# طشش — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B4%D8%B4/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D8%B4%D8%B4/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طشش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B4%D8%B4.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طشش

الطش، والطشيش: المطر الضعيف، وهو فوق الرذاذ، قال رؤبة: ولا جدا وبلك بالطشيش. كما في الصحاح، وقيل: الطش من المطر: فوق الرك ودون القطقط، وقيل: هو أول المطر. طشت السماء تطش، بالضم، وتطش، بالكسر، وهذه عن إبراهيم الحربي، وأطشت، كرشت وأرشت، وأرض مطشوشة، ومطلولة، ومن الرذاذ مرذوذة، وقال الأصمعي: لا يقال مرذة ولا مرذوذة، ولكن يقال: مرذ عليها. والطشاش من المطر كالرشاش. والطشاش، بالضم: داء من الأدواء، كالزكام، يصيب الناس، كالطشة، بالضم، قال القتبي: سميت لأنه إذا استنثر صاحبها طش كما يطش المطر، وهو الضعيف القليل منه، وقد طش الرجل، بالضم، فهو مطشوش، كأنه زكم، قال الأزهري: والمعروف طشئ. والطشة، بالكسر: الصغير من الصبيان، جاء ذلك في حديث بعضهم، ونصه: الحزاة يشربها أكايس الصبيان للطشة، قال ابن سيده: أرى ذلك لأن أنوفهم تطش من هذا الداء، قال: وحكاه الهروي في الغريبين عن ابن قتيبة، والمعروف الطشاءة مثل الجراءة، وكأن المصنف، رحمه الله تعالى، فهم من قول ابن سيده هذا أن الطشة اسم لأكايس الصبيان، ويرده ما في رواية أخرى الحزاة يشربها أكايس النساء للطشة، فتأمل. ومما يستدرك عليه: الطشاش، بالفتح: ضعف البصر، وكأنه مجاز مأخوذ من طشاش المطر إذا كان ضعيفا، ومنه المثل الطشاش ولا العمى.

### Türkçe

**الطش** ve **الطشيش**: zayıf yağmur; ve o, **الرذاذ**’ın üstündedir. Rü’be dedi: “Ve ne de ciddî; fakat **بالطشيش** ile.” **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve denildi ki: yağmurdan **الطش**: **الرك**’ün üstünde ve **القطقط**’ın altındadır. Ve denildi ki: o, yağmurun ilkidir. Gök **طشت** eder; **تطش** eder; (fiil) zamme ile; ve **تطش** eder; kesre ile; ve bu, İbrâhîm el-Harbî’dendir. Ve **أطشت** (da vardır); **كرشت** ve **أرشت** gibi. Ve **أرض مطشوشة** ve **مطلولة**; ve **الرذاذ**’dan (olan) **مرذوذة**. Ve el-Asma‘î dedi: **مرذة** denilmez ve **مرذوذة** denilmez; fakat “üzerine **مرذ** etti” denilir.

Ve yağmurdan **الطشاش**: **الرشاش** gibidir.

Ve **الطشاش** (zamme ile): hastalıklardan bir hastalık; **الزكام** gibi; insanlara isabet eder; **الطشة** gibi (zamme ile). el-Kutebî dedi: ancak, onun sahibi sümkürdüğü zaman, yağmurun **يطش** ettiği gibi **طش** ettiği için adlandırıldı; ve o, ondan zayıf az olandır. Ve adam **طش** etti (zamme ile); artık o **مطشوش**tur; sanki nezle oldu. el-Ezherî dedi: bilinen **طشئ**’dir.

Ve **الطشة** (kesre ile): oğlan çocuklarından küçük olan. Bu, bazılarının hadisinde geldi; ve onun metni: “**الحزاة**’yi oğlan çocuklarının akıllıları **للطشة** için içer.” İbn Sîde dedi: bunu, burunlarının bu hastalıktan **تطش** etmesi sebebiyle görüyorum. Dedi: ve el-Herevî bunu **الغريبين**’de İbn Kuteybe’den nakletti. Ve bilinen **الطشاءة**’dir; **الجراءة** gibi. Ve sanki musannif, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, İbn Sîde’nin bu sözünden **الطشة**’nin oğlan çocuklarının akıllılarının adı olduğu sonucunu anladı; ve onu, başka bir rivayette olan şu reddeder: “**الحزاة**’yi kadınların akıllıları **للطشة** için içer.” Öyleyse düşün.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **الطشاش** (fetha ile): görmenin zayıflığı; ve sanki, zayıf olduğu zaman yağmurun **طشاش**’ından alınmış bir mecazdır. Ve ondan (olan) mesel: “**الطشاش** ve **العمى** değil.”
