# طست — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B3%D8%AA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طست](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B3%D8%AA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طست

الطست  : من آنية الصفر، أنثى تذكر، وفي الصحاح: الطست:  الطس  بلغة طيىء  أبدل من إحدى السنين تاء  للاستثقال، فإذا جمعت أو صغرت رددت السين، لأنك فصلت بينهما بألف أو ياء، قلت طساس وطسيس. وانتهى. ومثله كلام ابن قتيبة، قال شيخنا: ويجمع أيضا على طسوس باعتبار اللفظ. ونقل ابن الأنباري عن الفراء: كلام العرب طست، وقد يقال طس، بغير هاء، وهي مؤنثة، وطيىء تقول: طست، بغير هاء، وهي مؤنثة، وطيىء تقول: طست، كما قالوا في لص: لصت، ونقل عن بعضهم التذكير والتأنيث. وقال الزجاج: التأنيث أكثر كلام العرب وقال السجستاني: هي أعجمية، ولهذا قال الأزهري: هي دخيلة في كلام العرب، لأن التاء والطاء لا يجتمعان في كلمة عربية. وحكى بالشين المعجمة ونقلوه في شروح الشفاء، فقيل: هو خطأ، وقيل: بل هو لغة، وهي الطشت بالمعجمة، وهي الأصل، وبالسين المهملة معرب منه، وفي المغرب أنها مؤنثة أعجمية، وتعريبها طش.

### Türkçe

**الطست**: sarı (bakır) kaplardan; dişildir, erkek de kılınır. Ve **الصحاح**’ta: **الطست**: **الطس** (Tayyı’ lehçesinde); ağırlık (telaffuz zorluğu) sebebiyle iki **سين**’den birinden **تاء** bedel kılınmıştır; onu cem‘ ettiğinde veya küçülttüğünde **سين**’i geri döndürürsün, çünkü ikisinin arasını bir **ألف** veya **ياء** ile ayırmışsındır; **طساس** ve **طسيس** dersin. Bitti. Bunun benzeri İbn Kuteybe’nin sözüdür. Şeyhimiz dedi: Lafız itibarıyla ayrıca **طسوس** üzerine de cem‘ olunur. İbnü’l-Enbârî, Ferrâ’dan nakletti: Arapların sözü **طست**’tir; bazen **طس** denir, **هاء**sız; o dişildir. Ve Tayyı’ **طست** der, **هاء**sız; o dişildir. Ve Tayyı’ **طست** der; nitekim **لص** hakkında **لصت** dediler. Bazılarından erkeklik ve dişilik nakledildi. Zecâc dedi: Dişilik Arapların sözünün daha çoğudur. Sicistânî dedi: O Acemcedir; bunun için Ezherî dedi: Arapların sözünde dâhildir; çünkü **التاء** ile **الطاء** Arapça bir kelimede bir araya gelmez. **الشين** mu‘ceme ile rivayet etti ve onu **الشفاء** şerhlerinde naklettiler; denildi ki: O hatadır; ve denildi ki: Bilakis o bir lehçedir; o, mu‘ceme ile **الطشت**’tir ve o asıldır; ihmâl edilmiş **السين** ile olan ise ondan mu‘arrebdir. Ve **المغرب**’de: O, dişil Acemcedir; onun ta‘rîbi **طش**’tur.
