# طفل — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%84/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%81%D9%84/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [طفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%84.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: طفل

باب الطاء واللام والفاء معهما
ط ل ف، ط ف ل، ل ط ف، ف ل ط مستعملات
طلف:
الطَّلفُ: شِبْهُ الأخذ، وقيل: الطَّلْفُ: الفَضْلُ، وهو زيادة تفضّل. وقيل: هذا الشَّيء طَلْفٌ، أي: مجّانٌ. ويقال: أَطْلِفْني، و أَسْلِفني، فالطّلفُ: العطاءُ المجّان، والسَّلَفُ: الذّي يُقْتَضَى. ويُقال: أَطْلَفَه وأَطْلَفَ عليه، أي: أعطاه مجانا، أفضل عليه.
طفل:
غلامٌ طَفلٌ، إذا كان رَخْصَ القَدَمَيْن واليَدَين. وامرأة طَفْلَةُ الأَنامِلِ، أي: رَخْصَتُها في بياض، بيّنة الطُّفولة، قال الأعشى: حرةٌ طَفْلَةُ الأَنامِلِ تَرْتَبُّ سُخاماً تكُفُّهُ بخِلالِ والفِعْل: طَفُل يَطْفُل طُفُولةً، مثل: رُخُوصة ورَخاصة.
والطِّفلُ: الصَّغير من الأولاد للنّاس والبَقَر والظِّباء ونحوها.
وتقول: فعل ذلك في طفولته، أي: هو طِفْل ولا فِعْل له، لأنّه ليس له قَبْلَ ذاك حالٌ فتحوّل منها إلى الطُّفُولة.
وأَطفَلَتِ المرأةُ والظّبيةُ والنَّعم إذا كان معها وَالَدٌ طِفْلٌ، فهي مُطْفِلٌ قال لبيد:
فَعَلا فُرُوع الأَيْهُقانِ وأَطْفَلَتْ		بالجَلْهَتَيْنِ ظِباؤُها ونَعامُهـا
أَدْخل النّعامَ اضطراراً إلى القافية.
والطَّفَلُ: طَفَلُ الغَداةِ وطَفَلُ العشّي من لَدُنْ أن تَهمّ الشَّمسُ بالذّرور إلى أن يَسْتمكِنَ الصُّبح من الأَرض طَفَلتِ الشّمْس تَطْفُلُ طَفْلاً. ثم تُضِيءُ وتُصبح، ويقال: طَفَّلَتْ تطفيلاً، أي: وَقَع الطَّفَل في الهواء، وعلى الأرض وذلك بالعَشيّ، قال لبيد:
فتـدلَّـيْتُ عـلـيه قـافـلاً		وعلى الأَرضِ غَياياتُ الطَّفَلْ
والتَّطْفيلُ من كلام العرب: أن يأتيَ الرَّجلُ وليمةً أوصَنيعاً لم يُدْع إليه، فَكُلُّ من فَعَل فِعْلَهُ نُسِبَ إليه، وقيل: طُفَيليٌّ.
لطف:
اللَّطَفُ: البِرُّ والتَّكْرِمةُ. وأمٌّ لطيفةٌ بوَلَدها تُلْطِفُ إلطافاً. واللَّطَفُ: من طُرَفِ التُّحَف ما أَلطَفْت به أخاك ليَعْرِفَ به بِرَّك.
وأنا لطيف بهذا الأمر، أي: رفيق بمُداراته.
واللّطيف: الشّيء الذّي لايتجافَى، من الكلام وغيره، والعود ونحوه، كلامٌ لطيفٌ، وعودٌ لطيفٌ، لَطُفَ لَطافةً وإنّ فيها لَلَطافةَ خَلْق: غير جسيمة.
فلط:
أَفْلَطَني، في لغة تميم: بمعنَى أَفْلَتني، وهي قبيحةٌ.
ولَقِيتُ فلاناً أَفْلاطاً، أي: بغتةً هُذَليّةٌ.

### Türkçe

باب **الطاء** ve **اللام** ve **الفاء** onlarla birlikte
**ط ل ف**، **ط ف ل**، **ل ط ف**، **ف ل ط** kullanımdadırlar

**طلف**:
**الطَّلفُ**: almaya benzer şeydir; ve denildi ki: **الطَّلْفُ**: fazlalıktır; ve o, fazladan bir lütuftur. Ve denildi ki: bu şey **طَلْفٌ**dur, yani: bedavadır. Ve denilir: **أَطْلِفْني** ve **أَسْلِفني**; böylece **الطّلفُ**: bedava bağıştır, **السَّلَفُ** ise: talep edilendir. Ve denilir: **أَطْلَفَه** ve **أَطْلَفَ عليه**, yani: ona bedava verdi, ona fazladan lütufta bulundu.

**طفل**:
**غلامٌ طَفلٌ**; iki ayağı ve iki eli yumuşak olduğunda. Ve **امرأة طَفْلَةُ الأَنامِلِ**, yani: beyazlık içinde onun yumuşaklığı; çocukluğu açıkça belli. **الأعشى** dedi ki:
hür bir kadın, **طَفْلَةُ الأَنامِلِ**; kurum biriktirir, onu çöp kürdanlarla giderir
Ve fiil: **طَفُل يَطْفُل طُفُولةً**; şu gibi: **رُخُوصة** ve **رَخاصة**.

Ve **الطِّفلُ**: insanın, sığırın, ceylanların ve benzerlerinin çocuklarından küçük olan.

Ve dersin: onu kendi **طفولته**sinde yaptı; yani: o **طِفْل**dir ve onun için bir fiil yoktur; çünkü onun için bundan önce bir hâl yoktur ki ondan **الطُّفُولة**ye dönüşmüş olsun.

Ve kadın, ceylan ve davar **أَطفَلَتِ**; yanında **طِفْل** bir yavru olduğunda; böylece o **مُطْفِلٌ**dir. **لبيد** dedi ki:
**فَعَلا فُرُوع الأَيْهُقانِ وأَطْفَلَتْ		بالجَلْهَتَيْنِ ظِباؤُها ونَعامُهـا**
Kafiyeye mecburiyetten **النّعامَ**ı dâhil etti.

Ve **الطَّفَلُ**: **طَفَلُ الغَداةِ** ve **طَفَلُ العشّي**; güneşin serpmeye niyetlenmesinden sabahın yer üzerinde sağlamlaşmasına kadar. Güneş **طَفَلتِ**; **تَطْفُلُ طَفْلاً**. Sonra aydınlatır ve sabah olur. Ve denilir: **طَفَّلَتْ** **تطفيلاً**; yani: **الطَّفَل** havada ve yerde vuku buldu; ve bu, akşam vaktindedir. **لبيد** dedi ki:
**فتـدلَّـيْتُ عـلـيه قـافـلاً		وعلى الأَرضِ غَياياتُ الطَّفَلْ**

Ve **التَّطْفيلُ** Arapların sözündendir: adamın, kendisine davet edilmediği hâlde bir ziyafete yahut bir ikrama gelmesidir; böylece onun fiilini yapan herkes ona nisbet edilir; ve denildi ki: **طُفَيليٌّ**.

**لطف**:
**اللَّطَفُ**: iyilik ve ikramdır. Ve çocuğuna karşı **أمٌّ لطيفةٌ**; **تُلْطِفُ إلطافاً**. Ve **اللَّطَفُ**: hediyelerin uçlarından, kardeşine onunla iyiliğini bilsin diye **أَلطَفْت**ığın şeydir.

Ve ben bu işte **لطيف**im; yani: onunla yumuşak davranışla (idare ederek) yumuşak huyluyum.

Ve **اللّطيف**: söz ve başkası, ve dal ve benzeri gibi, kaba davranmayan şeydir. **كلامٌ لطيفٌ** ve **عودٌ لطيفٌ**. **لَطُفَ لَطافةً**; ve şüphesiz onda yaratılışça **لَلَطافةَ** vardır: iri cüsseli olmayan.

**فلط**:
**أَفْلَطَني**, Temîm lehçesinde: **أَفْلَتني** mânâsındadır; ve o çirkindir.

Ve falanla **أَفْلاطاً** karşılaştım; yani: ansızın; Hüzeyl lehçesidir.
