# طرس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B1%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طرس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طرس

الطرس، بالكسر: الصحيفة، إذا كتبت، كالطلس، قاله شمر، أو هي التي محيت ثم كتبت، وقال الليث: الطرس: الكتاب الممحو الذي يستطاع أن يعاد عليه الكتابة، ج أطراس، وطروس، والصاد لغة. وطرسه، كضربه: محاه وأفسده. وضبطه الأموي بالتشديد. والتطريس: إعادة الكتابة على المكتوب الممحو، قاله الليث. والتطرس: ألا تطعم ولا تشرب إلا طيبا، وهو التنطس، قاله ابن فارس. قال المرار الفقعسي يصف جارية:
  بيضاء مطعمة الملاحة مثلها                      لهو الجليس ونيقة المتطرس

  والتطرس عن الشيء: التكرم عنه، عن ابن عباد، والتجنب، يقال: تطرس عن كذا، إذا تكرم عنه ورفع نفسه عن الإلمام به، نقله الصاغاني. وعن ابن الأعرابي: المتطرس والمتنطس: المتانق المختار، وفي نسخه التهذيب: المتنوق المختار، وهذا بعينه معنى التطرس الذي سبق ذكره، فإعادته تكرار لا يخفى. وقال ابن فارس: الطاء والراء والسين فيه كلام لعله يكون صحيحا وذكر الطرس والتطرس. وطرسوس، كحلزون، قال شيخنا: واختار الأصمعي فيه الضم، كعصفور، وقال الجوهري: ولا يخفف إلا في الشعر، لأن فعلولا ليس من أبنيتهم: د، إسلامي بساحل بحر الشام مخصب، كان للأرمن ثم أعيد للإسلام في عصرنا، ولم يزل إلى الآن كذلك. ومنه الحسين بن محمد بن الحسين الخواص المصري الطرسوسي، روى عن يونس بن عبد الأعلى. ومما يستدرك عليه: طرس الرجل، كفرح؛ إذا خلق جسمه وادرهم، نقله الصاغاني. وطرس الكتاب طرسا: كتبه، كسطره.

### Türkçe

**الطرس**، kesre ile: yazıldığı vakit sahife; **كالطلس**; bunu Şemmer söyledi; yahut o, silinip sonra yazılan şeydir. Leys dedi: **الطرس**: üzerine yazının yeniden iade edilmesi mümkün olan silinmiş kitap; çoğulu **أطراس** ve **طروس**; **والصاد** bir lugattır. Ve onu **طرسه**، **كضربه**: onu sildi ve bozdu. Ümeyyî onu teşdîd ile ضبط etti. Ve **التطريس**: silinmiş yazılı olanın üzerine yazıyı iade etmek; bunu Leys söyledi. Ve **التطرس**: ancak temiz olanı yememen ve içmemen; o **التنطس**’tir; bunu İbn Fâris söyledi. Merâr el-Fuka‘sî bir câriyeyi vasfederek dedi:
  Beyaz; tuzla beslenmiş; onun gibisi                      meclis arkadaşı eğlencesi ve **المتطرس**’in seçkini

Ve bir şeyden **التطرس**: ondan keremli davranmak; İbn Abbâd’dan; ve sakınmak; denir ki: **تطرس** عن كذا, ondan keremli davrandığı ve ona ilişmekten nefsini yükselttiği vakit; bunu Sâgânî nakletti. Ve İbnü’l-A‘râbî’den: **المتطرس** ve **المتنطس**: seçen, seçilmiş olan; ve **التهذيب** nüshasında: **المتنوق** seçilmiş olan; ve bu, bizzat, daha önce zikri geçen **التطرس**’in mânâsıdır; öyleyse onun iadesi, gizli olmayan bir tekrardır. İbn Fâris dedi: **الطاء** ve **الراء** ve **السين** hakkında bir söz vardır; umulur ki sahih olur; ve **الطرس** ve **التطرس**’i zikretti. Ve **طرسوس**، **كحلزون**; şeyhimiz dedi: ve Asma‘î onda zammı seçti; **كعصفور**; Cevherî dedi: ve şiirde ancak tahfîf edilir; çünkü **فعلولا** onların binalarından değildir: **د**; Şâm denizinin sahilinde verimli bir İslâmî (şehir); Ermenilerin idi, sonra bizim asrımızda İslâm’a iade edildi; ve şimdiye kadar da öyle olmaktan geri kalmadı. Ondan: Mısırlı Tarsûsî el-Hüseyn b. Muhammed b. el-Hüseyn el-Havvâs; Yûnus b. Abdü’l-A‘lâ’dan rivayet etti. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **طرس** الرجل، **كفرح**; cismi eskidiği ve dirhemleştiği vakit; bunu Sâgânî nakletti. Ve **طرس** الكتاب **طرسا**: onu yazdı; **كسطره**.
