# طرح — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%AD/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B1%D8%AD/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%AD.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: طرح

طرح
طَرَحَ - يَطْرَحُ
طَرَحَ - يَطْرَحُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يؤثر عليه بقوة عنيفة فيجعله يندفع بسببها بعيداً أو نحو مكان منخفض
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" دفع الشيء وقذفه وطرحه والرمي به بعيداً "، وهي:
قَذَفَ - يَقْذِفُ، رَمَى - يَرْمِيْ، نَبَذَ - يَنْبِذُ، طَرَحَ - يَطْرَحُ، لَقَى - يَلْقِي، جَفَأَ - يَجْفَأُ
طرح - يطرح - اطرح
 	﴿اقتلوا يوسف أو اطرحوه أرضا يخل لكم وجه أبيكم وتكونوا من بعده قوما صالحين(9)﴾ يوسف
مختار الصحاح
● [طرح] ط ر ح: طَرَح الشيء وبالشيء رماه وبابه قطع و أطْرَحَهُ بتشديد الطاء أبعده و مُطارَحَةُ الكلام معروف قلت المُطارحة إلقاء القوم المسائل بعضهم على بعض تقول طارَحَهُ الكلام متعديا إلى مفعولين
معجم الفرائد القرآنية:
ط ر ح
"اطْرَحُوهُ" في قوله تعالى : "اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً يَـخْلُ لَكـُمْ وَجْهُ أَبِيـكُمْ " (9) يوسف .
الطَّرح : الإلقاء والإبعاد، ويكون الإطراح غالبا للشيء غير المعتد به .
الراغب
طرح
الطرح: إلقاء الشيء وإبعاده، والطروح: المكان البعيد، ورأيته من طرح أي: بعد، والطرح: المطروح لقلة الاعتداد به. قال تعالى: }اقتلوا يوسف أو اطرحوه أرضا{ [يوسف/9].
ملخص اللسان:
1. طَرَحَ بالشيء وطَرَحَه يَطْرَحُه: رمى به؛
2. والطِّرْحُ الشيء المطروحُ لا حاجة لأَحد فيه.
3. وطَرَحَ عليه مسأَلةً: أَلقاها،
4. والطَّرَحُ، بالتحريك: البُعْدُ والمكانُ البعيد؛
5. وطَرَحَ به الدهرُ كلَّ مَطْرَح  إِذا نأَى عن أَهله وعشيرته. :
6. طَرِحَ الرجلُ إِذا ساء خُلُقُه
7. وطَرِحَ إِذا تَنَعَّمَ  تَنَعُّماً واسعاً.
8. وطَرَّحَ الشيءَ: طَوّله، وقيل: رَفَعه وأَعلاه،
لسان العرب
● -   طرح: ابن سيده: طَرَحَ بالشيء وطَرَحَه يَطْرَحُه طَرْحاً واطَّرَحَه  وطَرَّحه: رمى به؛ أَنشد ثعلب:  تَنَحَّ يا عَسِيفُ عن مَقامِها،  وطَرِّح الدَّلْوَ إِلى غُلامِها  الأَزهري: والطِّرْحُ الشيء المطروحُ لا حاجة لأَحد فيه. الجوهري:  وطَرَّحَه تَطْريحاً إِذا أَكثر من طَرْحه. ويقال: اطَّرَحَه أَي أَبعده، وهو  افْتَعله؛ وشيء طَريح وطُرَّحٌ: مطروح.  وطَرَحَ عليه مسأَلةً: أَلقاها، وهو مثل ما تقدّم؛ قال ابن سيده: وأُراه  مولَّداً.  والأُطْرُوحةُ: المسأَلة تَطْرَحُها.  والطَّرَحُ، بالتحريك: البُعْدُ والمكانُ البعيد؛ قال الأَعشى:  تَبْتَنِي الحمدَ وتَسْمُو للعُلى،  وتُرَى نارُكَ من ناءٍ طَرَحْ  والطَّرُوحُ من البلاد: البعيدُ. وبلد طَرُوحٌ: بعيد. وطَرَحَتِ  النَّوَى بفلان كلَّ مَطْرَح إِذا نأَتْ به. وطَرَحَ به الدهرُ كلَّ مَطْرَح  إِذا نأَى عن أَهله وعشيرته. ونِيَّةٌ طَرُوحٌ: بعيدة وفي التهذيب: نِيَّة  طَرَحٌ أَي بعيدة. وقوس طَرُوحٌ مثل ضَرُوحٍ: شديدة الحَفْزِ للسهم؛ وقيل:  قوس طَرُوحٌ بعيدةُ مَوْقِع السهم يَبْعُد ذهابُ سهمها؛ قال أَبو حنيفة:  هي أَبعد القِياسِ مَوْقِعَ سَهْمٍ؛ قال: تقول طَروحٌ مَرُوح، تُعَجِّلُ  الظَّبْيَ أَن يَرُوح؛ وأَنشد:  وسِتِّينَ سهماً صِيغةً يَثْرَبِيَّةً،  وقَوْساً طَروحَ النَّبْلِ غيرَ لَباثِ  وسيأْتي ذكر المَرُوح. ونخلة طَرُوحٌ: بعيدة الأَعلى من الأَسفل، وقيل:  طويلى العَراجين، والجمع طُرُحٌ. وطَرْفٌ مِطْرَح: بعيد النظر. وفحل  مِطْرَحٌ: بعيد موقع الماء في الرَّحِم.  الأَزهري عن اللحياني قال: قالت امرأَة من العرب: إِن زوجي لَطَرُوح؛  أَرادت أَنه إِذا جامع أَحبل. ورُمْح مِطْرَحٌ: بعيد طويل.  وسَنامٌ إِطْرِيح: طال ثم مال في أَحد شقيه؛ ومنه قول تلك الأَعرابية:  شجرة أَبي الإِسْلِيح رَغْوةٌ وصَريح وسَنامٌ إِطْريح؛ حكاه أَبو حنيفة،  وهو الذي ذهب طَرْحاً، بسكون الراء، ولم يفسره، وأَظنه طَرَحاً أَي  بُعْداً لأَنه إِذا طال تباعد أَعلاه من مركزه.  ابن الأَعرابي: طَرِحَ الرجلُ إِذا ساء خُلُقُه وطَرِحَ إِذا تَنَعَّمَ  تَنَعُّماً واسعاً.  وطَرَّحَ الشيءَ: طَوّله، وقيل: رَفَعه وأَعلاه، وخص بعضهم به البناء  فقال: طَرَّح بناءه تَطْريحاً طوَّله جِدًّا؛ قال الجوهري: وكذلك طَرْمَح،  والميم زائدة.  والتَّطْريح: بُعْدُ قَدْرِ الفرس في الأَرض إِذا عدا. ومَشَى  مُتَطَرِّحاً أَي متساقطاً؛ وقد سَمَّت مُطَرَّحاً وطَرَّاحاً  وطُرَيحاً.وسَيْرٌ طُراحِيٌّ، بالضم، أَي بعيد، وقيل: شديد؛ وأَنشد الأَزهري  لمُزاحِم العُقَيْليِّ:  بسَيْرٍ طُراحِيٍّ تَرَى، من نَجائه،  جُلُودَ المَهارَى، بالنَّدَى الجَوْنِ، تَنْبَعُ  ومُطارَحة الكلام معروف.
مقاييس اللغة:
(طرح) الطاء والراء والحاء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على نَبْذ الشَّيءِ وإِلقائِهِ. يقال طَرَحَ الشَّيْءَ يطرحُه طرحا. ومن ذلك الطَّرَح، وهو المكان البعيد([33]). وطَرَحتِ النَّوَى بفلانٍ كلَّ مَطرَحٍ، إذا نأتْ به ورمت به. قال:
أَلِمَّا بميٍّ قبل أن تطرَحَ النَّوى  *** بنا مَطْرَحاً أو قبل بينٍ يُزِيلُها
ويقال فحل مِطْرَحٌ؛ بعيدُ موقع الماءِ في الرَّحِم. ومن الباب: نخلةٌ طروحٌ: طويلة العَراجين. وسَنامٌ إطريحٌ: طويلٌ. وقوسٌ طَروح: شديدة الحفْزِ للسَّهم. والقياس في كلِّه واحد.
القاموس المحيط:
طَرَحَهُ، وبه، كمَنَعَ رَماهُ، وأبْعَدَهُ، كاطَّرحَهُ وطَرَّحَهُ. والطَّرَحُ، بالكسْرِ وكقُبَرٍ والطريحُ المَطْروحُ والطَّرَحُ مُحرَّكةً المكانُ البَعيدُ، كالطَّروحِ والطَّراحِ. ونِيَّةٌ طَرَحٌ بعيدةٌ. والطَّروحُ من القِسِيِّ الضَّروحُ، ومن النَّخْلِ الطَّويلةُ العَراجينِ، والرَّجُلُ الذي إذا جامَعَ أحْبَلَ. وطَرَّحَ بناءَهُ تَطْريحاً طَوَّلَهُ، كطَرْمَحَهُ. وسَنامٌ إطْريحٌ طَويلٌ. وطَرْفٌ مِطْرَحٌ، كمِنْبَرٍ بَعيدُ النَّظَرِ.
ورُمْحٌ مِطْرَحٌ: طويل، وفَحْلٌ بَعيدُ مَوْقِعِ الماءِ من الرَّحِمِ. وطَرِحَ، كفَرِحَ: ساءَ خُلُقُهُ، وتَنَعَّمَ تَنَعُّماً واسعاً. والطَّرْحَةُ: الطَّيْلَسانُ. ومشى مُتَطَرِّحاً: كمَشْي ذي الكَلالِ. وسَمَّوا: طَراحاً ومَطْروحاً ومُطَرَّحاً، كمُعَظَّمٍ، وطُرَيْحاً، كزُبَيْرِ. وسَيْرٌ طُراحِيُّ، بالضم: بعيدٌ. ومُطارَحةُ الكَلامِ: م. وطَرْحانُ: ع قُرْبَ الصَّيْمَرَةِ.
تاج العروس:
طرح
" طَرَحَه وبه كمنعَ " يَطْرَحُه طَرْحاً : " رَماه وأَبعده " قاله ابن سيده " كاطَّرَحه " بتشيدي الطّاءِ من باب الافتعال " وطَرَّحَه " تَطْرِيحاً أَنشد ثعلب :
" تَنَحَّ يا عَسِيفُ عن مَقَامِها
" وطَرِّحِ الدَّلْوَ إِلى غُلامِها وقال الجوهريّ والزمخشريّ : طَرَّحَه تَطْرِيحاً : أَكْثَرَ من طَرْحِه . " والطِّرْح بالكسر و " الطُّرَّح " كقُبَّرٍ والطَّرِيحُ " كأَمِيرٍ " : المَطْروح " لا حاجةَ لأَحدٍ فيه . وفي الأَساس : شيْءٌ طُرَّحٌ : مطروحٌ . لو باتَ مَتَاعُك طِرْحاً ما أُخِذَ . من المجاز : دِيَارٌ طَوَارِحُ أَي بَعيدَة . و " الطَّرَحُ محرّكةً " : البُعْد و " المكانُ البَعيدُ كالطَّرُوح " كصَبُورِ . يقال : عُقْبَةٌ طُرُوحٌ . مثله " الطَّرَاحُ " كسَحَابٍ . " ونيَّةٌ طَرَحٌ " محرَّكةً " : بعيدة " هذه عبارةُ التّهذيبِ . وفي غيرِه : نِيَّةٌ طَرُوحٌ كصَبورٍ . من المجاز : قَوْسٌ طَرُوحٌ . " الطَّرُوحُ من القِسِيِّ : الضَّرُوحُ " أَي شَديدةُ الحَفْزِ للسَّهْم . وقيل : قَوْسٌ طَرُوحٌ : بعيدةُ مَوْقِعِ السَّهْمِ يَبْعُدُ ذَهابُ سَهْمِها . قال أَبو حَنيفَةَ : هي أَبْعَدُ القيَاسِ مَوْقِعَ سَهْم . قال : تقول : طَرُوحٌ مَرُوح تُعْجِلُ الظَّبيّ أَن يَرُوح وأَنشد :
وسِتِّينَ سَهْماً صِيغَةً يَثْرَبِيَّةً ... وقَوْساً طَرُوحَ النَّبْلِ غَيرَ لَبَاثِ
الطَّرُوحُ " من النَّخْلِ : الطَّويلةُ العَراجِينِ " . وقيل : نَخْلَةٌ طَرُوحٌ : بَعِيدَةُ الأَعْلَى من الأَسْفَلِ والجَمْع طُرُحٌ بضمّتين . من المجاز : الطَّرُوحُ : " الرَّجُلُ الّذِي إِذا جَامَعَ أَحْبَلَ " . ومن ذلك قول أَعرابيّة : إِنّ زَوْجي لَطَروحٌ ؛ رواه الأَزهريّ عن اللِّحيانيّ . من المجاز : " طَرَّحَ " الشَّيْءَ تَطْريحاً : طَوَّلَه . وقيل : رَفَعَه وأَعْلاَه . وخَصَّ بعضُهم به البنَاءَ فقال : طَرَّحَ " بنَاءَه تَطْريحاً " إِذا " طَوَّلَه " جِدّاً قال الجوهريّ : " كطَرْمَحَه " والميم زائدة . " وسَنَامٌ إِطْرِيحٌ " بالكسر : " طَويلٌ " مائلٌ في أَحَد شِقَّيْه . ومنه قَوْلُ تِلك الأَعْرَابيَّةِ شَجَرةُ أَبِي الإِسْليح رَغْوى وصَرِيح وسَنامٌ إِطْريح . حكاه أَبو حَنيفَةَ وهو الّذي ذَهَبَ طَرْحاً بسكون الرّاءِ ولم يُفسِّرْه وأَظنُّه طَرَحاً أَي بُعْداً لأَنه إِذا طالَ تَباعَدَ أَعْلاَه من مَرْكزِه ؛ كذا في اللسان . من المجاز : طَرْفٌ مِطْرَحٌ كمِنْبر : بَعيدُ النَّظَر " كطَرِيح واطْرَحْ : انْظُرْ من ذلك . من المجاز أَيضاً : " رُمْحٌ مِطْرَحٌ " كمِنْبَر : بَعِيدٌ " طَوِيلٌ . وفَحْلٌ " مِطْرَحٌ : " بَعِيدُ مَوْقِعِ الماءِ من " وفي نسخة : في " الرَّحِم " . " وطَرِحَ " الرَّجُلُ " كفَرِحَ : ساءَ خُلُقُه " عن ابن الأَعرابيّ . طَرِحَ إِذا " تَنَعَّمَ تَنَعُّماً واسِعاً " . رأَيْت عليه طَرْحَةً مَلِيحةً . " الطَّرْحَةُ : الطَّيْلَسانُ " . التَّطْرِيح : بُعْدُ قَدْرِ الفَرسِ إِذا عَدَا . يقال : " مَشَى مُتَطَرِّحاً " أَي متساقِطاً " كمَشْيِ ذي الكَلاَل " والضَّعْف . " وسَمَّوْا طَرَاحاً " كسَحَاب هكذا عندنا وفي أُخْرَى : كشدَّاد " ومَطْرُوحاً ومُطَرَّحاً كمُعَظَّم وطُرَيْحاً كزُبَيْر " . يقال : " سَيْرٌ طُرَاحِيٌّ بالضّمّ " أَي " بعيدٌ " . وقيل : شَدِيدٌ . وأَنشد الأَصمعيّ لمُزاحِمٍ العُقَيليّ :
بسَيْرٍ طُرَاحِيٍّ تَرَى من نَجَائه ... جُلُودَ المَهْارَى بالنَّدَى بالجَوْنِ تَنْبعُ من المجاز : " مُطَارَحَةٌ الكلامِ " : وهو " م " أَي معروفٌ . يقال : طَرَحَ عليه المسأَلةَ إِذا أَلْقَاهَا قال ابن سيده : وأُراه مُوَلَّداً . والأُطْرُوحَة : المسأَلة تَطْرَحُها . " وطَرْحانُ " بالفتح " : ع قُرْبَ الصَّيْمَرَة " بنواحِي البَصرةِ . ومما يستدرك عليه : طَرَحَ له الوِسادَةَ : أَلْقاها وطَرَحُوا لهم المَطَارِحَ : المَفَارِشَ الواحد مِطْرَحٌ كمِفْرَش . ومن المَجَاز : ما طَرَحَكَ إِلى هذه البلاد وما طَرَحَك هذا المَطْرَحَ : ما أَوْقَعَكَ فيما أَنت فيه . وتَطَارَحُوا : أَلقَى بعضُهم المَسائلَ على بَعْضٍ . وطَرَحَتْ به النَّوَى كُلَّ مَكْرَحٍ إِذا نَأَتْ بِه . وطَرَحَ به الدَّهْرُ كلَّ مَطْرَحٍ : إِذا نَأَى عن أَهْلِه وعَشيرتِه . واطَّرِحْ هذا الحَدِيثَ . وقَوْلٌ مُطَّرَحٌ : لا يُلْتَفَت إِليه . وإِبل مَطارِحُ : سِراعٌ . وأَصابه زَمَنٌ طَرُوحٌ : يَرْمِي بأَهْله المَرامِيَ

### Türkçe

**طرح**
**طَرَحَ - يَطْرَحُ**
**طَرَحَ - يَطْرَحُ** + bir varlık + bir varlığı veya bir şeyi: ona şiddetli bir kuvvetle tesir eder; böylece onun sebebiyle onu uzağa yahut alçak bir yere doğru fırlayıp gitmeye sevk eder.

Ve lafız, “bir şeyi itmek, fırlatmak, **طرحه** etmek ve onunla uzağa atmak” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**قَذَفَ - يَقْذِفُ**، **رَمَى - يَرْمِيْ**، **نَبَذَ - يَنْبِذُ**، **طَرَحَ - يَطْرَحُ**، **لَقَى - يَلْقِي**، **جَفَأَ - يَجْفَأُ**

**طرح - يطرح - اطرح**
	﴿Yusuf’u öldürün yahut onu yere atın; babanızın yüzü sizin için boşalsın (yalnız size dönsün) ve ondan sonra salih bir kavim olursunuz (9)﴾ Yusuf

Muhtâr es-Sıhâh
● [**طرح**] ط ر ح: **طَرَح** şeyi ve şey ile onu attı; babı **قطع**’tır. Ve **أَطْرَحَهُ** (طاء şeddeli) onu uzaklaştırdı. Ve **مُطارَحَةُ** الكلام (sözün karşılıklı atışılması) bilinen bir şeydir. Dedim ki: **المُطارحة** kavmin meseleleri birbirlerinin üzerine atmasıdır; **طارَحَهُ** الكلام dersin; iki mef’ûle geçişli olarak.

Kur’ânî Ferâidler Sözlüğü:
ط ر ح
“**اطْرَحُوهُ**”, Yüce Allah’ın şu sözünde: “Yusuf’u öldürün yahut onu yere atın; babanızın yüzü sizin için boşalsın” (9) Yusuf.
**الطَّرح**: atma ve uzaklaştırmadır; ve **الإطراح** çoğunlukla itibara alınmayan şey içindir.

Râgıb
**طرح**
**الطرح**: bir şeyi atmak ve onu uzaklaştırmak; **الطروح**: uzak yer; ve onu **طرح**’dan gördüm, yani: uzaklıktan. Ve **الطرح**: ona az itibar edildiği için atılmış olan (şey). Yüce Allah dedi ki: ﴿Yusuf’u öldürün yahut onu yere atın﴾ [Yusuf/9].

Lisân özeti:
1. **طَرَحَ** şey ile ve **طَرَحَه** onu **يَطْرَحُه**: onunla attı;
2. Ve **الطِّرْحُ**: atılmış şey; hiç kimsenin ona ihtiyacı yoktur.
3. Ve onun üzerine bir mesele **طَرَحَ** etti: onu attı (ortaya koydu),
4. Ve **الطَّرَحُ**, harekeli olarak: uzaklık ve uzak yer;
5. Ve zaman onu her **مَطْرَح**’a **طَرَحَ** etti: eğer ailesinden ve aşiretinden uzaklaştıysa. :
6. Adam **طَرِحَ** olur: ahlâkı kötü olursa.
7. Ve **طَرِحَ** olur: geniş bir nimet içinde refaha ererse.
8. **طَرَّحَ** şeyi: onu uzattı; ve denildi ki: onu yükseltti ve yüceltti,

Lisânü’l-ʿArab
● - **طرح**: İbn Sîde: **طَرَحَ** şey ile ve **طَرَحَه** onu **يَطْرَحُه** **طَرْحاً** ve **اطَّرَحَه** ve **طَرَّحه**: onunla attı; Saʿleb inşâd etti:
تَنَحَّ يا عَسِيفُ عن مَقامِها،
وطَرِّح الدَّلْوَ إِلى غُلامِها
Ezherî: ve **الطِّرْحُ**: atılmış şey; hiç kimsenin ona ihtiyacı yoktur. Cevherî: ve **طَرَّحَه** onu **تَطْريحاً**: onu atmayı çoğalttığı zaman. Ve denilir: **اطَّرَحَه** yani onu uzaklaştırdı; o, **افْتَعله**’dir. Ve bir şey **طَريح** ve **طُرَّحٌ**: atılmış. Ve onun üzerine bir mesele **طَرَحَ** etti: onu attı; bu, daha önce geçen gibidir; İbn Sîde dedi ki: ve onu, türetilmiş (sonradan) görüyorum. Ve **الأُطْرُوحةُ**: senin attığın mesele. Ve **الطَّرَحُ**, harekeli olarak: uzaklık ve uzak yer; Aʿşâ dedi ki:
تَبْتَنِي الحمدَ وتَسْمُو للعُلى،
وتُرَى نارُكَ من ناءٍ طَرَحْ
Ve beldelerden **الطَّرُوحُ**: uzak olan. Ve **طَرُوحٌ** bir belde: uzak. Ve **النَّوَى** falanı her **مَطْرَح**’a **طَرَحَتِ**: eğer onu uzaklaştırdıysa. Ve zaman onu her **مَطْرَح**’a **طَرَحَ** etti: eğer ailesinden ve aşiretinden uzaklaştıysa. Ve **طَرُوحٌ** bir niyet: uzak. Ve Tehzîb’de: **نِيَّة طَرَح** yani uzak. Ve **طَرُوحٌ** bir yay, **ضَرُوحٍ** gibi: oka şiddetli sevk edici; ve denildi ki: **طَرُوحٌ** bir yay: okun düştüğü yer uzak olan; onun okunun gidişi uzak olur; Ebû Hanîfe dedi ki: o, ölçüce en uzak ok düşüş yeridir; dedi ki: **طَروحٌ مَرُوح** dersin; ceylanın dönmesini çabuklaştırır; ve inşâd etti:
وسِتِّينَ سهماً صِيغةً يَثْرَبِيَّةً،
وقَوْساً طَروحَ النَّبْلِ غيرَ لَباثِ
Ve **المَرُوح**’un zikri gelecektir. Ve **طَرُوحٌ** bir hurma ağacı: üstü alttan uzak; ve denildi ki: iki salkım sapı uzun olan; cem’i **طُرُحٌ**. Ve **مِطْرَح** bir bakış: görüşü uzak. Ve **مِطْرَحٌ** bir aygır: rahimde suyun düştüğü yer uzak. Ezherî, Lihyânî’den: Araplardan bir kadın dedi ki: “Şüphesiz kocam elbette **لَطَرُوح**”; onun muradı: cinsel birleştiğinde gebe bırakır. Ve **مِطْرَحٌ** bir mızrak: uzak, uzun. Ve **إِطْرِيح** bir hörgüç: uzadı, sonra iki yanından birinde eğildi; ondan, o bedevî kadının sözü: “Şecere Ebî’l-İslîh: رغوة ve صريح ve **سَنامٌ إِطْريح**”; Ebû Hanîfe onu nakletti; o, **طَرْحاً** (راء sâkin) giden şeydir; onu açıklamadı; ve ben onu **طَرَحاً** yani uzaklık sanıyorum; çünkü uzadığı zaman üstü merkezinden uzaklaşır. İbnü’l-Aʿrâbî: adam **طَرِحَ** olur: ahlâkı kötü olursa; ve **طَرِحَ** olur: geniş bir nimetle refaha ererse. Ve **طَرَّحَ** şeyi: onu uzattı; ve denildi ki: onu yükseltti ve yüceltti; ve bazısı bunu binaya tahsis etti de dedi ki: binasını **طَرَّحَ** etti, **تَطْريحاً**: onu pek çok uzattı; Cevherî dedi ki: ve aynı şekilde **طَرْمَح**; ve **مِيم** ziyadedir. Ve **التَّطْريح**: at koştuğu zaman yerdeki mesafesinin uzaklığıdır. Ve **مُتَطَرِّحاً** yürüdü: yani düşe kalka; ve **مُطَرَّحاً** ve **طَرَّاحاً** ve **طُرَيحاً** adlandırdılar. Ve **طُراحِيٌّ** bir yürüyüş, damme ile: yani uzak; ve denildi ki: şiddetli; Ezherî, Muzâhim el-ʿUqaylî için inşâd etti:
بسَيْرٍ طُراحِيٍّ تَرَى، من نَجائه،
جُلُودَ المَهارَى، بالنَّدَى الجَوْنِ، تَنْبَعُ
Ve **مُطارَحة** الكلام bilinen bir şeydir.

Mekâyîsü’l-Luğa:
(**طرح**) **الطاء** ve **الراء** ve **الحاء** sahih bir asıldır; bir şeyi atmaya ve onu fırlatmaya delâlet eder. Denilir: **طَرَحَ** şeyi, onu **يطرحُه** **طرحا**. Ve bundan: **الطَّرَح**; o, uzak yerdir([33]). Ve **النَّوَى** falanı her **مَطرَح**’a **طَرَحت**: eğer onu uzaklaştırdı ve onunla attıysa. Dedi ki:
أَلِمَّا بميٍّ قبل أن تطرَحَ النَّوى  *** بنا مَطْرَحاً أو قبل بينٍ يُزِيلُها
Ve denilir: **مِطْرَحٌ** bir aygır; rahimde suyun düştüğü yer uzak. Ve babdan: **طروحٌ** bir hurma ağacı: salkım sapları uzun. Ve **إطريحٌ** bir hörgüç: uzun. Ve **طَروح** bir yay: oka şiddetli sevk edici. Ve kıyas, hepsinde birdir.

el-Kâmûsü’l-Muhît:
**طَرَحَهُ** ve onunla, **مَنَعَ** gibi: onu attı; ve onu uzaklaştırdı; **اطَّرحَهُ** ve **طَرَّحَهُ** gibi. Ve **الطَّرَحُ**, kesre ile ve **قُبَرٍ** gibi; ve **الطريحُ**: atılmış olan. Ve **الطَّرَحُ** harekeli olarak: uzak yer; **الطَّروحِ** ve **الطَّراحِ** gibi. Ve **طَرَحٌ** bir niyet: uzak. Ve yaylardan **الطَّروحُ**: **الضَّروحُ**; ve hurmalardan: salkım sapları uzun olan; ve erkek: cinsel birleştiğinde gebe bırakan. Ve binasını **طَرَّحَ** etti, **تَطْريحاً**: onu uzattı; **طَرْمَحَهُ** gibi. Ve **إطْريحٌ** bir hörgüç: uzun. Ve **مِطْرَحٌ** bir bakış, **مِنْبَرٍ** gibi: görüşü uzak.
Ve **مِطْرَحٌ** bir mızrak: uzun; ve bir aygır: rahimde suyun düştüğü yer uzak. Ve **طَرِحَ**, **فَرِحَ** gibi: ahlâkı kötü oldu; ve geniş bir nimetle refaha erdi. Ve **الطَّرْحَةُ**: **الطَّيْلَسانُ**. Ve **مُتَطَرِّحاً** yürüdü: yorgunluk sahibinin yürüyüşü gibi. Ve adlandırdılar: **طَراحاً** ve **مَطْروحاً** ve **مُطَرَّحاً**, **مُعَظَّمٍ** gibi; ve **طُرَيْحاً**, **زُبَيْرِ** gibi. Ve **طُراحِيُّ** bir yürüyüş, damme ile: uzak. Ve **مُطارَحةُ** الكلام: م. Ve **طَرْحانُ**: صَّيْمَرَة yakınında.

Tâcü’l-ʿArûs:
**طرح**
“**طَرَحَه وبه كمنعَ**” onu **يَطْرَحُه** **طَرْحاً**: “onu attı ve onu uzaklaştırdı”; bunu İbn Sîde söyledi. “**كاطَّرَحه**” (طّاء şeddeli) iftiʿâl babından. Ve “**طَرَّحَه**” onu **تَطْرِيحاً**; Saʿleb inşâd etti:
“تَنَحَّ يا عَسِيفُ عن مَقَامِها
“وطَرِّحِ الدَّلْوَ إِلى غُلامِها
Cevherî ve Zemahşerî dedi ki: **طَرَّحَه** onu **تَطْرِيحاً**: onu atmayı çoğalttı. Ve “**الطِّرْح**” kesre ile ve “**الطُّرَّح**” **قُبَّرٍ** gibi ve “**الطَّرِيحُ**” **أَمِيرٍ** gibi: “atılmış olan”; hiç kimsenin ona ihtiyacı yoktur. Ve Esâs’ta: **طُرَّحٌ** bir şey: atılmış. “Eğer eşyan geceyi **طِرْحاً** geçirirse alınmaz.” Mecazdan: **طَوَارِحُ** diyarlar: yani uzak. Ve “**الطَّرَحُ** harekeli olarak”: uzaklık; ve “uzak yer, **الطَّرُوح** gibi” **صَبُورِ** gibi. Denilir: **طُرُوحٌ** bir geçit. Onun benzeri “**الطَّرَاحُ**” **سَحَابٍ** gibi. “Ve **نيَّةٌ طَرَحٌ**” harekeli olarak: uzak; bu, Tehzîb’in ibaresidir. Ve başkasında: **نِيَّةٌ طَرُوحٌ** **صَبورٍ** gibi. Mecazdan: **طَرُوحٌ** bir yay. “Yaylardan **الطَّرُوحُ**: **الضَّرُوحُ**”; yani oka şiddetli sevk edici. Ve denildi ki: **طَرُوحٌ** bir yay: okun düştüğü yer uzak; onun okunun gidişi uzak olur. Ebû Hanîfe dedi ki: o, ölçüce en uzak ok düşüş yeridir. Dedi ki: “**طَرُوحٌ مَرُوح** dersin; ceylanın dönmesini çabuklaştırır”; ve inşâd etti:
وسِتِّينَ سَهْماً صِيغَةً يَثْرَبِيَّةً ... وقَوْساً طَرُوحَ النَّبْلِ غَيرَ لَبَاثِ
“**الطَّرُوحُ** hurmalardan: salkım sapları uzun olan.” Ve denildi ki: **طَرُوحٌ** bir hurma ağacı: üstü alttan uzak; cem’i **طُرُحٌ**, iki damme ile. Mecazdan: **الطَّرُوحُ**: “cinsel birleştiğinde gebe bırakan erkek.” Ve bundan, bir bedevî kadının sözü: “Şüphesiz kocam elbette **لَطَروحٌ**”; Ezherî onu Lihyânî’den rivayet etti. Mecazdan: “**طَرَّحَ**” şeyi **تَطْريحاً**: onu uzattı. Ve denildi ki: onu yükseltti ve yüceltti. Ve bazısı bunu binaya tahsis etti de dedi ki: “binasını **طَرَّحَ** etti **تَطْريحاً**: onu pek çok uzattığı zaman”; Cevherî dedi ki: “**كطَرْمَحَه**”; ve **مِيم** ziyadedir. “Ve **سَنَامٌ إِطْرِيحٌ**” kesre ile: “uzun”; iki yanından birinde eğik. Ve ondan, o bedevî kadının sözü: “Şecere Ebî’l-İslîh رغوى ve صريح ve **سَنامٌ إِطْريح**.” Ebû Hanîfe onu nakletti; o, **طَرْحاً** (رّاء sâkin) giden şeydir; onu açıklamadı; ve ben onu **طَرَحاً** yani uzaklık sanıyorum; çünkü uzadığı zaman üstü merkezinden uzaklaşır; Lisân’da böyle. Mecazdan: **مِطْرَحٌ** bir bakış, **مِنْبر** gibi: “görüşü uzak”; **طَرِيح** ve **اطْرَحْ** gibi: “bak”; bundan. Mecazdan ayrıca: “**مِطْرَحٌ** bir mızrak” **مِنْبَر** gibi: “uzak”; “uzun.” Ve bir aygır “**مِطْرَحٌ**: “rahimde suyun düştüğü yer uzak”; bir nüshada: “rahimde.” Ve adam “**طَرِحَ**” **فَرِحَ** gibi: “ahlâkı kötü oldu”; İbnü’l-Aʿrâbî’den. **طَرِحَ**: “geniş bir nimetle refaha erdiği zaman.” Onun üzerinde güzel bir **طَرْحَة** gördüm. “**الطَّرْحَةُ**: **الطَّيْلَسانُ**.” **التَّطْرِيح**: at koştuğu zaman atın mesafesinin uzaklığıdır. Denilir: “**مَشَى مُتَطَرِّحاً**”: yani düşe kalka; “yorgunluk ve zayıflık sahibinin yürüyüşü gibi.” “Ve **طَرَاحاً** adlandırdılar” **سَحَاب** gibi; bizde böyle; başka bir nüshada: **شدَّاد** gibi. “Ve **مَطْرُوحاً** ve **مُطَرَّحاً** **مُعَظَّم** gibi; ve **طُرَيْحاً** **زُبَيْر** gibi.” Denilir: “**سَيْرٌ طُرَاحِيٌّ** damme ile”: yani “uzak.” Ve denildi ki: “şiddetli.” Asmaʿî, Muzâhim el-ʿUqaylî için inşâd etti:
بسَيْرٍ طُرَاحِيٍّ تَرَى من نَجَائه ... جُلُودَ المَهْارَى بالنَّدَى بالجَوْنِ تَنْبَعُ
Mecazdan: “**مُطَارَحَةٌ الكلامِ**”: ve o “م”: yani bilinen. Denilir: onun üzerine meseleyi **طَرَحَ** etti: onu attığı zaman. İbn Sîde dedi ki: ve onu, türetilmiş (sonradan) görüyorum. Ve **الأُطْرُوحَة**: senin attığın mesele. “Ve **طَرْحانُ**” fetih ile: “ع” صَّيْمَرَة yakınında; Basra taraflarında. Ve ona ek olarak şunlar da zikredilir: onun için yastığı **طَرَحَ** etti: onu attı. Ve onlar için **المَطَارِحَ**ı **طَرَحُوا**: döşekleri; tekili **مِطْرَحٌ** **مِفْرَش** gibi. Ve mecazdan: “Seni bu beldelere ne **طَرَحَ** etti ve seni bu **المَطْرَحَ** ne **طَرَحَ** etti”: seni içinde bulunduğun şeye ne düşürdü. Ve **تَطَارَحُوا**: birbirlerinin üzerine meseleleri attılar. Ve **النَّوَى** onunla her **مَكْرَح**’a **طَرَحَتْ**: eğer onu uzaklaştırdıysa. Ve zaman onu her **مَطْرَحٍ**’a **طَرَحَ** etti: eğer ailesinden ve aşiretinden uzaklaştıysa. Ve bu hadisi **اطَّرِحْ** et. Ve **مُطَّرَحٌ** bir söz: ona iltifat edilmez. Ve **مَطارِحُ** develer: hızlı olanlar. Ve ona **طَرُوحٌ** bir zaman isabet etti: ehlini atış yerlerine atar.
