# طرث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B1%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طرث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طرث

الطرثوث، بالضم: الكمرة  ، على التشبيه، فهو مجاز.  ونبت يؤكل  ، وفي المحكم: نبت رملى طويل مستدق كالفطر، يضرب إلى الحمرة وييبس، وهو دباغ للمعدة، واحدته طرثوثة، عن أبي حنيفة، وهو ضربان: فمنه حلو، وهو الأحمر، ومنه مر، وهو الأبيض. وقال ابن الأعرابي: الطرثوث: نبت على طول الذراع، لا ورق له، كأنه من جنس الكمأة.  والتطرثث: اجتناؤه  ، يقال: تطرثت القوم: خرجوا يجتنون الطراثيث، وخرجوا يتطرثثون، أي يجتنونه. قال الأزهري: وطرثوث البادية لا ورق له ولا ثمر، ومنبته الرمال وسهولة الأرض، وفيه حلاوة مشربة عفوصة، وهو أحمر مستدير الرأس، كأنه ثومة ذكر الرجل. قلت: وقد تقدم الإشارة إليه. ثم قال: والعرب تقول:  طراثيث لا أرطى لها، وذآنين لا رمث لها  لأنهما لا ينبتان إلا معهما، يضربان مثلا للذي يستأصل فلا يبقى له بقية بعدما كان له أصل وقدر ومال.  والطرث  بالفتح  :كل نبات طرى غض  ، وقد صحفه الصاغاني فقال: كل بناء طرى، وقد نبهنا عليه في هامش كتاب التكملة. الطرث  بالكسر: طرف البظر  ، نقله الصاغاني.  وطريثيث  ، على صيغة التصغير  : ة، بنيسا بور  ، في رستاقها، هكذا تكتب، وهي في الأصل طرشيز، كما قاله الأزهري.

### Türkçe

**الطرثوث**، (ضم ile): kiriş; benzetme üzere; o hâlde o mecazdır. Ve yenilen bir bitki. Ve **المحكم**’de: kumlu bir bitki; uzun, ince, mantar gibi; kızıllığa çalar ve kurur; o, mide için tabaklayıcıdır; onun teki **طرثوثة**’dir; Ebû Hanîfe’den. Ve o iki çeşittir: ondan tatlı olan vardır, o kırmızıdır; ve ondan acı olan vardır, o beyazdır. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الطرثوث**: kol boyu üzere bir bitki; onun yaprağı yoktur; sanki **الكمأة** cinsindendir.

**التطرثث**: onu toplamak; denir ki: **تطرثت القوم**: çıktılar, **الطراثيث**’i topluyorlar; ve çıktılar **يتطرثثون**; yani onu topluyorlar. Ezherî dedi: ve **طرثوث البادية**’nin yaprağı yoktur ve meyvesi yoktur; onun bitiş yeri kumlar ve yerin düzlükleridir; onda buruklukla karışık bir tatlılık vardır; ve o kırmızıdır, başı yuvarlaktır; sanki erkeğin erkeklik uzvunun sarımsağıdır. Dedim: ona işaret daha önce geçti. Sonra dedi: ve Araplar der: **طراثيث لا أرطى لها** ve **ذآنين لا رمث لها**; çünkü ikisi ancak onlarla birlikte biter; ikisi, kökü ve kudreti ve malı varken, kökünden kazınıp da kendisine bir kalıntı kalmayan kimse için mesel olarak vurulur.

**الطرث** (fetha ile): her taze, körpe bitki; Sâgânî onu tashîf etti de “her taze bina” dedi; ve biz onu **كتاب التكملة**’nin kenar notunda uyarmıştık. **الطرث** (kesra ile): klitorisin ucu; onu Sâgânî nakletti.

**وطريثيث** (tasğîr sigası üzere): ة; **بنيسا بور**’da, onun **رستاق**’ında; böyle yazılır; ve aslında o **طرشيز**’dir; Ezherî’nin dediği gibi.
