# طست (ط-س-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B3%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - س - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الطاء والسين وما يثلثهما)
(طست) الطاء والسين والتاء ليس بشيء، إلاَّ الطَّسْت، وهي معروفة.‏

ـ

##### Türkçe

(طاء ve سين ve onların üçüncüsü olan şeyin bâbı)

(**طست**) **الطاء** ve **السين** ve **التاء** bir şey değildir; ancak **الطَّسْت** (vardır); ve o bilinen( bir şey)dir.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الطَّسْتُ: من آنية الصُّفْر، أُنثى، وقد تُذَكَّر. الجوهري: الطَّسْتُ الطَّسُّ، بلغة طَيِّئٍ، أُبدل من إِحدى السينين تاء للاستثقال،فإِذا جَمَعْتَ أَو صَغَّرْتَ، رددتَ السين، لأَِنك فصَلْتَ بينهما بأَلف أَو ياء، فقلت: طِساسٌ، وطُسَيْسٌ.

##### Türkçe

**الطَّسْتُ**: sarı bakırdan kaplardandır; dişildir; bazen erkek de yapılır. el-Cevherî:

**الطَّسْتُ** (yani) **الطَّسُّ**; **طَيِّئٍ** dilinde; ağırlık (sebebiyle) bir **السين**’den **تاء** bedel kılınmıştır; artık eğer cem‘ edersen yahut tasğîr edersen, **السين**’i geri döndürürsün; çünkü sen ikisinin arasını bir **ألف** yahut **ياء** ile ayırmış oldun; böylece dedin: **طِساسٌ** ve **طُسَيْسٌ**.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ط س ت * * الطَّسْتُ * الطسُّ في لغة طىٍّ

##### Türkçe

* ط س ت * * **الطَّسْتُ** * **الطسُّ**; طىّ dili(nde)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الطست  : من آنية الصفر، أنثى تذكر، وفي الصحاح: الطست:  الطس  بلغة طيىء  أبدل من إحدى السنين تاء  للاستثقال، فإذا جمعت أو صغرت رددت السين، لأنك فصلت بينهما بألف أو ياء، قلت طساس وطسيس. وانتهى. ومثله كلام ابن قتيبة، قال شيخنا: ويجمع أيضا على طسوس باعتبار اللفظ. ونقل ابن الأنباري عن الفراء: كلام العرب طست، وقد يقال طس، بغير هاء، وهي مؤنثة، وطيىء تقول: طست، بغير هاء، وهي مؤنثة، وطيىء تقول: طست، كما قالوا في لص: لصت، ونقل عن بعضهم التذكير والتأنيث. وقال الزجاج: التأنيث أكثر كلام العرب وقال السجستاني: هي أعجمية، ولهذا قال الأزهري: هي دخيلة في كلام العرب، لأن التاء والطاء لا يجتمعان في كلمة عربية. وحكى بالشين المعجمة ونقلوه في شروح الشفاء، فقيل: هو خطأ، وقيل: بل هو لغة، وهي الطشت بالمعجمة، وهي الأصل، وبالسين المهملة معرب منه، وفي المغرب أنها مؤنثة أعجمية، وتعريبها طش.

##### Türkçe

**الطست**: sarı (bakır) kaplardan; dişildir, erkek de kılınır. Ve **الصحاح**’ta: **الطست**: **الطس** (Tayyı’ lehçesinde); ağırlık (telaffuz zorluğu) sebebiyle iki **سين**’den birinden **تاء** bedel kılınmıştır; onu cem‘ ettiğinde veya küçülttüğünde **سين**’i geri döndürürsün, çünkü ikisinin arasını bir **ألف** veya **ياء** ile ayırmışsındır; **طساس** ve **طسيس** dersin. Bitti. Bunun benzeri İbn Kuteybe’nin sözüdür. Şeyhimiz dedi: Lafız itibarıyla ayrıca **طسوس** üzerine de cem‘ olunur. İbnü’l-Enbârî, Ferrâ’dan nakletti: Arapların sözü **طست**’tir; bazen **طس** denir, **هاء**sız; o dişildir. Ve Tayyı’ **طست** der, **هاء**sız; o dişildir. Ve Tayyı’ **طست** der; nitekim **لص** hakkında **لصت** dediler. Bazılarından erkeklik ve dişilik nakledildi. Zecâc dedi: Dişilik Arapların sözünün daha çoğudur. Sicistânî dedi: O Acemcedir; bunun için Ezherî dedi: Arapların sözünde dâhildir; çünkü **التاء** ile **الطاء** Arapça bir kelimede bir araya gelmez. **الشين** mu‘ceme ile rivayet etti ve onu **الشفاء** şerhlerinde naklettiler; denildi ki: O hatadır; ve denildi ki: Bilakis o bir lehçedir; o, mu‘ceme ile **الطشت**’tir ve o asıldır; ihmâl edilmiş **السين** ile olan ise ondan mu‘arrebdir. Ve **المغرب**’de: O, dişil Acemcedir; onun ta‘rîbi **طش**’tur.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طَسْتٌ
طَسْتٌ ذ (S, M, K, &c.) A kind of vessel of صُفْر [or brass]: (M, TA:) [generally pronounced in the present day طِشْت and طَشْت: and mostly applied to a kind of basin of tinned copper, or of brass, or of silver, used for washing the hands &c., figured and described in my work on the Modern Egyptians:] i. q. طَسٌّ, [q. v.,] (IKt, S, Mgh, Msb, K,) which is [said to be] arabicized from طَسْت, the latter being a foreign word; (Mgh;) [but it is from the Pers., طَشْت;] it is of the dial. of Teiyi; (S;) and [said to be] formed from طَسٌّ, one of the two س being changed into ت, (IKt, S, Msb, K,) because they are deemed difficult of pronunciation; (IKt, S, Msb;) but in forming the pl. and the dim., the second س is restored, because separated from the former; (S;) for (IKt, S, Msb) the pl. is طِسَاسٌ (S, Mgh, Msb) and طُسُوسٌ, though it has also for its pl. طُسُوتٌ, (IKt, Mgh, Msb,) or, accord. to Zj, طِسَاتٌ; (Msb;) and the dim. is طُسَيْسٌ, (S,) or طُسَيْسَةٌ: (IKt, Msb:) it is also pronounced طِسْتٌ; (MF;) and طَشْتٌ also has been mentioned; (K;) but some say that this is a mistake; and others, that طَشْت is the original word from which طَسْتٌ is arabicized: (TA:) Zj says that, with most of the Arabs, (Msb,) it is fem.: (Mgh, Msb:) sometimes it is masc.: (Lh, M:) IAmb says, on the authority of Fr, that the word used by the Arabs was طَسَّةٌ, save that some said طَسٌّ, without ة; and that the tribe of Teiyi said طَسْتٌ, like as they said لِصْتٌ for لِصٌّ: Es-Sijistلnee says that it is a foreign word arabicized: and Az, that it is a word adopted into the Arabic language, because ط and ت do not both occur in an Arabic word. (Msb.)

##### Türkçe

طَسْتٌ
**طَسْتٌ** ذ (S, M, K, &c.) **صُفْر** [yahut pirinç]ten bir çeşit kap: (M, TA:) [bugün genellikle **طِشْت** ve **طَشْت** diye telaffuz edilir: ve çoğunlukla elleri vb. yıkamak için kullanılan, kalaylı bakırdan yahut pirinçten yahut gümüşten bir çeşit leğene uygulanır; Modern Mısırlılar hakkındaki eserimde şekli çizilmiş ve tasvir edilmiştir:] **طَسٌّ** ile aynı (i. q.), [bkz.,] (IKt, S, Mgh, Msb, K,) ki o, [denildiğine göre] **طَسْت**’ten Arapçalaştırılmıştır; ikincisi yabancı bir kelime olmak üzere; (Mgh;) [fakat Farsçadan, **طَشْت**’tendir;] Teyyi lehçesindendir; (S;) ve [denildiğine göre] **طَسٌّ**’den türetilmiştir; iki **س**’den birinin **ت**’ye çevrilmesiyle, (IKt, S, Msb, K,) çünkü bunlar telaffuzu güç sayılır; (IKt, S, Msb;) fakat çoğul ve küçültme yapılırken ikinci **س** geri getirilir, çünkü birinciden ayrılmıştır; (S;) zira (IKt, S, Msb) çoğulu **طِسَاسٌ** (S, Mgh, Msb) ve **طُسُوسٌ**’dur; bununla beraber çoğulu olarak **طُسُوتٌ** da vardır, (IKt, Mgh, Msb,) yahut Zj’ye göre **طِسَاتٌ**; (Msb;) ve küçültmesi **طُسَيْسٌ**’dur, (S,) yahut **طُسَيْسَةٌ**: (IKt, Msb:) ayrıca **طِسْتٌ** diye de telaffuz edilir; (MF;) ve **طَشْتٌ** da zikredilmiştir; (K;) fakat bazıları bunun bir hata olduğunu söyler; diğerleri ise **طَشْت**’ın, **طَسْتٌ**’ün Arapçalaştırıldığı aslî kelime olduğunu söyler: (TA:) Zj der ki, Arapların çoğunda, (Msb,) o müennestir: (Mgh, Msb:) bazen müzekkerdir: (Lh, M:) IAmb, Fr’den naklen der ki, Arapların kullandığı kelime **طَسَّةٌ** idi; ancak bazıları **طَسٌّ** dedi, ة olmaksızın; ve Teyyi kabilesi **طَسْتٌ** dedi; tıpkı **لِصٌّ** yerine **لِصْتٌ** dedikleri gibi: Es-Sijistlnee der ki, o Arapçalaştırılmış yabancı bir kelimedir: ve Az, onun Arap diline alınmış bir kelime olduğunu (söyler), çünkü Arapça bir kelimede **ط** ve **ت** ikisi birden bulunmaz. (Msb.)
