# طفق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%81%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: طفق

طفق يفعل كذا، كفرح طفقا: جعل يفعل، وأخذ، وهو من أفعال المقاربة. قال الليث: ولغة رديئة طفق، مثل ضرب طفقا، وطفوقا، وعزاه الجوهري الى الأخفش. وقال ابن سيده: وهي لغة عن الزجاج والأخفش. وقال أبو الهيثم: طفق، وعلق، وجعل، وكاد، وكرب لابد لهن من صاحب يصحبهن يوصف بهن، فيرتفع، ويطلبن الفعل المستقبل خاصة، كقولك: كاد زيد يقول ذلك، فإن كنيت عن الاسم قلت: كاد يقول ذاك. ومنه قوله تعالى: )فطفق مسحا بالسوق والأعناق( أراد: طفق يمسح مسحا. وقوله: إذا واصل الفعل قال شيخنا: هو مثل نقل الحافظ بن حجر في فتح الباري: طفق يفعل كذا: إذا شرع في فعل واستمر فيه. قلت: المعروف في أفعال الشروع هو الدلالة على الشروع فيه مع قطع النظر عن الاستمرار والمواصلة أم لا، ولذلك منعوا خبرها من دخول أن عليه، لما فيها من معنى الاستقبال، فدلالتها على الاستمرار كيف يتصور فتأمل. وقال ابن دريد: خاص بالإثبات يقال: طفق يفعل كذا، ولا يقال: ما طفق يفعل كذا وكذا. وقال أبو سعيد: الأعراب يقولون: طفق فلان بمراده: إذا ظفر. وأطفقه الله به أي: أظفره به، ولئن أطفقني الله به لأفعلن به. وطفق الموضع، كفرح: إذا لزمه، نقله ابن سيده.

### Türkçe

**طفق** şöyle şöyle yapar, **فرح** gibi **طفقا**: yapar kıldı; ve aldı; ve o, yaklaşma fiillerindendir. Leys dedi: Ve kötü bir dil (kullanımı) **طفق**; **ضرب** gibi **طفقا** ve **طفوقا**; ve Cevherî onu Ahfeş’e nisbet etti. İbn Sîde dedi: Ve o, Zeccâc ve Ahfeş’ten (nakledilen) bir dildir. Ebû’l-Heysem dedi: **طفق** ve **علق** ve **جعل** ve **كاد** ve **كرب** için, kendileriyle vasıflandırılacak, onlara eşlik eden bir sahip mutlaka gerekir; böylece (o) merfû olur; ve özellikle gelecek fiili isterler; senin sözün gibi: **كاد زيد يقول ذلك**; eğer isimden kinaye edersen dedin ki: **كاد يقول ذاك**. Ondan, Yüce Allah’ın sözü: (**فطفق مسحا بالسوق والأعناق**) murad etti: **طفق يمسح مسحا**. Ve onun sözü: “Fiil devam ederse”; şeyhimiz dedi: O, Hâfız İbn Hacer’in Fethu’l-Bârî’de naklettiği gibidir: **طفق يفعل كذا**: bir fiile başladığı zaman ve onda devam etti. Dedim: Başlama fiillerinde bilinen, onda başlamaya delâlet etmektir; devam ve sürdürmeyi dikkate almaksızın; yahut (dikkate alarak) değil; bu yüzden haberine **أن**’in girmesini men ettiler; onda istikbal mânâsı bulunduğundan; öyleyse onun devamlılığa delâleti nasıl tasavvur olunur? Öyleyse düşün. İbn Düreyd dedi: İsbata mahsustur; denir: **طفق يفعل كذا**; ve denmez: **ما طفق يفعل كذا وكذا**. Ebû Saîd dedi: Araplar derler: **طفق فلان بمراده**: zafere erdiği zaman. Ve Allah onu onunla **أطفقه** etti; yani: onu onunla zafere erdirdi; ve andolsun, eğer Allah beni onunla **أطفقني** ederse, onunla mutlaka yapacağım. Ve **طفق** yer, **فرح** gibi: ona yapıştığı zaman; onu İbn Sîde nakletti.
