرِنَا**’dan geciktirildi,
Nisbet olunduğu vakit, alçaklığımızın en alçağıdır, **طِخساً**.”
Ve bunun gibi: **لَئيمُ الكِرْسِ** ve **الإِرْسِ**.

Sa‘leb — İbnü’l-A‘râbî’den —: Denilir: Falan, “**طِخْسُ شَرٍ**”, ve “**وَسُنْبُكُ شَرٍّ**”, ve “**وسِنُّ شَرٍّ**” ve “**وصِلْوُ شَرٍّ**”, ve “**ورِكْبَةُ شَرٍّ**”, ve “**وبِلْوُ شَرٍّ**”, ve “**وطُمَّرُ شَرٍّ**”, ve “**وقِرْقُ شَرٍّ**” — şerde nihayet olduğu zaman.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D8%B3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الطِّخْسُ: الأَصل. الجوهري: الطِّخْسُ، بالكسر، الأَصلُ
والنِّجارُ. ابن السكيت: إِنه لَلَئيم الطِّخْسِ أَي لئيم الأَصل؛ وأَنشد:إِنَّ امْرَأً أُخِّرَ من أَصْلنا
أَلأَمُنا طِخْساً، إِذا يُنْسَبُ
وكذلك لئيم الكِرْسِ والإِرْسِ. ابن الأَعرابي: يقال فلان طِخْسُ شَرٍّ وسبيل شَرّ وسِنُّ شر وصِنْوُ شرّ ورِكْبَةُ شر وبِلْوُ شر وكُمَّر شر وفِرْقُ شرّ إِذا كان نهايةً في الشر.

##### Türkçe

**الطِّخْسُ**: asıl/kök. el-Cevherî: **الطِّخْسُ**, kesre ile, asıl/kök
ve **النِّجارُ**. İbn es-Sikkît: “Şüphesiz o, **الطِّخْسِ** bakımından elbette alçaktır” yani asıl/kök bakımından alçak;
ve şu beyti okudu:
Şüphesiz bizim aslımızdan geri bırakılmış bir adam
nisbet edildiği zaman, **طِخْساً** bakımından bizim en alçağımızdır
Ve aynı şekilde **الكِرْسِ** ve **الإِرْسِ** bakımından alçak. İbn el-A‘râbî: “Falan, **طِخْسُ شَرٍّ**” denir
ve “**سبيل شَرّ**” ve “**سِنُّ شر**” ve “**صِنْوُ شرّ**” ve “**رِكْبَةُ شر**” ve “**بِلْوُ شر**” ve “**كُمَّر شر**”
ve “**فِرْقُ شرّ**”, eğer şerde bir nihayet/son sınır ise.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الطخس بالكسر: الأصل، و النجار، نقله الجوهري، قال ابن الأعرابي: يقال: هو طخس شر، أي نهاية فيه.

##### Türkçe

**الطخس** (kesre ile): asıl; ve marangoz; bunu el-Cevherî nakletti. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: “O, **طخس** şerdir” denir; yani onda nihayet vardır.
