# طشش — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B4%D8%B4/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B4%D8%B4/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طشش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B4%D8%B4.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: طشش

الطَّشُّ من المطر: فوق الرِّكّ ودون القِطْقِط، وقيل: أَولُ المطر الرَّشّ ثم الطَّشّ. ومطر طَشٌّ وطَشِيشٌ: قليل؛ وقال رؤبة: ولا جَدَا نَيْلِك بالطَّشِيش
(* قوله «نيلك» في الصحاح، وبلك.)
أَي بالنَّيْل القليل. وقد طَشَّت السماءُ طَشّاً وأَطَشَّت ورَشَّت وأَرَشّت بمعنى واحد. والطَّشُّ والطَّشِيشُ: المطر الضعيف وهو فوق الرَّذاذ. قال: وأَرضٌ مَطْشُوشةٌ ومَطلولة، ومن الرَّذاذِ مَرْذُوذَةٌ. الأَصمعي: لا يقال مُرَذَّةٌ ولا مَرْذُوذَةٌ ولكن يقال أَرضٌ مُرَذٌّ عليها. وفي الحديث: الحَزَاةُ
(* وفي النهاية: الحزاة نبت بالبادية يشبه الكرفس الا
أنه أعرض ورقاً منه، ثم قال: وفي رواية يشتريها أَكايس الناس للخافية والاقلات، الخامية الجن والاقلات موت الولد، كأَنهم كانوا يرون ذلك من قبل الجن فإذا تبخرن به نفهن في ذلك.) يَشرَبها أَكايسُ الناس للطُّشّة؛ قال: هو داءٌ يُصِيب الناس كالزُّكامِ، سميت طُشّة لأَنه إِذا اسْتَنثر صاحبُها طَشَّ كما يَطِشّ المطرُ وهو الضعيف القليل منه. وفي حديث الشعبي وسعيد في قوله تعالى: ويُنزِّلُ من السماء ماء، قال: طَشَّ يومَ بَدْرٍ. ومنه حديث الحسن: أَنه كان يمشي في طَشّ ومطر. المحكم: والطُّشَّةُ داءٌ يُصِيب الناس كالزُّكام. قال: وفي حديث بعضهم في الخَزَاة يَشْرَبُها أَكايس الصِّبْيانِ للطُّشَّةِ، قال ابن سيده: أَرى ذلك لأَنَّ أُنوفَهم تَطِشّ من هذا الداء؛ قال: حكاه الهروي في الغربين عن ابن قتيبة. التهذيب: الطُّشَاشُ داءُ من الأَدْواء، يقال: طُشَّ، فهو مَطشُوشٌ، كأَنه زُكِم، قال: والمعروف فيه طُشِئَ.

### Türkçe

**الطَّشُّ** yağmurdan: **الرِّكّ**’in üstünde ve **القِطْقِط**’ın altında; ve denildi ki: yağmurun ilki **الرَّشّ** sonra **الطَّشّ**.

Ve **طَشٌّ** ve **طَشِيشٌ** yağmur: azdır; ve Rü’be dedi ki:
ولا جَدَا نَيْلِك بالطَّشِيش
(* onun “**نيلك**” sözü **الصحاح**’ta, ve **وبلك**’ta.)

Yani az **النَّيْل** ile. Ve gök **طَشّاً** **طَشَّت** ve **أَطَشَّت** ve **رَشَّت**
ve **أَرَشّت** bir tek mânâ ile. Ve **الطَّشُّ** ve **الطَّشِيشُ**: zayıf yağmurdur ve o
**الرَّذاذ**’ın üstündedir. Dedi ki: ve **مَطْشُوشةٌ** ve **مَطلولة** bir yer; ve **الرَّذاذ**’dan
**مَرْذُوذَةٌ**. **الأَصمعي**: **مُرَذَّةٌ** denilmez ve **مَرْذُوذَةٌ** da denilmez; fakat denilir: üzerine **مُرَذٌّ** olunmuş bir yer. Ve
hadiste: **الحَزَاةُ**
(* **النهاية**’de: **الحزاة** çölde bir bitkidir, kerevize benzer, ancak ondan daha geniş yapraklıdır; sonra dedi ki: ve bir rivayette, en akıllı insanlar onu **للخافية والاقلات** için satın alır; **الخامية** cinlerdir ve **الاقلات** çocuk ölümü(dür); sanki bunu önceden cinlerden görürlerdi; artık onunla tütsülendiklerinde onlara bunun hakkında üflerlerdi.) en akıllı insanlar onu **للطُّشّة** için içer; dedi ki:
o, insanlara **كالزُّكامِ** gibi isabet eden bir hastalıktır; ona **طُشّة** adı verildi, çünkü onun sahibi **اسْتَنثر** ettiğinde **طَشَّ** eder; tıpkı yağmurun **يَطِشّ** etmesi gibi; ve o, ondan zayıf az olandır. Ve Şa‘bî ve Sa‘îd’in hadisi içinde
şu sözü hakkında, yüce Allah’ın: “ve gökten su indirir”; dedi ki: Bedir günü **طَشَّ** etti. Ve ondan
Hasen’in hadisi: onun **طَشّ** ve yağmur içinde yürür olduğu. **المحكم**: ve **الطُّشَّةُ** bir hastalıktır,
insanlara **كالزُّكام** gibi isabet eder. Dedi ki: ve bazılarının **الخَزَاة** hakkında hadisi içinde: en akıllı
çocuklar onu **للطُّشَّةِ** için içer; İbn Sîde dedi ki: ben bunu, onların burunlarının bu hastalıktan **تَطِشّ** etmesi sebebiyle görüyorum; dedi ki: bunu Herevî **الغربين**’de İbn Kuteybe’den nakletti. **التهذيب**:
**الطُّشَاشُ** hastalıklardan bir hastalıktır; denilir: **طُشَّ**; artık o **مَطشُوشٌ**tur; sanki o **زُكِم** olmuştur; dedi ki:
ve onda bilinen **طُشِئَ**’dir.
