# طخو (ط-خ-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%AE%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - خ - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!الطَّخْوَةُ ) : أَهْمَلَهُ الجوهريُّ .
وفي المُحْكم : هي ( السَّحابَةُ الرَّقيقَةُ ) .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!طَخا اللّيْلُ *!طَخْواً *!وطُخُواً : أَظْلَمَ .
وليْلَةٌ *!طَخْواءُ : مُظْلمةٌ .

##### Türkçe

: (**الطَّخْوَةُ**) : Cevherî onu ihmal etti.
Ve el-Muḥkem’de: o, (**السَّحابَةُ الرَّقيقَةُ**)dır.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**طَخا اللّيْلُ** **طَخْواً** **وطُخُواً** : karardı.
Ve **طَخْواءُ** bir gece: karanlık.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طخو and طخى

طَخَا اللَّيْلُ
1 طَخَا اللَّيْلُ ذ , [aor. ١َ٢ُ٣َ ,] inf. n. طَخْوٌ and طُخُوٌّ; and طَخَى [of which the aor. is app. ١َ٢ِ٣َ , and the inf. n. طَخْىٌ]; The night was, or became, dark. (TA. [The former of these verbs, with the latter of its inf. ns., is mentioned by Golius as on the authority of J; but I do not find it in either of my copies of the S.]) ― -b2- And طَخَى, inf. n. طَخْىٌ, He was, or became, foolish, stupid, or unsound [as though obscured] in intellect or understanding. (TA.)

أَطْخَتِ السَّمَآءُ
4 أَطْخَتِ السَّمَآءُ ذ The sky became overspread with طَخَآء, meaning clouds, and darkness. (TA.)

طَخْىٌ
طَخْىٌ ذ : see طَخْيَآءُ.

طَخْوَةٌ
طَخْوَةٌ ذ : see the next paragraph.

طَخْيَةٌ
طَخْيَةٌ ذ Darkness; as also ↓ طُخْيَةٌ and ↓ طِخْيَةٌ: (ISd, K:) and so ↓ طَخَآءٌ. (TA.) ― -b2- And A portion of clouds; like طَحْيَةٌ: (K:) or a thin cloud; (M, TA;) and so ↓ طَخْوَةٌ: (M, K, TA: [see also طَخَآءٌ:]) but, (TA,) accord. to Lh, one says, ↓ مَا فِى السَّمَآءِ طُخْيَةٌ, with damm, meaning There is not in the sky aught of clouds. (S, TA.) ― -b3- Also Foolish; stupid, or unsound [as though obscured] in intellect or understanding: pl. طَخْيُونَ. (Az, ISd, K.)

طُخْيَةٌ
طُخْيَةٌ ذ : see the next paragraph above, in two places.

طِخْيَةٌ
طِخْيَةٌ ذ : see طَخْيَةٌ.

طَخْوَآءُ
طَخْوَآءُ ذ : see the next following paragraph.

طَخْيَآءُ
طَخْيَآءُ ذ The darkness of clouds. (Lth, Mgh, TA.) ― -b2- And لَيْلَةٌ طَخْيَآءُ (S, * ISd, Mgh, K *) A dark night; (S, K;) as also ↓ لَيْلَةٌ طَخْوَآءُ: (TA:) or a night intensely dark, (ISd, Mgh, TA,) in which the clouds have concealed the moon: (ISd, TA:) and ↓ لَيْلٌ طَاخٍ and طخى [app. ↓ طَخْىٌ, as inf. n. used as an epithet,] dark night: and لَيَالٍ ↓ طَاخِيَاتٌ dark nights. (TA.) ― -b3- And كَلِمَةٌ طَخْيَآءُ [A sentence, or an expression,] not understood. (S, K. *) ― -b4- And [hence, perhaps,] one says [of a he-goat], كَانَ ذٰلِكَ فِى طَخْيَائِهِ, meaning فى هِبَابِهِ [i. e. That was in his state of rattling at rutting-time]. (JK. [See a similar phrase in art. طحو and طحى; in which طَحْيَائِهِ is probably a mistranscription for طَخْيَائِهِ.])

طَخَآءٌ
طَخَآءٌ ذ : see طَخْيَةٌ. ― -b2- Also Clouds: (TA:) or high, or elevated, clouds; (A'Obeyd, Az, S, K;) as also طَهَآءٌ: (TA:) or, accord. to the M, thin clouds: [see also طَخْيَةٌ:] and Lth says that مِنٌ غَيْمٍ ↓ طَخَآءَةٌ signifies any round portion of cloud that excludes the light of the moon. (TA.) ― -b3- And Any covering, or envelope, of a thing: one says, عَلَى قَلْبِهِ طَخَآءٌ, and ↓ طَخَآءَةٌ, Upon his heart is a covering: (M, TA:) the طَخَآء of the heart is said to be a covering thereof like that of the moon: (TA:) or طَخَآءٌ signifies كَرْبٌ, (K,) or the like thereof, (S,) [i. e. grief, or anxiety, that presses heavily,] upon the heart; (S, K;) as in the saying, وَجَدْتُ عَلَى قَلْبِى طَخَآءً [I experienced, upon my heart, grief, or anxiety, that pressed heavily]: (S:) or it signifies heaviness: or rancour, malevolence, malice, or spite. (T, TA.)

طَخَآءَةٌ
طَخَآءَةٌ ذ : see the next paragraph above, in two places.

طَاخٍ
طَاخٍ ذ , and the fem. pl.: see طَخْيَآءُ. You say also ظَلَامٌ طَاخٍ (S, K) Intense darkness; (K, TA;) [in like manner] expl. in some of the copies of the S as meaning حِنْدِسٌ. (TA.)

##### Türkçe

طخو and طخى

**طَخَا اللَّيْلُ**
1 **طَخَا اللَّيْلُ** ذ , [muzârîsi ١َ٢ُ٣َ ,] mastarı **طَخْوٌ** ve **طُخُوٌّ**; ve **طَخَى** [ki bunun muzârîsi görünüşe göre ١َ٢ِ٣َ , ve mastarı **طَخْىٌ**]; Gece karanlık oldu veya karanlıklaştı. (TA. [Bu fiillerden birincisi, mastarlarının ikincisiyle birlikte, Golius tarafından J’nin otoritesine dayanarak zikredilmiştir; fakat ben onu S’nin iki nüshamın hiçbirinde bulmuyorum.]) ― -b2- Ve **طَخَى**, mastarı **طَخْىٌ**, O, akılda veya anlayışta ahmak, aptal, yahut sağlam olmayan [sanki örtülmüş gibi] oldu veya öyleleşti. (TA.)

**أَطْخَتِ السَّمَآءُ**
4 **أَطْخَتِ السَّمَآءُ** ذ Gökyüzü, bulutlar ve karanlık mânâsına gelen **طَخَآء** ile kaplandı. (TA.)

**طَخْىٌ**
**طَخْىٌ** ذ : bk. **طَخْيَآءُ**.

**طَخْوَةٌ**
**طَخْوَةٌ** ذ : bk. sonraki paragraf.

**طَخْيَةٌ**
**طَخْيَةٌ** ذ Karanlık; ayrıca ↓ **طُخْيَةٌ** ve ↓ **طِخْيَةٌ**: (ISd, K:) ve yine ↓ **طَخَآءٌ**. (TA.) ― -b2- Ve Bulutlardan bir parça; **طَحْيَةٌ** gibi: (K:) yahut ince bir bulut; (M, TA;) ve yine ↓ **طَخْوَةٌ**: (M, K, TA: [bk. ayrıca **طَخَآءٌ**:]) fakat, (TA,) Lh’ye göre, ↓ **مَا فِى السَّمَآءِ طُخْيَةٌ**, damme ile, denir; mânâsı: Gökyüzünde buluttan hiçbir şey yoktur. (S, TA.) ― -b3- Ayrıca Akılda veya anlayışta ahmak; aptal, yahut sağlam olmayan [sanki örtülmüş gibi]: çoğulu **طَخْيُونَ**. (Az, ISd, K.)

**طُخْيَةٌ**
**طُخْيَةٌ** ذ : bk. yukarıdaki bir önceki paragraf, iki yerde.

**طِخْيَةٌ**
**طِخْيَةٌ** ذ : bk. **طَخْيَةٌ**.

**طَخْوَآءُ**
**طَخْوَآءُ** ذ : bk. hemen sonraki paragraf.

**طَخْيَآءُ**
**طَخْيَآءُ** ذ Bulutların karanlığı. (Lth, Mgh, TA.) ― -b2- Ve **لَيْلَةٌ طَخْيَآءُ** (S, * ISd, Mgh, K *) Karanlık bir gece; (S, K;) ayrıca ↓ **لَيْلَةٌ طَخْوَآءُ**: (TA:) yahut şiddetle karanlık bir gece, (ISd, Mgh, TA,) ki onda bulutlar ayı gizlemiştir: (ISd, TA:) ve ↓ **لَيْلٌ طَاخٍ** ve طخى [görünüşe göre ↓ **طَخْىٌ**, sıfat olarak kullanılan mastar,] karanlık gece: ve **لَيَالٍ** ↓ **طَاخِيَاتٌ** karanlık geceler. (TA.) ― -b3- Ve **كَلِمَةٌ طَخْيَآءُ** [Bir cümle, yahut bir ifade,] anlaşılmayan. (S, K. *) ― -b4- Ve [bundan dolayı belki,] [bir teke hakkında] denir: **كَانَ ذٰلِكَ فِى طَخْيَائِهِ**, mânâsı **فى هِبَابِهِ** [yani: Bu, onun kızgınlık vaktindeki hırıldama hâlinde idi]. (JK. [Benzer bir ibareye طحو ve طحى maddesinde bak; orada **طَحْيَائِهِ** muhtemelen **طَخْيَائِهِ** için yanlış yazımdır.])

**طَخَآءٌ**
**طَخَآءٌ** ذ : bk. **طَخْيَةٌ**. ― -b2- Ayrıca Bulutlar: (TA:) yahut yüksek, yahut yükselmiş bulutlar; (A'Obeyd, Az, S, K;) ayrıca **طَهَآءٌ**: (TA:) yahut M’ye göre, ince bulutlar: [bk. ayrıca **طَخْيَةٌ**:] ve Lth der ki **مِنٌ غَيْمٍ** ↓ **طَخَآءَةٌ**, ayın ışığını engelleyen buluttan her yuvarlak parçayı ifade eder. (TA.) ― -b3- Ve Bir şeyin herhangi bir örtüsü, yahut kılıfı: denir ki, **عَلَى قَلْبِهِ طَخَآءٌ**, ve ↓ **طَخَآءَةٌ**, Onun kalbi üzerinde bir örtü vardır: (M, TA:) kalbin **طَخَآء**’ının, ayınkine benzer bir örtü olduğu söylenir: (TA:) yahut **طَخَآءٌ**, **كَرْبٌ** mânâsına gelir, (K,) yahut onun benzeri, (S,) [yani: ağır basan keder veya kaygı,] kalp üzerinde; (S, K;) şu sözde olduğu gibi: **وَجَدْتُ عَلَى قَلْبِى طَخَآءً** [Kalbim üzerinde ağır basan keder veya kaygı buldum/yaşadım]: (S:) yahut ağırlık mânâsına gelir: yahut kin, kötü niyet, düşmanlık, yahut garez. (T, TA.)

**طَخَآءَةٌ**
**طَخَآءَةٌ** ذ : bk. yukarıdaki bir önceki paragraf, iki yerde.

**طَاخٍ**
**طَاخٍ** ذ , ve dişil çoğulu: bk. **طَخْيَآءُ**. Ayrıca **ظَلَامٌ طَاخٍ** (S, K) dersin: Şiddetli karanlık; (K, TA;) [aynı şekilde] S’nin bazı nüshalarında **حِنْدِسٌ** mânâsıyla açıklanmıştır. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AE%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

طَخَا
طَخَا ( n. ac. طَخْو [ 1 ] ,  طُخُوّ [ 27 ] ),
a.  Was dark ( night ).

طَخَآء
طَخَآء [ 22A ],
a.  Cloud.

b.  Dejection, despondency.

طَُِخْيَة
طَُِخْيَة
a.  Darkness, obscurity.

طُخَيّ
طُخَيّ
a.  Cock.

##### Türkçe

طَخَا
طَخَا (isim; çoğulu: **طَخْو** [1], **طُخُوّ** [27]),
a. (Gece) karanlık oldu.

طَخَآء
طَخَآء [22A],
a. Bulut.

b. Çökkünlük, yılgınlık.

طَُِخْيَة
طَُِخْيَة
a. Karanlık, kapalılık.

طُخَيّ
طُخَيّ
a. Horoz.
