# طرش — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%B4/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B1%D8%B4/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طرش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D8%B4.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طرش

الطرش، محركة: أهون الصمم، وقيل: هو الصمم، أو هو مولد، قاله الجوهري. وابن دريد قال: وقال أبو حاتم: لم يرضوا باللكنة حتى صرفوا له فعلا، فقالوا طرش، كفرح، طرشا. قال ابن عباد: وبه طرشة، بالضم، وقوم طرش. وقال غيره: الأطروش، بالضم: الأصم. وقال الصاغاني: تطارش: تصام. وتطرش الناقه من المرض، إذا قام وقعد، مثل ابرغش. وتطرش بالبهم: اختلف بها. قال شيخنا: أنكر أبو حاتم هذه المادة، ووافقه جماعة، وقالوا: لا أصل للأطروش، ولا للطرش في كلام العرب، وقال المعري في عبث الوليد: الأطروش يقول بعض أهل اللغة: لا أصل له في العربية، قال: وقد كثر في كلام العامة جدا، وصرفوا منه الفعل، فقالوا: طرش إلخ، ثم قال: وأطروش: كلمة عربية، ويمكن أن من أنكره لم تقع إليه هذه اللغة، وأطال في ذلك، ونقل كلام ابن درستويه: أن، كلام العرب واسع، وأن العربية لا يحيط بها إلا نبي. قال شيخنا: قلت والصواب ثبوتها في الكلام، وما نسبه لابن درستويه قد قاله الإمام الشافعي، ونقله ابن فارس وغيره. ومما يستدرك عليه: الأطرش بالضم: الأصم، هكذا وقع في بعض نسخ يعقوب. وطريش، كزبير: علم نسب إليه بعض العصريين. وقال الزمخشري: رجل أطرش: دقيق الحاجبين.

### Türkçe

**الطرش**، harekeli: sağırlığın daha hafifi; ve denildi ki: o sağırlıktır; yahut o, müvelleddir; bunu el-Cevherî söyledi. İbn Düreyd dedi: Ve Ebû Hâtim dedi: “Peltekliği beğenmediler de nihayet ona bir fiil sarf ettiler; ‘**طرش**’, ‘**كفرح**’, ‘**طرشا**’ dediler.” İbn Abbâd dedi: “Ve onda **طرشة** vardır, zamme ile; ve bir kavim **طرش**.” Başkası dedi: “**الأطروش**، zamme ile: sağır.” es-Sâgânî dedi: “**تطارش**: **تصام**.” Ve dişi deve hastalıktan **تطرش** etti; kalkıp oturduğu zaman; **ابرغش** gibi. Ve **تطرش** etti **بالبهم**: onunla ihtilaf etti. Şeyhimiz dedi: Ebû Hâtim bu maddeyi inkâr etti; ve bir cemaat ona muvafakat etti; ve dediler ki: Arapların sözünde **الأطروش** için de, **الطرش** için de asıl yoktur. el-Maarrî, “Abesü’l-Velîd”de dedi: **الأطروش**; ehl-i lugattan bazıları der ki: onun Arapçada aslı yoktur. Dedi: “Ve avamın كلامında pek çok çoğaldı; ve ondan fiili sarf ettiler; ‘**طرش**’ ilh. dediler.” Sonra dedi: “Ve **أطروش**: Arapça bir kelimedir; ve onu inkâr edenin, bu lugat kendisine vâki olmamış olması mümkündür.” Ve bunda uzattı; ve İbn Dürüstüveyh’in sözünü nakletti: “Şüphesiz, Arapların sözü geniştir; ve Arapçayı ancak bir peygamber kuşatır.” Şeyhimiz dedi: “Dedim: ve doğru olan, onun sözde sabit oluşudur; ve onu İbn Dürüstüveyh’e nispet ettiği şey, onu İmam Şâfiî söylemiştir; ve onu İbn Fâris ve başkaları nakletmiştir.” Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **الأطرش** zamme ile: sağır; işte böyle, Ya‘kūb’un bazı nüshalarında vâki olmuştur. Ve **طريش**، **كزبير**: bazı asrîlerin kendisine nispet edildiği bir özel addır. ez-Zemahşerî dedi: “Bir adam **أطرش**: iki kaşı ince.”
