# طخم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%AE%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طخم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طخم

| | ( الطَّخْمَةُ : جَماعُة المَعَزِ ) كما في | المُحْكَم . | | ( و ) طِخْمَةُ ( بالكَسْرِ : والِدُ حَوْشَبٍ ) | ذِي ظُلَيْمٍ ( التَّابِعيِّ ) حِمْيَرِيٌّ أَلْهانِيٌّ ، وقيل : | له صُحْبَةٌ . قال ابنُ فَهْد : أَسْلَم عَلَى عَهْدِ | النبيِّ صلَّى الله عليه وسلَّم وعِدادُه في أهْلِ اليَمَنِ ، وكان مُطاعاً في قومه . كَتَب إليه النبي & في قَتْل | الأَسْودِ العَنْسِيّ ، وكانَ على رَجَّالَةِ | حِمْصَ يومَ صِفِّينَ ، ويُقال في اسمِ والدِه : | طُحَيَّةُ ، بضمٍّ فَتَشْدِيدِ ياءٍ ، والحاءُ مهملةٌ . | | ( و ) الطُّخْمَةُ ، ( بالضمِّ : سَوادٌ في مُقَدَّمِ | الأَنْفِ ) ، كما في الصِّحاح والرَّوْضِ . زاد | غيرُه : ومُقَدَّم الخَطْمِ . ( والأَطْخَمُ : كَبْشْ | رَأْسُه أَسْوَدُ ، وسائِرهُ كَدِرٌ ) . | | وقِيلَ : هو لُغَةٌ في الأَدْغَمِ . | | ( و ) قال ابنُ السِّكِّيتِ : أَطْخَمُ أَخْضَرُ . |

| أَدْغَمُ ، وهو ( الدَّيْزَجُ ) . | | ( و ) الأَطْخَمُ : ( مُقَدَّمُ خُرْطُومِ الإِنْسَانِ | والدَّابَّةِ ) . والجمعُ الطُّخْمُ بالضَّمِّ ، قال | الشاعرُ : | % ( وما أنتمُ إِلاَّ ظَرابِيُّ قَصَّةٍ % | تَفاسَى وتَسْتَنْشِي بآنُفِها الطُّخمِ ) % | يَعْنِي لَطْخاً من قَذَرٍ . | | ( و ) الأَطْخَمُ : ( لَحْمٌ جافٌ يَضْرِبُ ) | لونُه ( إلى السَّوادِ ، كالطَّخِيمِ ) كأَمِيرٍ . | | ( وقد اطْخَمَّ اطْخِماماً ) . | | ( و ) قال الأَزْهريُّ : ( الطُّخُومُ ) بمعنى | ( التُّخُوم ) وهي : الحُدُودُ بين الأَرَضِينَ ، | قُلِبَتِ التاءُ طاءً ؛ لقُرْب مَخْرَجَيْهما . | | ( و ) طَخَمَ الرجلُ ، ( كَمَنَعَ ، وَكَرُمَ : | تَكبَّرَ ) . | | ( وكَزُبَيْرٍ : طُخَيْمُ بنُ أَبِى الطَّخْماء | الشاعرُ ) . | | [ ] وممّا يُستدرك عليه : | | نُسُورٌ طُخْمٌ ، أي : سُودُ الرُّؤُوس ، كما | في العَيْن . | | وطُخَامٌ : جُبَيْلٌ عند ماءٍ لبَنِي | شَمَجَى ، يُقال له مَوْقَقٌ . | |

### Türkçe

| | ( **الطَّخْمَةُ** : keçi topluluğu ) **المُحْكَم**’de olduğu gibi. | | ( ve ) **طِخْمَةُ** (kesre ile: **حَوْشَبٍ**’in babası ) | **ذِي ظُلَيْمٍ** (tâbiî) Himyerî, Elhânî’dir; ve denildi ki: | onun bir صحبة’si vardır. İbn Fehd dedi: | Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem عهدinde Müslüman oldu ve onun sayımı Yemen ehli içindedir; ve قومu içinde itaat edilendi. Peygamber ona yazdı & **الأَسْودِ العَنْسِيّ**’nin öldürülmesi hakkında; ve Sıffîn günü **حِمْصَ**’ın piyadeleri üzerinde idi; ve babasının isminde şöyle denilir: | **طُحَيَّةُ**; damme ile, sonra **ياءٍ**’ın şeddelenmesi; ve **الحاءُ** ihmâl edilmiştir. | | ( ve ) **الطُّخْمَةُ** (damme ile: | burnun ön kısmında siyahlık ), **الصِّحاح** ve **الرَّوْضِ**’da olduğu gibi. | Başkası artırdı: ve **الخَطْمِ**’in ön kısmı. ( **الأَطْخَمُ** : | başı siyah, geri kalanı bulanık olan koç ). | | Ve denildi ki: o, **الأَدْغَمِ**’de bir lugattır. | | ( ve ) İbnü’s-Sikkît dedi: **أَطْخَمُ** yeşildir. |

| **أَدْغَمُ**; ve o ( **الدَّيْزَجُ** )’dir. | | ( ve ) **الأَطْخَمُ** : ( insanın | ve hayvanın hortumunun ön kısmı ). Çoğulu **الطُّخْمُ** damme iledir; | şair dedi: | % ( وما أنتمُ إِلاَّ ظَرابِيُّ قَصَّةٍ % | تَفاسَى وتَسْتَنْشِي بآنُفِها الطُّخمِ ) % | yani pislikten bir bulaşma. | | ( ve ) **الأَطْخَمُ** : ( kuru et; vurur ) | rengi ( siyahlığa doğru; **الطَّخِيمِ** gibi ) **أَمِيرٍ** vezninde. | | ( ve gerçekten **اطْخَمَّ اطْخِماماً** ). | | ( ve ) Ezherî dedi: ( **الطُّخُومُ** ) şu mânâdadır: | ( **التُّخُوم** ); ve o: araziler arasındaki sınırlardır; | **التاءُ** **طاءً**’a çevrilmiştir; ikisinin mahreçlerinin yakınlığından dolayı. | | ( ve ) **طَخَمَ** adam, ( **مَنَعَ** ve **كَرُمَ** gibi: | kibirlendi ). | | ( ve **زُبَيْرٍ** gibi: **طُخَيْمُ بنُ أَبِى الطَّخْماء** | şair ). | | [ ] Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: | | **نُسُورٌ طُخْمٌ**; yani: başları siyah; | **العَيْن**’de olduğu gibi. | | **طُخَامٌ**: **شَمَجَى** oğulları için bir su yanında bir küçük dağdır; | ona **مَوْقَقٌ** denilir. | |
