# طفو (ط-ف-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%81%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ف - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الطاء والفاء و و ا ي ء معهما
ط ف و، ط ف ي، ط و ف، و ط ف، ف و ط، ط ي ف، ط ف أ، ف ط أ مستعملات
طفو:
طفي:
طفا الشّيءُ فوقَ الماءِ يَطْفُو طَفْواً، وقد يُقالُ للثّور الوْحشيّ إذا علا رملةً: طَفا فَوْقَها. قال العجّاج:
وإن تَلَقَّتْه العَقاقيلُ طَفا
وفي الحديث: "اقتُلوا ذا الطُّفْيَتَيْن"، أُراه شَبَّهَ الخَطَّينِ على ظَهره بطُفْيَتَينِ. والطَّفْية من خُوصِ المُقْل، وهي حجازيّة، وجمعُها: طُفَى. والطّفْية: حيّة ليّنة خبيثة، قيل: هي بتراءُ قصيرةُ الذَّنَب.
طوف:
الطَّوْف: قِرَبٌ يُنْفَخُ فيها، ثمَّ يُشَدُّ بَعْضُها إلى بَعْضٍ كهيئة سَطْحٍ فوق الماء، يُحْمَل عليها المِيرةُ، ويُعْبَرُ عليها.
والطُّوفانُ: الماءُ الذّي يَغْشَى كلَّ مكانٍ، ويُشَبَّهُ به الظَّلامُ، قال العجّاج:
وعمَّ طُوفانُ الظَّلام الأَثْأَبا
الأَثأَبُ: شَجَرٌ مثل الطَّرْفاء، أكبر منه. والطَّوَفان: مَصْدَر طافَ يَطُوفُ. فأمّا طاف بالبيت يطوف فالمصدر: طَوَافٌ. وأطاف بهذا الأمرِ، أي: أحاط به، فهو مُطِيفٌ.
وطائفةٌ من النّاسِ واللَّيْل، أي: قِطعةٌ، والطّائفُ الذي بالغور سُمِّي به الحائط الذّي بَنَوا حولها في الجاهليّة، حصّنُوها به، قال:
نحن بَنَيْنا طائفاً حَصِينا		نقارعُ الأعداءَ عن بنينا
والطّائف: العاسُّ بالليل. والطّوافون: الممالك.
وطف:
الوَطَفُ: كَثْرةُ شَعَرِ الحاجبين والأشفار، واسترخاؤه.
وسَحابةً وطفاءُ: كأنّما بوَجْهِها حِمْلٌ ثَقيلٌ.
ويقال في الشِّعْر: ظلامٌ أوطف.
فوط:
الفُوَطُ: ثيابٌ تُجْلَبُ من الهِنْد، الواحدةُ: فُوطة، وهي غِلاظٌ قِصارٌ تكونُ مَآزِر.
طيف:
كلُّ شيء يَغشَى البَصَرَ من وَسواس الشّيطان فهو طيف. وما في الأشعار من الطَّيْف، نحو قوله:
أَرَّقَني زائرُ طَيْفٍ أَرَّقا
يعني: أنّه يرى خيالَها في مَنامه، فذلك طَيْفُها.
طفا:
طَفِئَتِ النّارُ تَطفَأُ طُفُوءاً: سكن لَهَبِها وبَرَد جَمْرُها، وأَطفَأْتُها.
فطأ:
الفَطَأُ في سَنامِ البَعير بعيرٌ أَفْطَأُ الظَّهر فَطِئَ يَفْطَأُ فَطَأً.
وتَفاطَأً فلانٌ: وهو أَشَدُّ من التّقاعُسِ وتَفاطأَ فلانٌ في مَشْيِه، أي: تمايَلَ من السِّمَنِ، وهو يَتَفاطَأُ تَفاطُوأ.

##### Türkçe

باب **الطاء** و**الفاء** و**و** و**ا** و**ي** و**ء** معهما
**ط ف و**، **ط ف ي**، **ط و ف**، و **و ط ف**، **ف و ط**، **ط ي ف**، **ط ف أ**، **ف ط أ** مستعملات

**طفو**:
**طفي**:
**طفا** şey suyun üstünde yükseldi; **يَطْفُو** **طَفْواً**. Ve vahşi boğaya, bir kum tepesine çıktığında: onun üstünde yükseldi, denilir. el-Acçâc dedi:
وإن تَلَقَّتْه العَقاقيلُ طَفا

Hadiste: "اقْتُلوا ذا **الطُّفْيَتَيْن**"; onu, sırtındaki iki çizgiyi iki **طُفْيَة**’ye benzetmiş görüyorum. Ve **الطَّفْية** **المُقْل**’in **خُوص**’undandır; Hicazîdir; çoğulu: **طُفَى**. Ve **الطّفْية**: yumuşak, habis bir yılandır; denildi ki: o, kısa kuyruklu, kuyruksuzdur.

**طوف**:
**الطَّوْف**: içinde şişirilen kırbalardır; sonra onların bir kısmı bir kısmına, suyun üstünde bir satıh biçimi gibi bağlanır; onun üzerinde azık taşınır ve onun üzerinden geçilir.

Ve **الطُّوفانُ**: her yeri kaplayan sudur; karanlık ona benzetilir. el-Acçâc dedi:
وعمَّ طُوفانُ الظَّلام الأَثْأَبا

**الأَثأَبُ**: **الطَّرْفاء** gibi bir ağaçtır; ondan daha büyüktür. Ve **الطَّوَفان**: **طافَ يَطُوفُ**’un mastarıdır. Ama **طاف** evin etrafında dolaştı, **يطوف**; mastar: **طَوَافٌ**. Ve **أطاف** bu iş ile, yani: onu kuşattı; o hâlde o **مُطِيفٌ**’tir.

Ve insanlardan ve geceden bir **طائفةٌ**, yani: bir parça. Ve **الطّائف** (Gavr’daki) onunla adlandırıldı: cahiliye devrinde onun etrafına yaptıkları duvar; onu onunla tahkim ettiler. Dedi ki:
نحن بَنَيْنا طائفاً حَصِينا		نقارعُ الأعداءَ عن بنينا

Ve **الطّائف**: geceleyin gözetleyen. Ve **الطّوافون**: memleketler.

**وطف**:
**الوَطَفُ**: kaşların ve kirpiklerin kıllarının çokluğu ve onun sarkmasıdır.

Ve **سَحابةً وطفاءُ**: sanki yüzünde ağır bir yük varmış gibidir.

Ve şiirde denilir: **ظلامٌ أوطف**.

**فوط**:
**الفُوَطُ**: Hind’den getirilen elbiselerdir; teki: **فُوطة**; onlar kalın, kısa olup peştamal olurlar.

**طيف**:
Şeytanın vesvesesinden gözü kaplayan her şey **طيف**’tir. Ve şiirlerdeki **الطَّيْف**’ten olan, onun sözü gibi:
أَرَّقَني زائرُ طَيْفٍ أَرَّقا

Yani: uykusunda onun hayalini görür; işte bu, onun **طَيْف**’idir.

**طفا**:
**طَفِئَتِ** ateş, **تَطفَأُ** **طُفُوءاً**: alevi sakinleşti ve koru soğudu; ve ben onu **أَطفَأْتُ**.

**فطأ**:
**الفَطَأُ** deve hörgücünde: sırtı **أَفْطَأُ** olan bir deve; **فَطِئَ يَفْطَأُ فَطَأً**.

Ve falan **تَفاطَأً**: o, **التّقاعُسِ**’tan daha şiddetlidir. Ve falan yürüyüşünde **تَفاطَأَ**, yani: şişmanlıktan sallandı; ve o, **يَتَفاطَأُ تَفاطُوأ**.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الطاء والفاء وما يثلثهما)
(طفق) الطاء والفاء والقاف كلمةٌ صحيحة. يقولون: طفِقَ يفعل كذا كما يقال ظلَّ يفعلُ. قال اللهُ تعالى: ﴿فَطَفِقَ مَسْحَاً بالسُّوقِ والأعناقِ﴾ [ص 33]، ﴿وَطَفِقا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ﴾ [الأعراف 22].
(طفل) الطاء والفاء واللام أصل صحيحٌ* مطّرد، ثم يقاس عليه، والأصل المولود الصغير؛ يقال هو طِفْلٌ، والأنثى طِفلة. والمُطْفِل: الظَّبْية معها طِفْلُها. وهي قريبة عهدٍ بالنِّتاج. ويقال طَفَّلْنا إبلَنا تطفيلاً، إذا كان معها أولادُها فرفَقْنا بها في السَّير. فهذا هو الأصل. ومما اشتُقَّ منه قولهم للمرأة الناعمة: طَفْلة، كَأنَّها مشبَّهة في رُطوبتها ونَعمتها بالطِّفلة، ثم فرق بينهما بفتح هذه وكسر الأولى. ومن الباب أو قريب منه: طِفْل الظَّلام، وهو أوَّلُه، وإِنَّما سمِّيَ طِفلاً لقلَّته ودقته؛ وذلك قبل مجيء مُعظَم الليل. قال لبيد:
فتدلَّيْتُ عليه قافلاً *** وعلى الأرضِ غَياياتِ الطَّفَلْ([1])ويقال: طَفَلَ اللَّيل: أقبل ظلامُهُ. وأمَّا قول القائل:
* لوَهْدٍ جادَه طَفَلُ الثُّريّا([2]) *
(طفو) الطاء والفاء والحرف المعتل أصلٌ صحيح، وهو يدلُّ على الشَّيء الخفيف يَعلُو الشَّيء. من ذلك قولهم طَفَا الشَّيءُ فوق الماء يطفو طَفْوَاً وطُفُوَّاً، إذا علاهُ ولم يرسُب، وحتَّى يقولوا: طَفَا الثَّور فوقَ الرَّمْلة.
ومن الباب: الطُّفْية، وهي خُوصة المُقْلِ، وسمِّيت بذلك لأنها تَعظم([3]) حتى تغطِّيَ الشجرة. وفي كتاب الخليل: الطُّفْية: حيَّة خبيثة. وهذا عندنا غلطٌ إنما الطُّفية خُوصة المقل، والجمع طُفْيٌ، ثم يشبَّه الخطُّ الذي على ظهرِ الحيَّة بها. وقال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم في الحيَّات: "اقتلوا ذا الطُّفْيَتَيْنِ والأَبْتَر". ألا تَراهُ جعله ذا طُفيَتَيْنِ، لأنَّهُ شبَّهَ الخطَّينِ اللذين على ظهره بذلك. وقال الهُذَ ليّ في الطُّفْي:
عفت غيرَ نُؤْيِ الدارِ ما إنْ تُبينُه *** وأقطاعِ طُفْيٍ قد عفَتْ في المعاقِلِ([4])فأمَّا قولُ القائل:
* كما تَذِلُّ الطُّفَى مِنْ رُقْيَةِ الرَّاقي([5]) *
فإنه أراد ذوات الطُّفَى. والعرب قد تتوسَّع بأكثر من هذا. كما قال:
* إذا حملتُ بِزَّتِي على عَدَسْ([6]) *
أراد: على التي يقال لها عَدَسْ؛ وذلك زْجرٌ للبغال.
فإذا هُمِزَت كان في معنى آخر، يقال طَفِئَت النار تَطْفَأُ، وأنا أطفَأْتُها. فأمَّا الطَّفاء مثل الطَّخاء، وهو السَّحابُ الرَّقيقِ، فهو من الباب الأول، كأنَّه شيءٌ يطفو.
(طفح) الطاء والفاء والحاء. وهو شبيهٌ بالباب الذي قبله. يقال الطُّفَاحة: ما طَفَحَ فوق الشَّيءِ يُطْبَخُ من زُبْدٍ أو غيره، ثمَّ يُحْمَلُ عليهِ  فيسمَّى كلُّ شيءٍ عَلاَ شيئاً فغطَّاهُ طافحاً. يقال طَفَحَ النهرُ: امتلأ. طَفَحَ السَّكرانُ من ذلك، فهو طافح. وطفَّحت الرِّيح القُطنةَ في الهواء، إذا سطعَت  بها.
(طفر) الطاء والفاء الراء كلمةٌ صحيحةٌ، يقال طَفَر: وثَب.
(طفس) الطاء والفاء والسين، يقولون طفس: مات، والطَّفَس الدَّرَن.
(طفن) الطاء والفاء والنون ليس بشيء. على أنهم يقولون: الطُّفَانِيَة نعتُ سَوءٍ في الرّجل والمرأة. والله أعلم بالصواب.
---------------------ـ
([1]) سبق البيت وتخريجه في (1: 167) مادة (أيي).
([2]) أنشده في المجمل واللسان (طفل 429). والكلام بعد مبتور، تقديره: "فالطفل هنا المطر". وفي المجمل قبل إنشاد البيت: "والطفل مطر. قال".
([3]) في الأصل: "تعلم".
([4]) البيت لأبي ذؤيب الهذلي في ديوانه 140 واللسان (طفا). ورواية الديوان واللسان: "عفا غير نؤى الدار"، يعود الضمير إلى "طلل" في بيت قبله. وفي الديوان أيضاً: "ما إن أبينه".
([5]) صدره في اللسان (طفا): * وهم يذلونها من بعد عزتها *.
([6]) انظر اللسان (عدس).

ـ

##### Türkçe

(طاء ve فاء ve bunların üçüncülendiği şeyler babı)
(**طفق**) **الطاء** ve **الفاء** ve **القاف** sahih bir kelimedir. Derler: **طفِقَ** şöyle şöyle yapar; nasıl ki **ظلَّ** yapar denildiği gibi. Allah Teâlâ dedi: ﴿فَطَفِقَ مَسْحَاً بالسُّوقِ والأعناقِ﴾ [ص 33]، ﴿وَطَفِقا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ﴾ [الأعراف 22].
(**طفل**) **الطاء** ve **الفاء** ve **اللام** sahih bir asıldır*; muntariddir, sonra onun üzerine kıyas edilir; asıl, küçük doğan yavrudur; denilir: o **طِفْلٌ**’dür; dişisi **طِفلة**. Ve **المُطْفِل**: yanında **طِفْلُها** bulunan ceylandır. Ve o, doğuma yakın zamandadır. Ve denilir: **طَفَّلْنا** develerimizi **تطفيلاً**; yanında yavruları olduğu zaman, yürüyüşte onlara yumuşak davrandık. İşte bu asıldır. Ondan türetilen şeylerdendir: yumuşak (nâim) kadına **طَفْلة** demeleri; sanki o, rutubetinde ve yumuşaklığında **بالطِّفلة**’ye benzetilmiştir; sonra ikisi arasında, bunun fethası ve ilkinin kesrası ile ayrım yapıldı. Babdandır yahut ona yakındır: **طِفْل الظَّلام**; o, onun evvelidir; ancak azlığı ve inceliği sebebiyle **طِفْلاً** diye adlandırıldı; bu, gecenin çoğunun gelmesinden öncedir. Lebîd dedi:
فتدلَّيْتُ عليه قافلاً *** وعلى الأرضِ غَياياتِ الطَّفَلْ([1])
Ve denilir: **طَفَلَ اللَّيل**: onun karanlığı geldi. Amma söyleyenin sözü:
* لوَهْدٍ جادَه طَفَلُ الثُّريّا([2]) *
(**طفو**) **الطاء** ve **الفاء** ve illetli harf sahih bir asıldır; ve o, hafif olan şeyin bir şeyin üstüne yükselmesine delâlet eder. Bundan: onların sözü **طَفَا الشَّيءُ** suyun üstünde **يطفو** **طَفْوَاً** ve **طُفُوَّاً**; eğer onun üstüne çıktı ve batmadıysa; hatta derler: **طَفَا الثَّور** kum tepeciğinin üstünde.
Ve babdandır: **الطُّفْية**; o, **خُوصة المُقْلِ**’dir; ve bununla adlandırıldı, çünkü o büyür([3]) ta ki ağacı örtsün. Ve Halîl’in kitabında: **الطُّفْية**: habis bir yılandır. Bu, bizim yanımızda yanlıştır; **الطُّفية** ancak **خُوصة المقل**’dir; cem‘i **طُفْيٌ**’dir; sonra yılanın sırtındaki çizgi onunla benzetilir. Ve Resûlullah صلى الله عليه وآله وسلم yılanlar hakkında dedi: "اقتلوا ذا الطُّفْيَتَيْنِ والأَبْتَر". Görmüyor musun, onu **ذا طُفيَتَيْنِ** kıldı; çünkü onun sırtındaki iki çizgiyi bununla benzetti. Ve Hüzeli’li, **الطُّفْي** hakkında dedi:
عفت غيرَ نُؤْيِ الدارِ ما إنْ تُبينُه *** وأقطاعِ طُفْيٍ قد عفَتْ في المعاقِلِ([4])
Amma söyleyenin sözü:
* كما تَذِلُّ الطُّفَى مِنْ رُقْيَةِ الرَّاقي([5]) *
Şüphesiz o, **ذوات الطُّفَى**’yı kastetti. Ve Arap, bundan daha çoğuyla genişler. Nitekim dedi:
* إذا حملتُ بِزَّتِي على عَدَسْ([6]) *
Kastetti: **عَدَسْ** denilenin üzerine; ve bu, katırlar için bir ürkütmedir.
Eğer hemzelenirse başka bir mânada olur; denilir: **طَفِئَت** ateş **تَطْفَأُ**; ve ben onu **أطفَأْتُ**. Amma **الطَّفاء** tıpkı **الطَّخاء** gibi; o, ince buluttur; o, birinci babdandır; sanki o, yüzen bir şeydir.
(**طفح**) **الطاء** ve **الفاء** ve **الحاء**. Ve o, kendisinden önceki baba benzer. Denilir: **الطُّفَاحة**: bir şeyin üstüne taşan şeydir; köpükten yahut başkasından pişirilir, sonra onun üzerine yüklenir; böylece bir şeyin üstüne çıkıp onu örten her şeye **طافحاً** denilir. Denilir: **طَفَحَ النهرُ**: doldu. **طَفَحَ السَّكرانُ** bundan; o, **طافح**’tır. Ve rüzgâr pamuğu havada **طفَّحت**; eğer onunla yükselttiyse.
(**طفر**) **الطاء** ve **الفاء** ve **الراء** sahih bir kelimedir; denilir: **طَفَر**: sıçradı.
(**طفس**) **الطاء** ve **الفاء** ve **السين**; derler: **طفس**: öldü; ve **الطَّفَس** kir/pastır.
(**طفن**) **الطاء** ve **الفاء** ve **النون** bir şey değildir. Şu var ki onlar derler: **الطُّفَانِيَة** erkek ve kadında kötü bir sıfattır. Ve Allah doğruyu daha iyi bilir.
---------------------ـ
([1]) Beyit ve tahrici (1: 167) **(أيي)** maddesinde geçti.
([2]) Onu **المجمل** ve **اللسان**’da (**طفل 429**) inşad etti. Ve söz bundan sonra kopuktur; takdiri: "Burada **الطفل** yağmurdur." Ve **المجمل**’de beyitin inşadından önce: "**والطفل** yağmurdur. Dedi."
([3]) Asılda: "تعلم".
([4]) Beyit, Ebû Züeyb el-Hüzelî’nindir; divanında 140 ve **اللسان**’da (**طفا**). Divan ve **اللسان** rivayeti: "عفا غير نؤى الدار"; zamir, ondan önceki bir beyitteki "طلل"e döner. Ve divanda ayrıca: "ما إن أبينه".
([5]) Sadrı **اللسان**’da (**طفا**): * وهم يذلونها من بعد عزتها *.
([6]) **اللسان**’a bak: (**عدس**).

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ط ف و
سمك طاف وقد طفا طفواً‏.‏
ومن المجاز‏:‏ طفا الوحشي إذا علا الأكمة‏.‏
قال العجاج يصف ثوراً‏:‏ ومرّ الظبي يطفو إذا خف على الأرض واشتدّ عدوه‏.‏
وفرس طاف‏:‏ شامخ برأسه‏.‏
وطفوت فوقه‏:‏ وثبت‏.‏
والظعن تطفو وترسب في السراب‏.‏
وأصبنا طفاوة من الربيع‏:‏ شيئاً منه‏.‏

##### Türkçe

ط ف و
Balık **طاف** etti; ve gerçekten **طفا** etti, **طفواً**.
Mecazdan: Yabanî **طفا** etti; yani tepeciğin üzerine yükseldi.
**العجاج** bir boğayı vasfederek dedi:
Ve ceylan geçti; yer üzerinde hafiflediği ve koşusu şiddetlendiği zaman **يطفو** eder.
**طاف** bir at: başıyla yüksek (şâmiḫ).
Onun üzerine **طفوت**: sıçradım.
Kervanlar **تطفو** eder ve serap içinde çöker.
İlkbahardan bir **طفاوة** elde ettik: ondan bir şey.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و *!طفا ) الشَّيءُ ( فَوْقَ الماءِ *!طَفْواً ) ، بالفتحِ ، ( *!وطُفُوّاً ) ، كعُلُوَ : ( عَلا ) ولم يَرْسُبْ ؛ ومنه السَّمكُ *!الطَّافِي : وهو الذي يموتُ في الماءِ ثم يَعْلو فوْقَ وجْهِه .
( و ) مِن المجازِ : *!طَفَتِ ( الخُوصةُ فَوْقَ الشَّجَرِ ) : إذا ( ظَهَرَتْ .
( و ) مِن المجازِ : *!طَفا ( الثَّوْرُ ) الوَحْشِيُّ : إذا ( عَلاَ الأكَمَ ) والرِّمالَ ، قال العجَّاج :
إذا تَلَقَّتْهُ الدِّهاسُ خَطْرَفا
وإنْ تَلَقَّتْه العَقَاقِيلُ طَفَا ( و ) مِن المجازِ : مَرَّ ( الظَّبْيُ ) *!يَطْفُو ، إذا خَفَّ على الأرضِ و ( اشْتَدَّ عَدْوُهُ ) ؛ نقلَهُ الجوهريُّ .
( و ) *!طَفَا ( فلانٌ : ماتَ ) ، وهو على المَثَلِ .
( و ) طَفَا فلانٌ : إذا ( دَخَلَ في الأمْرِ ) .
وفي التَّكْملَةِ : يقالُ خفى في الأرضِ *!وطَفَا فيها ، أَي دَخَلَ فيها إمَّا واغِلاً وإمَّا راسِخاً .

##### Türkçe

: (**طَفا**) şey (suyun üstünde **طَفْواً**), fetha ile, ve (**طُفُوّاً**), **عُلُوَ** gibi: (yükseldi) ve dibe çökmedi; bundan **السَّمكُ الطَّافِي**: o, suda ölen, sonra onun yüzünün üstüne yükselen kimsedir.

( Ve ) mecazdandır: **طَفَتِ** (hurma yaprağı **الخُوصةُ** ağacın üstünde): (göründüğü) zaman.

( Ve ) mecazdandır: **طَفا** (yabanî boğa **الثَّوْرُ**): (tepeciğe **الأكَمَ** ve kumlara) yükseldiği zaman; el-ʿAccâc dedi ki:
إذا تَلَقَّتْهُ الدِّهاسُ خَطْرَفا
وإنْ تَلَقَّتْه العَقَاقِيلُ طَفَا
( Ve ) mecazdandır: (ceylan **الظَّبْيُ**) **يَطْفُو** olarak geçti; yere hafif geldiği ve (koşusu şiddetlendiği) zaman; onu el-Cevherî nakletti.

( Ve ) **طَفَا** (falanca: öldü), ve o, mesel üzerinedir.

( Ve ) falanca **طَفَا**: (işe girdiği) zaman.

Ve et-Tekmile’de: denilir: yerde gizlendi **وطَفَا** onda; yani ona girdi, ya sızıcı olarak ya da yerleşik olarak.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طفو and طفى

طَفَا فَوْقَ المَآءِ
1 طَفَا فَوْقَ المَآءِ ذ , (S, Mgh, Msb, K,) aor. يَطْفُو, (S, Mgh, Msb,) inf. n. طُفُوٌّ (S, Mgh, Msb, K) and طَفْوٌ, (S, Msb, K,) It (a thing, S, Mgh, Msb) floated upon the water, (S, Mgh, Msb, K,) and did not sink. (S, Msb.) ― -b2- [Hence,] one says, الظُّعُنُ تَطْفُو وَتَرْسُبُ فِى السَّرَابِ (assumed tropical:) [The women's camel-vehicles appear, as though floating, and disappear, as though sinking, in the mirage]. (TA.) ― -b3- And طَفَتِ الخُوصَةُ فَوْقَ الشَّجَرِ (tropical:) [The leaf of the date-palm, or of the Theban palm, &c.,] appeared [above the trees]. (K, TA.) ― -b4- And طَفَا said of a bull, (K,) or of a wild bull, (TA,) (tropical:) He mounted upon the hills (K, TA) and upon the sands. (TA. [In the CK, على الاَكَمِ is erroneously put for عَلَا الأَكَمَ.]) ― -b5- And طَفَوْتُ فَوْقَهُ (assumed tropical:) I leaped upon it. (TA.) The saying
عَبْدٌ اـِذَا مَا رَسَبَ القَوْمُ طَفَا
is expl. by IAar as meaning [A slave] who, when the people are grave, leaps by reason of his ignorance. (TA.) ― -b6- And طَفَا المَآءُ [not a mistranscription for طَغَا] (assumed tropical:) The water rose, or became high. (TA voce طُوفَانٌ, q. v.) ― -b7- And طَفَا said of a gazelle, (assumed tropical:) He ran vehemently. (K.) One says of a gazelle, مَرَّ يَطْفُو, meaning (tropical:) He passed by, or along, or away, going lightly, or briskly, upon the ground, and running vehemently. (S, TA.) ― -b8- And, said of a man, (K, TA,) by way of comparison [to a floating fish], (TA,) (tropical:) He died. (K, TA.) ― -b9- And (assumed tropical:) He (i. e. a man) entered into [or upon] an affair: (K, TA:) [or,] accord. to the “ Nawلdir, ” one says, طَفَا فِى الأَرْضِ he entered into the earth, either وَاغِلًا [app. as meaning penetrating, and becoming concealed], or رَاسِخًا [app. as meaning becoming firmly fixed therein]. (TA.) -A2- [طَفَا is made trans. by means of بِ: see an ex. voce أَرْسَبَ.]

اطفى
4 اطفى ذ He kept continually, or constantly, to the eating of fish found floating upon the water. (TA.)

طُفْىٌ
طُفْىٌ ذ : see طُفْيَةٌ.

طَفْوَةٌ
طَفْوَةٌ ذ , (K,) thus it should app. be accord. to the K, but in copies of the M, ↓ طُفْوَةٌ, with damm, (TA,) A thin, or slender, plant. (K.)

طُفْوَةٌ
طُفْوَةٌ ذ : see what next precedes: ― -b2- and see also the paragraph next following.

طُفْيَةٌ
طُفْيَةٌ ذ The leaf of the مُقْل [or Theban palm]; (S, Mgh, Msb, K;) and so ↓ طُفْوَةٌ: (As, TA:) pl. ↓ طُفْىٌ (S, * TA) or [rather this is a coll. gen. n., and the pl. properly so termed is] طُفًى, (Msb,) which is [also] pl. of طُفْوَةٌ. (As, TA.) [Accord. to Forskهl (Flora ئgypt. Arab., p. cxxvi.), the Theban palm itself, which he terms “ borassus flabelliformis, ” is called طفى, as well as دوم.] ― -b2- And [hence] الطُّفْيَةُ, (K,) or ذُو الطُّفْيَتَيْنِ, (S, Mgh, Msb, TA,) is the name of (assumed tropical:) A serpent (S, Mgh, Msb, K) of a foul, or malignant, sort, (K,) having upon its back two lines, or stripes, (S, Mgh, Msb, K,) which are black, (S, Mgh, Msb,) resembling two leaves such as are termed طُفْيَتَانِ: (S, Mgh, Msb, K:) and sometimes it is termed طُفْيَةٌ, meaning ذَاتُ طُفْيَةٍ: and الطُّفَى is used as the pl., meaning ذَوَاتُ الطُّفَى. (S.)

طُفَاوَةٌ
طُفَاوَةٌ ذ The floating froth or scum (K, TA) and grease (TA) of the cooking-pot. (K, TA.) ― -b2- And A halo around the sun, (S, K,) and also around the moon [like هَالَةٌ]: (K:) the former accord. to Fr, and the latter accord. to AHلt. (TA.) ― -b3- And one says, أَصَبْنَا طُفَاوَةً مِنَ الرَّبِيعِ meaning شَيْئًا مِنْهُ [i. e. We obtained somewhat of the herbage, or perhaps of the rain, of the season called رَبِيع]. (S, TA.)

سَمَكٌ طَافٍ
سَمَكٌ طَافٍ ذ Fish floating upon the surface of the water, having died therein. (Mgh, Msb, TA.) ― -b2- [Hence,] فَرَسٌ طَافٍ (assumed tropical:) A horse elevating his head. (TA.) ― -b3- كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ [As though his eye were a floating grape], in a trad. respecting Ed-Dejjلl, is expl. by Th as meaning his eye's being prominent and conspicuous. (TA.)

##### Türkçe

طفو ve **طفى**

**طَفَا فَوْقَ المَآءِ**
1 **طَفَا فَوْقَ المَآءِ** ذ , (S, Mgh, Msb, K,) muzâri‘i **يَطْفُو**, (S, Mgh, Msb,) mastarı **طُفُوٌّ** (S, Mgh, Msb, K) ve **طَفْوٌ**, (S, Msb, K,) O (bir şey, S, Mgh, Msb) suyun üzerinde yüzdü, (S, Mgh, Msb, K,) ve batmadı. (S, Msb.) ― -b2- [Bundan dolayı,] şöyle denir: **الظُّعُنُ تَطْفُو وَتَرْسُبُ فِى السَّرَابِ** (farzedilen mecaz:) [Kadınların deve-hevdeçleri serap içinde, sanki yüzer gibi görünür ve sanki batar gibi kaybolur]. (TA.) ― -b3- Ve **طَفَتِ الخُوصَةُ فَوْقَ الشَّجَرِ** (mecaz:) [Hurma yaprağı, yahut Tebâ hurmasının yaprağı, vb.,] ağaçların üstünde göründü. (K, TA.) ― -b4- Ve **طَفَا**, bir boğa hakkında, (K,) yahut bir yaban boğası hakkında, (TA,) (mecaz:) tepelere (K, TA) ve kumlara çıktı. (TA. [CK’de, **على الاَكَمِ** yanlışlıkla **عَلَا الأَكَمَ** yerine konmuştur.]) ― -b5- Ve **طَفَوْتُ فَوْقَهُ** (farzedilen mecaz:) onun üzerine sıçradım. (TA.) Şu söz:
**عَبْدٌ اـِذَا مَا رَسَبَ القَوْمُ طَفَا**
IAar tarafından, anlamı şu olmak üzere açıklanır: [Bir köle] ki, insanlar ağırbaşlı olunca, cehaleti sebebiyle sıçrar. (TA.) ― -b6- Ve **طَفَا المَآءُ** [**طَغَا** için bir yanlış yazım değildir] (farzedilen mecaz:) su yükseldi, yahut yüksek oldu. (TA **طُوفَانٌ** maddesinde, bk.) ― -b7- Ve **طَفَا**, bir ceylan hakkında, (farzedilen mecaz:) şiddetle koştu. (K.) Ceylan hakkında şöyle denir: **مَرَّ يَطْفُو**, anlamı (mecaz:) yere hafifçe yahut çevikçe basarak, ve şiddetle koşarak, geçti, yahut boyunca geçti, yahut uzaklaştı. (S, TA.) ― -b8- Ve, bir adam hakkında, (K, TA,) [yüzen balığa] benzetme yoluyla, (TA,) (mecaz:) öldü. (K, TA.) ― -b9- Ve (farzedilen mecaz:) o (yani bir adam) bir işe girdi: (K, TA:) [yahut,] “**Nawلdir**”e göre, şöyle denir: **طَفَا فِى الأَرْضِ**; yere girdi; ya **وَاغِلًا** [görünüşe göre delip giren ve gizlenen anlamında], yahut **رَاسِخًا** [görünüşe göre orada sağlamca yerleşen anlamında]. (TA.) -A2- [**طَفَا**, **بِ** vasıtasıyla müteaddî yapılır: bir örnek için **أَرْسَبَ** maddesine bak.]

**اطفى**
4 **اطفى** ذ Suyun üzerinde yüzer halde bulunan balığı yemeye sürekli, yahut devamlı, bağlı kaldı. (TA.)

**طُفْىٌ**
**طُفْىٌ** ذ : **طُفْيَةٌ**’ye bak.

**طَفْوَةٌ**
**طَفْوَةٌ** ذ , (K,) K’ye göre görünüşe göre böyle olmalıdır; fakat M nüshalarında, aşağıdaki **طُفْوَةٌ**, ötre ile, (TA,) İnce, yahut narin, bir bitki. (K.)

**طُفْوَةٌ**
**طُفْوَةٌ** ذ : bir önce gelen şeye bak: ― -b2- ve ayrıca hemen sonraki paragrafı da gör.

**طُفْيَةٌ**
**طُفْيَةٌ** ذ **مُقْل**’ün [yahut Tebâ hurmasının] yaprağıdır; (S, Mgh, Msb, K;) ve aynı şekilde aşağıdaki **طُفْوَةٌ**: (As, TA:) çoğulu aşağıdaki **طُفْىٌ** (S, * TA) yahut [daha doğrusu bu, cem‘-i cins ismidir; ve gerçek anlamda çoğul] **طُفًى**’dır, (Msb,) ki bu, [aynı zamanda] **طُفْوَةٌ**’nün çoğuludur. (As, TA.) [Forskهl’e göre (Flora ئgypt. Arab., s. cxxvi.), kendisinin “borassus flabelliformis” diye adlandırdığı Tebâ hurmasının kendisi **طفى** diye de adlandırılır; **دوم** gibi.] ― -b2- Ve [bundan dolayı] **الطُّفْيَةُ**, (K,) yahut **ذُو الطُّفْيَتَيْنِ**, (S, Mgh, Msb, TA,) (farzedilen mecaz:) kötü, yahut habis, bir türden, (K,) sırtında iki çizgi yahut şerit bulunan, (S, Mgh, Msb, K,) ki bunlar siyahdır, (S, Mgh, Msb,) **طُفْيَتَانِ** diye adlandırılan yapraklardan iki yaprağa benzeyen, (S, Mgh, Msb, K:) bir yılanın adıdır. (S, Mgh, Msb, K.) Ve bazen ona **طُفْيَةٌ** denir; anlamı **ذَاتُ طُفْيَةٍ**’dir: ve **الطُّفَى**, çoğul olarak kullanılır; anlamı **ذَوَاتُ الطُّفَى**’dır. (S.)

**طُفَاوَةٌ**
**طُفَاوَةٌ** ذ Tencerenin yüzen köpüğü yahut kaymağı (K, TA) ve yağıdır. (TA) (K, TA.) ― -b2- Ve güneşin etrafındaki bir hale, (S, K,) ve ayrıca ayın etrafındaki [**هَالَةٌ** gibi] bir hale: (K:) birincisi Fr’ye göre, ikincisi AHلt’ye göre. (TA.) ― -b3- Ve şöyle denir: **أَصَبْنَا طُفَاوَةً مِنَ الرَّبِيعِ**; anlamı **شَيْئًا مِنْهُ**’dur [yani: **رَبِيع** denilen mevsimin otundan, yahut belki yağmurundan, bir şey elde ettik]. (S, TA.)

**سَمَكٌ طَافٍ**
**سَمَكٌ طَافٍ** ذ Suyun yüzeyi üzerinde yüzen, orada ölmüş olan balık. (Mgh, Msb, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **فَرَسٌ طَافٍ** (farzedilen mecaz:) başını yükselten bir at. (TA.) ― -b3- **كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ** [Sanki gözü yüzen bir üzüm tanesi gibidir], Ed-Dejjلl hakkında bir hadiste; Th tarafından, gözünün çıkık ve belirgin olması anlamında açıklanır. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

طَفَا
طَفَا U ( n. ac. طَفْو 1 ,  طُفُوّ [ 27 ] ),
a.  Floated.

b.  Ran, bounded ( gazelle ).

c.  [ Fī ], Undertook, engaged, embarked in.

d.  Appeared ( above, on ).

طَفْوَة
طَفْوَة [ 1t ],
a.  Slender plant.

طُفْيَة
طُفْيَة [ 3tI ] , ( pl. طُفًى [ 9 ] ),
a.  Venomous serpent

b.  Leaf of the Theban palm.

طَافٍ
طَافٍ [ 21 ],
a.  Floating.

طُفَاوَة
طُفَاوَة [ 24t ],
a.  Halo.

b.  Froth, scum.

##### Türkçe

طَفَا
طَفَا U ( mast. inf. **طَفْو** 1, **طُفُوّ** [ 27 ] ),
a. Yüzdü.

b. Koştu, sıçradı (ceylan).

c. [ **فِي** ], Üstlendi, girişti, başladı.

d. Göründü (üstte, üzerinde).

طَفْوَة
طَفْوَة [ 1t ],
a. İnce bitki.

طُفْيَة
طُفْيَة [ 3tI ], ( çoğ. **طُفًى** [ 9 ] ),
a. Zehirli yılan.

b. Teb (Theban) hurmasının yaprağı.

طَافٍ
طَافٍ [ 21 ],
a. Yüzen.

طُفَاوَة
طُفَاوَة [ 24t ],
a. Hale.

b. Köpük, kaymak.
