# طف (ط-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الطاء والفاء
طف ، فط : ( مستعملة ) .
فط : أهمله الليث .
وروى أبو العباس عن ابن الأعرابيّ أنه قال : فَطْفَط الرجلُ : إذا لم يُفهَم كلامُه . قال : والأَفَطّ : الأفْطَس .
طف : قال الليث : الطَّفُّ : طَفُّ الفُراتِ ، وهو الشاطىء .
قال : والطُّفاف : ما فَوْقَ المِكْيال . والتَّطفِيف : أن يؤخذ أَعْلاَه ولا يُتم كَيْلَه ، فهو طَفّاف . وإناء طَفّاف .
ويقال : هذا طَفُّ المِكْيال وَطِفافُه : إذا قارب ملأه ولما يمتلىء ، ولهذا قيل للذي يُسيء الكيلَ ولا يُوفِّيه : مطفِّف ، يعني إنه إنما يبلغ الطِّفاف .
ابن السكيت عن أبي عبيدة : يقال : طَفاف المَكّوك وطِفافُه ، مثل جَمام المَكّوكِ وجِمامه ، في مثل باب فَعالٍ وفِعال .
أبو عُبيد عن الكسائيّ : إناءٌ طَفّافُ وهو الذي يبلغ الكَيلُ طفافَه . وجَمّان بلَغَ جِمامه ، وقد أطفَفْته وأجْمَمتُه .
وقال أبو زيد : في الإناء طِفافَه وطَفَفه .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ : طِفاف المَكوكِ وطَفافه .
وقال أبو إسحاق في قول الله جلّ وعزّ : ( ) ( المطففين : 1 ) قال : المطفِّفون : الذين يَنقُصون المكيالَ والميزان ، وإنما قيل للفاعل مُطَفِّف لأنّه لا يكاد يَسرِق في المِكيال والمِيزان إلاّ الشيءَ الخفيَّ الطفيفَ ، وإنما أُخِذ من طَفّ الشيءِ وهو جانِبُه ، وقد فسّره بقوله تعالى : ( يَسْتَوْفُونَ وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ ) ( المطففين : 3 ) ، أي : يَنقُصون .
أبو عُبَيد عن أبي زيد : خُذ ما أطَفَّ لك ، أي : ما أَشرَف لك .
وقال الكسائيّ : خذْ ما طَفّ لك ، وأَطَفَّ لك ، واستَطَفّ .
قال أبو زيد : ومِثلُه خُذْ ما دَقَّ لك واستَدَقّ ، أي : تهيّأ .
أبو عبيد عن الكسائيّ في باب قَناعة الرجل ببعض حاجته : كان الكسائيُّ يَحكِي عنهم خُذْ ما طَفَّ لك ، ودَعْ ما استَطَفَّ لك ، أي : ارْضَ بما أَمكَنكَ منه .
الليث : أطَفَّ فلانٌ لفلان : إذا طَبَنَ له وأراد خَتْلَه ، وأَنشَد :
أَطَفَّ لها شَثْنُ البَنان جُنَادِفُ
قال : واستَطَفَّ لنا شيءٌ ، أي : بَدَا لنا شيء لنأخذه .
وقال عَلْقمة يصفُ ظَلِيماً :
يَظَلُّ في الْحَنظَل الخطْبانِ يَنقفُه
وما استَطَفَّ من التَّنُّومِ مَحْذُومُ
قال : والطَّفيفُ : الشيءُ الخَسِيس الدُّون . قال : والطَّفْطفة معروفة وجمعها طَفاطِف ؛ وأَنشَد :
وتَارَةً يَنْتهِسُ الطَّفاطِفَا
قال : وبعضُ العَرَب يَجعل كلَّ لَحم مضطرِب طفْطَفة . وقال أبو ذؤيب :
قليلٌ لَحمُها إلاّ بقايا
طَفاطِفِ لَحْمِ مَنْحُوصٍ مَشِيقِ
وفي حديث ابن عمر : أن النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) سَبَّقَ بينَ الخيلِ فطفَّفَ بي الفَرَسُ مسجَد بني زُرَيق . قال أبو عُبيد : يعني أنّ الفرس وَثَب حتّى كاد يُساوِي المسجد ، ومن هذا قيل : إناءٌ طَفّان ، وهو الّذي قَرُب أن يَمتلىءَ ويُساوِي أَعلَى المِكْيال ، ومنه التَّطفيف في الكَيْل .
وفي حديث آخر : ( كلُّكم قريبُ بنو آدمَ طَفُّ الصّاع لصاع ) ، أي : كلُّكم قريبٌ بعضُكم من بعض ، لأنّ طَفَّ الصّاع قريبٌ من ملْئِه ، ( فليس لأحد فضلٌ على أحدٍ إلاّ بالتقوى ) ، ويُصدِّق هذا قولَه : ( المسلمون تتكافَأُ دماؤهم ) . والتّطفيف في المِكْيال : أن يَقرُب الإناءُ من الامتلاء . يقال : هذا طَفُّ المِكْيال وطِفافُه .
أبو زيد : أَطَلَّ على مالِه وأَطَفَّ عليه ، معناه : أنّه اشتَمَل عليه فَذَهب به .
وقال أبو عمرو : هو الطَّفْطَفة والطِّفْطِفة ، والْخَوشُ والصُّقْل والسولا والأفَقَة : كلُّه الخاصرة .
ابن هانىء عن أبي زيد : خذ ما طَفَّ لك وما استَطَفّ ، أي : ما دَنَا وقَرُب .

##### Türkçe

باب **الطاء** و**الفاء**
**طف** ، **فط** : (kullanılan).

**فط** : **الليث** onu ihmal etti.
**أبو العباس**’ın **ابن الأعرابيّ**’den rivayet ettiğine göre o şöyle dedi: **فَطْفَط** adam: sözü anlaşılmadığı zaman. Dedi: ve **الأَفَطّ**: **الأفْطَس**.

**طف** : **الليث** dedi: **الطَّفُّ**: **طَفُّ الفُراتِ**’tır; o, kıyıdır.
Dedi: ve **الطُّفاف**: ölçeğin üstünde olan şeydir. Ve **التَّطفِيف**: üstünü almak ve ölçüsünü tamamlamamaktır; o hâlde o **طَفّاف**tır. Ve **إناء طَفّاف**.
Ve denir: bu, **طَفُّ المِكْيال** ve **طِفافُه**’dur: onu doldurmaya yaklaştığı ve henüz dolmadığı zaman; bundan dolayı ölçmeyi kötü yapan ve onu tam vermeyen kimseye **مطفِّف** denildi; yani o ancak **الطِّفاف**a ulaşır.

**ابن السكيت**’in **أبي عبيدة**’den (rivayeti): denir: **طَفاف المَكّوك** ve **طِفافُه**; **جَمام المَكّوكِ** ve **جِمامه** gibi; **فَعالٍ** ve **فِعال** babı misali.

**أبو عُبيد**’in **الكسائيّ**’den (rivayeti): **إناءٌ طَفّافُ**: o, ölçünün **طفاف**ına ulaştığı (kaptır). Ve **جَمّان**: **جِمامه**’na ulaştı; ve ben onu **أطفَفْته** yaptım ve onu **أجْمَمتُه** yaptım.

**أبو زيد** dedi: kapta onun **طِفافَه**’ı ve onun **طَفَفُه** vardır.

**ثعلب**’ın **ابن الأعرابيّ**’den (rivayeti): **طِفاف المَكوكِ** ve **طَفافه**.

Ve **أبو إسحاق**, Allah’ın (aziz ve celil) sözü hakkında: ( ) (**المطففين**: 1) dedi: **المطفِّفون**: ölçeği ve tartıyı eksiltenlerdir; fiili işleyene **مُطَفِّف** denilmesi ancak şundandır: çünkü o, ölçekte ve tartıda ancak gizli, az olan şeyi çalmaya yaklaşır; ancak **طَفّ الشيءِ**’nden alınmıştır; o, onun yanıdır. Ve onu, Yüce Allah’ın sözüyle açıkladı: ( **يَسْتَوْفُونَ وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ** ) (**المطففين**: 3); yani: eksiltirler.

**أبو عُبَيد**’in **أبي زيد**’den (rivayeti): al, sana **أطَفَّ** olanı; yani: sana yükselip görüneni.

Ve **الكسائيّ** dedi: al, sana **طَفّ** olanı, ve sana **أَطَفَّ** olanı, ve **استَطَفّ**.

**أبو زيد** dedi: ve onun benzeri: al, sana **دَقَّ** olanı ve **استَدَقّ**; yani: hazırlandı.

**أبو عبيد**’in **الكسائيّ**’den, adamın ihtiyacının bir kısmıyla yetinmesi babında (rivayeti): **الكسائيّ** onlardan şunu naklederdi: al, sana **طَفَّ** olanı, ve bırak, sana **استَطَفَّ** olanı; yani: ondan sana mümkün olana razı ol.

**الليث**: **أطَفَّ** falan, falan için: ona karşı yaltaklandı ve onu aldatmak istediği zaman; ve (şu beyti) okudu:
**أَطَفَّ لها شَثْنُ البَنان جُنَادِفُ**
Dedi: ve bize bir şey **استَطَفَّ**; yani: bize, onu almak için bir şey göründü.

Ve **عَلْقمة** bir devekuşunu vasfederek dedi:
**يَظَلُّ في الْحَنظَل الخطْبانِ يَنقفُه
وما استَطَفَّ من التَّنُّومِ مَحْذُومُ**
Dedi: ve **الطَّفيفُ**: aşağı, değersiz şeydir. Dedi: ve **الطَّفْطفة** bilinen (bir şey)dir; çoğulu **طَفاطِف**tir; ve (şu beyti) okudu:
**وتَارَةً يَنْتهِسُ الطَّفاطِفَا**
Dedi: ve Arapların bir kısmı, her titreyen eti **طفْطَفة** yapar. Ve **أبو ذؤيب** dedi:
**قليلٌ لَحمُها إلاّ بقايا
طَفاطِفِ لَحْمِ مَنْحُوصٍ مَشِيقِ**

Ve **ابن عمر** hadîsinde: Peygamber’in (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) atlar arasında yarış yaptırdığı, derken atın beni **فطفَّفَ** ettiği, **مسجَد بني زُرَيق**’e (kadar) (vardığı) (rivayet edilmiştir). **أبو عُبيد** dedi: yani at sıçradı; nihayet mescide neredeyse eşit olacaktı. Ve bundan denildi: **إناءٌ طَفّان**; o, dolmaya yaklaştı ve ölçeğin üstüne eşit oldu (kaptır). Ve ondan, ölçmede **التَّطفيف**.

Ve başka bir hadîste: ( **كلُّكم قريبُ بنو آدمَ طَفُّ الصّاع لصاع** ), yani: hepiniz birbirinize yakınsınız; çünkü **طَفَّ الصّاع** onun dolmasına yakındır; ( **فليس لأحد فضلٌ على أحدٍ إلاّ بالتقوى** ); ve bunu, onun şu sözü doğrular: ( **المسلمون تتكافَأُ دماؤهم** ). Ve ölçekte **التّطفيف**: kabın dolmaya yaklaşmasıdır. Denir: bu, **طَفُّ المِكْيال** ve **طِفافُه**’dur.

**أبو زيد**: malının üzerine **أَطَلَّ** etti ve onun üzerine **أَطَفَّ** etti; manası: onu kuşattı da onunla gitti.

Ve **أبو عمرو** dedi: o, **الطَّفْطَفة** ve **الطِّفْطِفة**’dir; ve **الْخَوشُ** ve **الصُّقْل** ve **السولا** ve **الأفَقَة**: hepsi böğürdür.

**ابن هانىء**’nin **أبي زيد**’den (rivayeti): al, sana **طَفَّ** olanı ve **ما استَطَفّ**; yani: yaklaştı ve yakın oldu.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الطاء في المضاعف والمطابق)
(طع) الطاء والعين ليس بشيء. فأمَّا ما حكاه الخليل، من أن الطَّعطعة حكاية صوت اللاطع فليس بشيء.
(طف) الطاء والفاء يدلُّ على قِلّةِ الشيء. يقال: هذا شيءٌ طفيف. ويقال: إِناءٌ طَفَّانُ، أي ملآن. والتَّطْفِيف: نقص المكيال والميزان. قال بعض أهل العلم: إِنّما سمِّي بذلك لأنَّ الذي ينقصه منه يكون طفيفاً. ويقال لِمَا فوق الإِناء الطَِّفَاف والطُّفافة. فأمَّا قولهم: طفّفت بفلانٍ موضعَ كذا، أي رفعتُهُ إليه وحاذيته([1]). وفي الحديث: "طَفَّفَ بي الفرسُ مسجدَ بني فلان([2])" فإنَّه يريد وثَب حتى كاد يساوي المسجد ـ فهذا على معنى التشبيه بطَفاف الإناء وطَفافته. والقياس واحد.
ومما شذَّ عن الباب قولهم: أطفَّ فلانٌ بفلان، إذا طَبَن له وأراد ختله. ومنه استطفَّ الأمرُ، إِذا أمكنَ وأُكْمِلَ([3])، وهذا من باب الإبدال، وقد ذكر في بابه.
(طل) الطاء واللام يدل على أصولٍ ثلاثة: أحدها غضاضة الشَّيء وغضارَته، والآخَر الإشراف، والثالث: إِبطال الشَّيء.
فالأول الطّلّ: وهو أضعف المطر، إِنّما سمِّي به لأنَّه يحسِّن الأرض. ولذلك تسَمّى امرأة الرَّجل طَلّته.
قال بعضهم: إنَّما سمِّيت بذلك لأنَّها غضّةٌ في عينه [كأنّها] طَلّ. ومن الباب في معنى القلَّة، وهو محمولٌ على الطّلّ، قولهُم: ما بالنّاقة طُلّ، أي ما بها لبن، يراد ولا قليلٌ منه. وضُمَّت الطاء فرقاً بينه وبين المطر.
والباب الآخر: الطّلَل، وهو ما شَخَص من آثار الديار. يقال لِشَخْصِ الرَّجل طَلَلُهُ. ومن ذلك أَطَلَّ على الشَّيء، إذا أَشْرَفَ. وطَلَل السَّفِينة: جِلالها، والجمع أطلال. ويقال: تَطَالَلْت، إِذا مددتَ عنقَكَ تنظُرُ إلى الشيءِ يبعُد عنك. قال:
كَفَى حَزناً أنِّي تطاللت كي أرَى  *** ذُرى عَلَمَيْ دَمْخٍ فما يُريَانِ([4])وأمّا إبطال الشيء فهو إطلال الدِّماء، وهو إبطالها، وذلك إِذا لم يطلب لها. يقال طُلَّ دمه فهو مطلول، وأُطِلّ فهو مُطَلّ، إِذا أُهْدِر.
ومما شذَّ عن هذه الأصول، وما أدري كيف صحّته قولهم: إنَّ الطِّلَّ([5]): الحيَّة. والطَّلاَطِلَة: داءٌ يأخذ في الصُّلْب.
(طم) الطاء والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على تغطيةِ الشَّيءِ للشَّيءِ حتى يسوّيهِ به، الأرض أو غيرها. من ذلك قولهم طمَّ البئر بالتراب: ملأها وسَوَّاها. ثم يحمل على ذلك  فيقال للبحر الطِّمُّ، كأنَّه طَمَّ الماءُ ذلك القرار. ويقولون: "له الطِّمّ والرِّم". فالطِّمّ: البحر، والرِّمّ الثَّرَى. ومن ذلك قولهم: طَمَّ الأمر، إِذا علا وغَلَبَ، ولذلك سُمِّيت القيامة: الطَّامَّة. فأمَّا قولهم: طَمَّ شَعَره، إذا أخذَ منه، ففيه معنى التَّسويَة وإنْ لم يكن فيه التغطية.
ومن الباب: الطِّمْطِم: الرجل الذي لا يُفصح، كأنَّه قد طُمَّ كما تُطَمّ البئر. ومما شذَّ عن هذا الأصل شيءٌ ذكرهُ ابنُ السكّيت، قال: يقال طَمَّ الفرسُ إذا عَلا. وطمَّ الطّائرُ إذا علا الشجرة.
(طن) الطاء والنون أصلٌ يدلُّ على صوت. يقال: طنَّ الذباب طنيناً. ويقولون: ضرب يدَه فأطنّها، كأنَّه يُراد به صوتُ القَطْع.
ومما ليسَ عندي عربياً قولهم للحُزمة من الحطب وغيرِه: طُنّ. ويقولون: طَنَّ، إذا مات، وليس بشيء.
(طه) الطاء والهاء كلمةٌ واحدةٌ. يقال للفرسِ السريع: طَهطاهٌ.
(طأ) الطاء والهمزة، وهو يدلُّ على هَبْط شيءٍ. من ذلك قولهم: طأطأ رأسَه. وهو مأخوذٌ *من الطَّأْطاءِ، وهو منهبطٌ من الأرض. وهو في قول الكُميت([6]).
(طب) الطاء والباء أصلان صحيحان، أحدهما يدلُّ على عِلمٍ بالشيء ومَهارَةٍ فيه. والآخر على امتدادٍ في الشيء واستطالة.
فالأول الطِّبّ، وهو العلم بالشيء. يقال رجلٌ طَبٌّ وطبيب، أي عالم حاذق. قال:
فإنْ تسألوني بالنِّسَاءِ فإنّني  *** بصيرٌ بأدواء النِّساءِ طبيب([7])ويقال فحلٌ طَبٌّ، أي ماهر بالقِرَاع. ويقال للذي يتعهّد موضِعَ خُفِّه أَينَ يَطَأُ به: طَبٌّ أيضاً. ولذلك سمِّيَ السِّحْر طِبّاً؛ يقال مطبوب، أي مسحور. قال:
فإنْ كنت مطبوباً فلا زِلْت هكذا  *** وإِنْ كُنت مسحوراً فلا برأ السِّحرُ
وأمَّا الذي يقال في قولهم: ما ذاك بِطِبِّي، أي بدهري، فليس بشيء، إِنَّما معناهُ ما ذاك بالأمر الذي أَمْهَرُه، ما ذاك بالشيء الذي أقتلُهُ علماً([8])، كما جاء في الحديث: "فما طهوي إذاً([9])". وقد ذكرناه في بابه.
وأمَّا الأصل الآخَر: فالطِّبَّة: الخِرْقَة المستطيلة من الثَّوب، والجميع طِبَب. وطِبَب شُعاع الشَّمْس: الطَّرَائق الممتّدة تُرَى فيها حين تطلُع. والطِّبابة: السَّير بين الخُرْزَتين. والطِّبّة: مستطيل من الأرض دقيقٌ كثير النَّبات.
ومن ذلك قولُهم: تلقَى فلاناً عن طِبَبٍ كثيرةٍ، أي ألوان كثيرة.
(طث) الطاء والثاء ليس بشيء. ويزعمون أنّ الطَّثَّ لُعْبَةٌ بِخشبةٍ تدعى المِطَثَّة.
(طح) الطاء والحاء قريبٌ من الذي قبله على أنّهم يقولون: الطَّحُّ: أن تسحَجَ الشيء بِعَقِبك([10]). ويقال طَحْطَح بهم، إِذا بَدّدهم. وطَحْطَحَهم: غَلَبَهم.
(طخ) الطاء والخاء ليس [له] عندي أصلٌ مطرد ولا منقاس. وقد ذُكِرَ عن الخليل: طَخْطَخَ السَّحابُ: انضمَّ بعضه إلى بعض. والطَّخْطخة: تسوية الشَّيء. وهذا إِنَّما يُحتاج في تصحيحه إلى حُجّة، فأمَّا الحكاية في هذا الباب فيقال إنّ الطّخْطَخَة الضَّحك؛ والحكايات لا تُقاس.
ومما يقرب من هذا في الضَّعف قولهم: إنَّ المتطَخطِخ: الضعيف البصر. وقالوا أيضاً: والطُّخوخ: سوء الخُلُق والشَّراسَة.
(طر) الطاء والراء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حِدّة في الشيء واستطالةٍ وامتدادٍ من ذلك قولهم: طرَّ السِّنَان، إِذا حدّده. وهذا سنان مطرور، أي محدَّد. ومن الباب الرّجل الطَّرير: ذو الهَيْئَة، كأنَّه شيءٌ قد طُرَّ وجُلِيَ وحُدِّدَ. قال:
ويُعجِبك الطّريرُ فتبتليه *** فيُخلِفُ ظنَّك الرجلُ الطّريرُ([11])ومن الباب فَتَىً طارٌّ: ط‍رَّ شاربُهُ. والطُّرَّةُ: كُفّة الثَّوب. ويقال: رمى فأطَرَّ، إِذا أنفَذ. وكلُّ شيء حُسِّن فقد طُرَّ، حتى يقال طَرّ حوضَه([12])، إذا طيّنه. والطُّرَّة من الغيم: الطريقة المستطيلة. والخُطَّة السّوداء على ظهر الحمار طُرَّة. وطُرَّة النهر: شَفيرُه. وطَرَّ النّبتُ، إِذا أنبت؛ وهو مِنْ طَرّ شاربُهُ. قال:
منّا الذي هو ما إنْ طَرَّ شاربُهُ *** والعانسون ومنّا المُرْدُ والشِّيبُ([13])
فأمَّا الطَّرّ الذي في معنى الشَّلّ([14]) والطَّرد، فهو من هذا أيضاً؛ لأنَّ مَنْ طرد شيئاً وشَلّه فقد أَذْلَقه حتى يحتدّ في شَدِّهِ وعَدْوِه. فأمَّا قول الحطيئة:
غَضِبْتُم علينا أن قتلْنا بخالدٍ *** بني مالِكٍ ها إنَّ ذا غَضَبٌ مُطِرّ([15])فقال أبو زيد: الإطرار الإِغراء. وهذا قريبُ القِياسِ من الباب، لأنَّه إِذا أغراه بالشَّيءِ فقد أَذْلَقه وأحدَّه. وقال آخَرون: المُطِرُّ: المدِلّ. والأوّل أحسن وأقيس. ويقال الغضب المطرّ الذي جاء من أطرار الأرض، أي هو غضب لا يُدرى من أين جاء. وهو صحيح؛ لأنَّ أطرار الأرض أطرافها وطرف كلِّ شيءٍ: الحادّ منه.
(طس) الطاء والسين ليس أصلاً. والطَّسُّ لغةٌ في الطَّسْت.
(طش) الطاء والشين أُصَيلٌ يدلُّ على قِلّةٍ في مَطَر، ويجوز أن يُستعار في غيرهِ أصلاً. من ذلك الطّشّ، وهو المطر الضَّعيف. وقال رؤبة:
* ولا نَدَى وَبْلِكَ بالطَّشيشِ([16]) *
والله أعلم بالصواب.
--------------ـــــ
([1])  وكذا في المجمل، وفي اللسان: "دفعته" بالدال.
([2]) في المجمل واللسان: "بني زريق".
([3]) في المجمل: "إذا استقامَ وأمكن".
([4]) لطهمان بن عمرو الكلابي، كما سبق في حواشي (دمخ). وأنشده في اللسان في (طلل).
([5]) يقال أيضاً بفتح الطاء، كما في اللسان (طلل 432).
([6]) في ديوانه (2: 22). وأنشده في اللسان والجمهرة (3: 285) بدون نسبة :
منها اثنتان لما الطأطاء يحجبه *** والأخريان لما يبدو به القبل
 ([7]) البيت لعلقمة الفحل في ديوانه 131 والمفضليات (3: 192).
([8]) في الأصل: "أقله علما".
([9]) انظر ما سيأتي في (طهي). وفي اللسان (طها): "وقيل لأبي هريرة: أأنت سمعت هذا من رسول الله صلى الله عليه وسلم؟ فقال: وما كان طهوي ـ أي ما كان عملي ـ إن لم أحكم ذلك".
([10]) في الأصل: "يعقل"، صوابه في المجمل واللسان.
([11]) البيت من أبيات رويت في الحماسة: (2: 20). منسوبة إلى العباس بن مرداس. وذكر في اللسان (طرر) أن البيت يروى أيضاً للمتلمس.
([12]) في الأصل: "خوصته" ، صوابه في المجمل واللسان.
([13]) البيت لأبي قيس بن رفاعة. اللسان (عنس)، وشرح شواهد المغني 244. وسيأتيýýýýýýý في (عنس).
([14]) في الأصل: "الشك"، تحريف.
([15]) ديوان الحطيئة 49 واللسان (طرر) وإصلاح المنطق 320.
([16]) في اللسان :              * ولا جدا نيلك بالطشيش *.
    وفي الديوان: 78:          * وما جدا غيثك بالطشوشِ *.

ـ

##### Türkçe

(باب **الطاء** في المضاعف والمطابق)
(**طع**) **الطاء** ve **العين** bir şey değildir. Şu hâlde **الخليل**’in hikâye ettiği, **الطَّعطعة**’nın **اللاطع**’ın sesinin hikâyesi olduğuna dair olan şey, bir şey değildir.

(**طف**) **الطاء** ve **الفاء** şeyin azlığına delâlet eder. Denir: bu, **طَفيف** bir şeydir. Ve denir: **إِناءٌ طَفَّانُ**; yani dolu. Ve **التَّطْفِيف**: ölçeğin ve tartının eksiltilmesidir. Bazı ilim ehli dedi: ancak bununla adlandırıldı; çünkü ondan eksilttiği şey, az olur. Ve kabın üstünde olana **الطَِّفَاف** ve **الطُّفافة** denir. Şu hâlde onların: **طفّفت بفلانٍ موضعَ كذا** sözleri; yani onu oraya yükselttim ve ona hizaladım([1]). Ve hadiste: “**طَفَّفَ بي الفرسُ مسجدَ بني فلان**([2])” — şüphesiz o, sıçradı da mescide neredeyse eşit olacaktı, demek ister —; işte bu, kabın **طَفاف**’ına ve **طَفافته**’sine benzetme mânâsı üzerinedir. Ve kıyas birdir.

Ve bâbdan şâz olan şeylerden: onların “**أطفَّ فلانٌ بفلان**” sözleri; ona **طَبَن** ettiğinde ve onu aldatmayı istediğinde. Ve ondan: **استطفَّ الأمرُ**; mümkün olduğunda ve tamamlandığında([3]). Ve bu, ibdâl bâbındandır; kendi bâbında zikredilmiştir.

(**طل**) **الطاء** ve **اللام** üç asla delâlet eder: birincisi şeyin **غضاضة**’sı ve **غضارته**’si; diğeri **الإشراف**; üçüncüsü: şeyin **إِبطال**’ı.

Birincisi: **الطّلّ**; o, yağmurun en zayıfıdır. Ancak onunla adlandırıldı; çünkü yeri güzelleştirir. Bundan dolayı erkeğin karısına **طَلّته** denir.

Bazıları dedi: ancak bununla adlandırıldı; çünkü onun gözünde tazedir; [sanki o] **طَلّ** gibidir. Ve bâbdan, azlık mânâsında olup **الطّلّ** üzerine hamledilen, onların: “**ما بالنّاقة طُلّ**” sözüdür; yani onda süt yoktur; azı da kastedilir. Ve **الطاء** dammelendi; onunla yağmur arasını ayırmak için.

Diğer bâb: **الطّلَل**; o, yurtların izlerinden belirginleşen şeydir. Erkeğin şahsına **طَلَلُهُ** denir. Ve bundan: **أَطَلَّ** على الشيء; bir şeye üstten baktığında. Ve geminin **طَلَل**’i: örtüleridir; çoğulu **أطلال**. Ve denir: **تَطَالَلْت**; boynunu uzattığında, senden uzaklaşan şeye baktığında. Dedi ki:
كَفَى حَزناً أنِّي تطاللت كي أرَى  *** ذُرى عَلَمَيْ دَمْخٍ فما يُريَانِ([4])
Şu hâlde şeyin iptali ise, **إطلال الدِّماء**’dır; o, onların iptalidir; bu, onlar için talepte bulunulmadığında olur. Denir: **طُلَّ دمه**; o hâlde o **مطلول**dur. Ve **أُطِلّ**; o hâlde o **مُطَلّ**dür; heder edildiğinde.

Ve bu asıllardan şâz olan şeylerden — ve ben onun sıhhatini bilmiyorum — onların: şüphesiz **الطِّلَّ**([5]) yılandır, sözleridir. Ve **الطَّلاَطِلَة**: belde tutan bir hastalıktır.

(**طم**) **الطاء** ve **الميم** sahih bir asıldır; şeyin, şeyi örtmesine delâlet eder; ta ki onunla onu eşitlesin; yer veya başkası. Bundan: onların “**طمَّ البئر بالتراب**” sözleri; onu doldurdu ve düzeltti. Sonra bunun üzerine taşınır da denir: denize **الطِّمُّ**; sanki su o çukuru **طَمَّ** etti. Ve derler: “**له الطِّمّ والرِّم**”. Şu hâlde **الطِّمّ**: denizdir; **الرِّمّ** ise nemli topraktır. Ve bundan: onların “**طَمَّ الأمر**” sözleri; yükseldiğinde ve galip geldiğinde. Bundan dolayı kıyamete **الطَّامَّة** adı verildi. Şu hâlde onların “**طَمَّ شَعَره**” sözleri; ondan aldığında; onda, örtme olmasa da, düzleme mânâsı vardır.

Ve bâbdan: **الطِّمْطِم**; açık konuşmayan adamdır; sanki o, kuyu örtüldüğü gibi **طُمَّ** edilmiştir. Ve bu asıldan şâz olan şeylerden, **ابنُ السكّيت**’in zikrettiği bir şey: dedi ki: denir: **طَمَّ الفرسُ**; yükseldiğinde. Ve **طمَّ الطّائرُ**; ağaca yükseldiğinde.

(**طن**) **الطاء** ve **النون** bir asıldır; sese delâlet eder. Denir: **طنَّ الذباب طنيناً**. Ve derler: elini vurdu da onu **أطنّها** etti; sanki bununla kesmenin sesi kastedilir.

Ve bence Arapça olmayan şeylerden: odun ve başkasından olan demete **طُنّ** demeleri. Ve derler: **طَنَّ**; öldüğünde; bir şey değildir.

(**طه**) **الطاء** ve **الهاء** tek bir kelimedir. Hızlı ata **طَهطاهٌ** denir.

(**طأ**) **الطاء** ve **الهمزة**; o, bir şeyin alçalmasına delâlet eder. Bundan: onların “**طأطأ رأسَه**” sözleri. Ve o, **الطَّأْطاءِ**’dan alınmıştır; o, yerden bir alçaklıktır. Ve o, **الكُميت**’in([6]) sözündedir.

(**طب**) **الطاء** ve **الباء** iki sahih asıldır: birisi şey hakkında bilgiye ve onda maharete delâlet eder. Diğeri, şeyde uzamaya ve uzamışlığa.

Birincisi: **الطِّبّ**; o, şeyin ilmidir. Denir: **رجلٌ طَبٌّ** ve **طبيب**; yani bilen, usta. Dedi ki:
فإنْ تسألوني بالنِّسَاءِ فإنّني  *** بصيرٌ بأدواء النِّساءِ طبيب([7])
Ve denir: **فحلٌ طَبٌّ**; yani vuruşmada mahir. Ve ayağının bastığı yeri nerede bastığını gözeten kimseye de **طَبٌّ** denir. Bundan dolayı sihre **طِبّ** adı verildi; denir: **مطبوب**; yani büyülenmiş. Dedi ki:
فإنْ كنت مطبوباً فلا زِلْت هكذا  *** وإِنْ كُنت مسحوراً فلا برأ السِّحرُ
Şu hâlde onların “**ما ذاك بِطِبِّي**” sözünde söylenen; yani “benim dehrimle”, bir şey değildir; ancak mânâsı: o, benim maharet kazandığım iş değildir; o, benim onu ilimle kuşattığım şey değildir([8]); hadiste geldiği gibi: “**فما طهوي إذاً**([9])”. Onu kendi bâbında zikrettik.

Şu hâlde diğer asıl: **الطِّبَّة**; elbiseden uzunlamasına bez parçasıdır; hepsi **طِبَب**. Ve güneş ışığının **طِبَب**’i: doğduğunda içinde görülen uzamış çizgilerdir. Ve **الطِّبابة**: iki boncuk arasındaki yürüyüştür. Ve **الطِّبّة**: yerden uzunlamasına, ince, bitkisi çok olan yerdir.

Ve bundan onların sözü: **تلقَى فلاناً عن طِبَبٍ كثيرةٍ**; yani birçok türden.

(**طث**) **الطاء** ve **الثاء** bir şey değildir. Ve zannederler ki **الطَّثَّ**, **المِطَثَّة** denilen bir sopayla bir oyundur.

(**طح**) **الطاء** ve **الحاء**, bir öncekiye yakındır; şu var ki onlar derler: **الطَّحُّ**: şeyi topuğunla kazımandır([10]). Ve denir: **طَحْطَح** بهم; onları dağıttığında. Ve **طَحْطَحَهم**: onları yendi.

(**طخ**) **الطاء** ve **الخاء** için bende düzenli ve kıyaslı bir asıl yoktur. Ve **الخليل**’den zikredilmiştir: **طَخْطَخَ السَّحابُ**; bir kısmı bir kısmına katıldığında. Ve **الطَّخْطخة**: şeyin düzlenmesidir. Bu, ancak onun tashihi için bir hüccete muhtaçtır. Şu hâlde bu bâbda hikâye olarak denir ki **الطّخْطَخَة** gülmektir; hikâyeler kıyas edilmez.

Ve bunun zayıflıkta yakını olan şeylerden: onların, şüphesiz **المتطَخطِخ**’in zayıf görüşlü olduğu sözleridir. Ve ayrıca dediler: **الطُّخوخ**: kötü huy ve sertliktir.

(**طر**) **الطاء** ve **الراء** sahih bir asıldır; şeyde keskinliğe ve uzamaya ve yayılmaya delâlet eder. Bundan: onların “**طرَّ السِّنَان**” sözleri; onu sivrilttiğinde. Ve bu, **سنان مطرور**dur; yani sivriltilmiş. Ve bâbdan: **الرّجل الطَّرير**; görünüş sahibi; sanki o, **طُرَّ** edilmiş, parlatılmış ve sivriltilmiş bir şeydir. Dedi ki:
ويُعجِبك الطّريرُ فتبتليه *** فيُخلِفُ ظنَّك الرجلُ الطّريرُ([11])
Ve bâbdan: **فَتَىً طارٌّ**; bıyığı **ط‍رَّ** etti. Ve **الطُّرَّةُ**: elbisenin eteği. Ve denir: **رمى فأطَرَّ**; delip geçirdiğinde. Ve güzelleştirilen her şey **طُرَّ** edilmiştir; hatta denir: **طَرّ حوضَه**([12]); onu çamurla sıvadığında. Ve buluttan **الطُّرَّة**: uzunlamasına çizgidir. Ve eşeğin sırtındaki siyah çizgi **طُرَّة**’dir. Ve nehrin **طُرَّة**’si: kıyısıdır. Ve **طَرَّ النّبتُ**; bitirdiğinde; o, bıyığının **طَرّ** edilmesindendir. Dedi ki:
منّا الذي هو ما إنْ طَرَّ شاربُهُ *** والعانسون ومنّا المُرْدُ والشِّيبُ([13])

Şu hâlde **الطَّرّ** ki **الشَّلّ**([14]) ve **الطَّرد** mânâsındadır; o da bundandır; çünkü bir şeyi kovan ve onu **شَلّ** eden, onu çekip uzatmıştır; ta ki onun çekişinde ve koşuşunda keskinleşsin. Şu hâlde **الحطيئة**’nin sözü:
غَضِبْتُم علينا أن قتلْنا بخالدٍ *** بني مالِكٍ ها إنَّ ذا غَضَبٌ مُطِرّ([15])
Bunun üzerine **أبو زيد** dedi: **الإطرار** kışkırtmadır. Ve bu, bâbdan kıyasa yakındır; çünkü onu bir şeye kışkırttığında, onu çekip uzatmış ve keskinleştirmiş olursun. Ve başkaları dedi: **المُطِرُّ**: nazlanan. Birincisi daha güzeldir ve daha kıyaslıdır. Ve denir: **الغضب المطرّ**; yerin **أطرار**’ından gelen öfke; yani nereden geldiği bilinmeyen bir öfkedir. Ve bu doğrudur; çünkü yerin **أطرار**’ı onun uçlarıdır; her şeyin ucu: onun keskin olanıdır.

(**طس**) **الطاء** ve **السين** asıl değildir. Ve **الطَّسُّ**, **الطَّسْت**’te bir lehçedir.

(**طش**) **الطاء** ve **الشين** küçük bir asıldır; yağmurda azlığa delâlet eder; ve aslî olarak başkasında da ödünç alınması câizdir. Bundan: **الطّشّ**; o, zayıf yağmurdur. Ve **رؤبة** dedi:
* ولا نَدَى وَبْلِكَ بالطَّشيشِ([16]) *
Ve Allah, doğruyu daha iyi bilendir.

--------------ـــــ
([1]) Ve böylece **المجمل**’de; **اللسان**’da: “**دفعته**” **الدال** ile.
([2]) **المجمل** ve **اللسان**’da: “**بني زريق**”.
([3]) **المجمل**’de: “**إذا استقامَ وأمكن**”.
([4]) **طهمان بن عمرو الكلابي**’nindir; daha önce (دمخ) haşiyelerinde geçtiği üzere. Ve **اللسان**’da (طلل) içinde onu şâhid getirdi.
([5]) **الطاء**’ın fethasıyla da söylenir; **اللسان** (طلل 432)’de olduğu gibi.
([6]) Divanında (2: 22). Ve **اللسان** ve **الجمهرة** (3: 285)’te nisbet olmaksızın onu şâhid getirdi:
منها اثنتان لما الطأطاء يحجبه *** والأخريان لما يبدو به القبل
([7]) Beyit **علقمة الفحل**’indir; divanında 131 ve **المفضليات** (3: 192).
([8]) Asılda: “**أقله علما**”.
([9]) (طهي)’de gelecek olana bak. Ve **اللسان** (طها)’da: “Ve **أبي هريرة**’ye denildi: Bunu Allah’ın Resulünden, Allah ona salât ve selâm etsin, sen mi işittin? O dedi: **وما كان طهوي** — yani benim işim ne olurdu — eğer bunu sağlam yapmamış olsaydım.”
([10]) Asılda: “**يعقل**”; doğrusu **المجمل** ve **اللسان**’dadır.
([11]) Beyit, **الحماسة**’de (2: 20) rivayet edilen beyitlerdendir. **العباس بن مرداس**’a nisbet edilmiştir. Ve **اللسان** (طرر)’de, beyitin **المتلمس**’e de rivayet edildiği zikredildi.
([12]) Asılda: “**خوصته**”; doğrusu **المجمل** ve **اللسان**’dadır.
([13]) Beyit **أبي قيس بن رفاعة**’nindir. **اللسان** (عنس) ve **شرح شواهد المغني** 244. Ve (عنس)’te gelecek.
([14]) Asılda: “**الشك**”; tahrif.
([15]) **ديوان الحطيئة** 49 ve **اللسان** (طرر) ve **إصلاح المنطق** 320.
([16]) **اللسان**’da: * ولا جدا نيلك بالطشيش *. Ve divanda: 78: * وما جدا غيثك بالطشوشِ *.

ـ

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- الطفيف: الشيء النزر، ومنه: الطفافة: لما لا يعتد به، وطفف الكيل: قلل نصيب المكيل له في إيفائه واستيفائه. قال تعالى: ﴿ويل للمطففين﴾ [المطففين/1].

##### Türkçe

- **الطَّفِيف**: az şey; ondan: **الطَّفَافَة**: itibar edilmeyen şeye; ve **طَفَّفَ الكَيْل**: onu tam vermesinde ve tam almasına karşılık (ölçülen) için ölçülenin payını azalttı. Yüce Allah dedi ki: ﴿**ويل للمطففين**﴾ [المطففين/1].

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%81/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طَفَّ
1 طَفَّ ذ , (As, O, K,) [aor., app., طَفِ٣َ ,] inf. n. طَفٌّ, (TK, [or, accord. to Freytag طُفُوفٌ, which see in what follows,]) It (a thing) was, or became, near. (As, O, K.) You say, أَخَذْتُ مِنْ مَتَاعِى مَا خَفَّ وَطَفَّ i. e. [I took, of my goods,] what [was light, and] was near to me. (As, O.) And طَفَّ الشَّىْءُ مِنَ الشَّىْءِ The thing was, or became, near to the thing. (O, K. *) And خُذْ مَا طَفَّ لَكَ, and لَكَ ↓ اسْتَطَفَّ, (S, Meyd, O, K,) and لَكَ ↓ أَطَفَّ, (Meyd, O, TA,) Take thou what has risen to thee, and become within thy power or reach, (S, O, K, TA,) and become attainable [to thee], or prepared [for thee], (AZ, Meyd, TA,) and become near to thee: (K, TA:) or what has risen to view, and has appeared, [to thee,] to be taken: (TA:) [for] طَفَّ, inf. n. طُفُوفٌ, signifies it rose [app. so as to become visible]: and it was, or became, little in quantity: the saying is a prov., relating to a man's being content with a part of that which he wants: (Meyd:) and in like manner one says, خُذْ مَا دَفَّ لَكَ, and اسْتَدَفَّ: (AZ, Meyd, TA:) and Ks mentions, in relation to a man's being content with a part of that which he wants, the saying, خُذْ مَا طَفَّ لَكَ وَدَعْ لَكَ ↓ مَا اسْتَطَفَّ [app. meaning, if the saying be correctly thus related, Take what is within thy power, or reach, and leave what has risen to thy view so as to invite approach]; i. e. be content with what is within thy power. (TA.) ― -b2- طَفَّتِ الشَّمْسُ: ― -b3- and طَفَّ said of a bird: see 2. ― -b4- مَرَّيَطفُّ [app. يَطِفٌّ] He passed by hastening, or going quickly. (O.) -A2- طَفَّ النَّاقَةَ, (O, K,) aor. طَفُ٣َ , (O, TA,) inf. n. طَفٌّ, (TA,) He (a man, O) bound the legs of the she-camel, (O, K,) all of them. (O.) ― -b2- طَفَّهُ He (a man, O) raised it (i. e. a thing, O) with his leg or foot, or with his arm or hand. (O, K.) And طَفَّ بِفُلَانٍ مَوْضِعَ كَذَا He raised such a one to such a place; and made him to be on a level with it. (TA.) ― -b3- And طَفَّ الحَائِطَ, inf. n. طَفٌّ, He mounted upon the wall. (TA.)

طفّف
2 طفّف ذ He made defective, or deficient. (TA.) You say, طفّف, (K,) or طفّف المِكْيَالَ, and المِيزَانَ, (Msb,) inf. n. تَطْفِيفٌ, (S, O, Msb,) He gave short measure, and short weight; (Msb;) he made the contents of the measure to be defective, (S, O, Msb, K,) and in like manner, of the balance; (Msb;) not filling the former to its uppermost parts: (S, TA:) i. e. he did thus, cheating his companion in measure or in weight. (TA.) [Hence,] طفّف عَلَى عِيَالِهِ (tropical:) He scanted his household, stinted them, or was niggardly or parsimonious towards them, in expenditure. (TA.) And طفّف عَلَى الرَّجُلِ (assumed tropical:) He gave to the man less than he had taken from him. (TA.) And طفّف الاـِنَآءَ He took what was upon [or above] the vessel [i. e. its طُفَاف, or طُفَافَة]. (TA. [See also 4, last sentence.]) ― -b2- Also He made full, or complete. (TA.) [Thus it has two contr. significations.] -A2- طفّفت الشَّمْسُ (tropical:) The sun drew near to setting: (TA:) [but this may be a mistranscription for ↓ طَفَّت, mentioned by Golius in this sense on the authority of Z: or each may be correct: that the latter is correct, and that ↓ طَفَافٌ or ↓ طِفَافٌ is its inf. n., seems to be indicated by the fact that SM adds immediately after the explanation of the former phrase,] أَتَانَا عِنْدَ طفافِ الشَّمْسِ means (tropical:) [He came to us] at the sun's drawing near to setting. (TA.) ― -b2- طفّف, said of a bird, [or ↓ طَفَّ, mentioned by Freytag from Hamaker's Specim. catal. p. 49, 1. 4, of the Arabic text, or both may be correct,] The bird expanded his wings: (O, K:) so says Ibn-'Abbلd. (O.) ― -b3- And طفّف بِهِ الفَرَسُ (tropical:) The horse leaped with him. (Ibn-'Abbلd, O, K. [Golius has omitted this; and has assigned to طفّف, followed by ب with the person who is the object, as on the authority of the S and K, the signification of ادنا (properly أَدْنَى), meaning “ prope admovit, ” a signification belonging to أَطَفَّ, but not assigned to either of these verbs in the S nor in the K.]) طَفَّفَ بِىَ الفَرَسُ مَسْجِدَ بَنِى زُرَيْقٍ, in a saying of Ibn-'Omar respecting a horse-race, means (tropical:) The horse leaped with me (S, O, TA) so that he passed beyond the mosque of the Sons of Zureyk. (O, TA.)

خُذْ مَاأَطَفَّ لَكَ
4 خُذْ مَاأَطَفَّ لَكَ ذ : see 1. ― -b2- And اطفّ لَهُ He had knowledge of it, i. e. an affair; (Lth, O, K;) and of him, i. e. a person. (O.) ― -b3- And He desired to deceive him: (O, K:) or he had knowledge of him, and desired to deceive him. (O.) ― -b4- And اطفّ عَلَيْهِ i. q. أَشْرَفَ (O, K) i. e. أَشْرَفَ عَلَيْهِ [meaning He looked upon it, looked upon it from above, looked down upon it, got a view of it, saw it, or got knowledge of it]; namely, a thing; as also أَطَلَّ عَلَيْهِ. (O.) ― -b5- And, (AZ, O, K, TA,) as also أَطَلَّ عَلَيْهِ, (AZ, TA,) He got possession of it, (AZ, O, K, TA,) and took it away, or went away with it; (AZ, O, TA;) namely, the property of another person. (AZ, TA.) ― -b6- اطفّ عَلَيْهِ بِحَجَرٍ He reached, or hit, him, or it, (تَنَاوَلَهُ,) with a stone. (Ibn-'Abbلd, O, K.) ― -b7- اطفّت النَّاقَةُ The she-camel cast, (Ibn- 'Abbلd, O,) or brought forth, (K,) her young one in an imperfect state. (Ibn-'Abbلd, O, K.) -A2- اطفّه He put it, or brought it, near: 'Adee Ibn-Zeyd says,
[using the verb in this sense,]
أَطَفَّ لِأَنْفِهِ المُوسَى قَصِيرٌ
[Kaseer put the razor near to his nose]: (Ham p. 436:) or this means Kaseer put the razor near to his nose and cut it off. (TA.) ― -b2- And i. q. مَكَّنَهُ. (TA.) [You say, مَكَّنَهُ مِنَ الشَّىْءِ, and app., in like manner, اطفّهُ مِنَ الشَّىْءِ, i. e. He made him to have power over the thing; or to have the thing within his power or reach; and so, perhaps, اطفّهُ لِلشَّىْءَ.] ― -b3- And اطفّ لَهُ السَّيْفَ He held forth the sword towards him, and struck him with it. (TA.) ― -b4- And اطفّ الكَيْلَ He made the contents of the measure to reach to its uppermost parts: (S, K:) or, as some say, he took what was upon [or above] the measure. (TA. [See also طَفَّفَ الاـِنَآءَ.])

استطفّ
10 استطفّ ذ , said of a camel's hump, It rose, or became high. (TA.) ― -b2- And استطفّت حَاجَتُهُ The thing that he wanted became prepared, and easy of attainment. (TA.) See also 1, in two places.

طَفْطَفَ
R. Q. 1 طَفْطَفَ ذ He (a man, TA) became lax [or weak] (Ibn-'Abbلd, O, K) in the hands of his adversary (Ibn-'Abbلd, O) or in the hand of his adversary. (K.)

طَفٌّ
طَفٌّ ذ The side (O, K) of a thing: (O:) [like دَفٌّ:] and the bank, or shore, (O, K,) of a great river or a sea; (O;) as also ↓ طَفْطَافٌ: (O, K:) accord. to Lth, of the Euphrates: (O:) or, as some say, the elevated part of the side of the Euphrates. (TA.) And الطَّفُّ is applied to The part of the land of the Arabs that overlooks the cultivated region of El-'Irلk: (IDrd, O, K:) said by As to be so called because it is near to the cultivated region: (O:) or it is a place in the district of El-Koofeh. (S, O, K. *) ― -b2- And The exterior court or yard of a house. (TA.) ― -b3- See also طَفَاف, in two places. -A2- And see طَفَّافٌ.

طَفَفٌ
طَفَفٌ ذ : see طَفَاف.

طَفَفَةٌ
طَفَفَةٌ ذ : see طُفَافَةٌ.

طَفَافُ المَكُّوكِ
طَفَافُ المَكُّوكِ ذ (S, O, Msb, * K) and الاـِنَآءِ, (K,) and ↓ طِفَافُهُ, (S, Mgh, * O, Msb, K,) and ↓ طَفُّهُ, and ↓ طَفَفَهُ, (S, Mgh, * O, K,) The quantity sufficing for the filling (S, O, Msb, K) of the [measure called] مكّوك (S, O, K) and of the vessel (K) to its uppermost parts: (S, O, Msb, K:) or what remains in it after the wiping off of the head thereof: (M, K: [the measure being generally in the form of a truncated cone, much smaller at the top than at the base, the quantity rising above the top is not much:]) or the جِمَام or جَمَام or جُمَام (accord. to different copies of the K [generally meaning the quantity that rises above the top after the filling]) thereof: or the quantity sufficing for the filling thereof: (K:) or the quantity nearly sufficing for the filling thereof: (TA: [and the like explanation is given of the third word in the S &c., as will be shown by what follows:]) or the quantity that falls short of the filling thereof. (Mgh. [See also طُفَافَةٌ.]) It is said in a trad. (S, Mgh, O) of the Prophet, (Mgh, O,) كُلُّكُمْ بَنُو آدَمَ الصَّاعِ ↓ طَفَّ, (S, O,) or طَفُّ الصَّاعِ, (so in my copy of the Mgh,) All of you, sons of Adam, are like the quantity nearly sufficing for the filling of the صاع; (S, * Mgh, O;) i. e. ye are all nearly alike; so says Az: (Mgh:) meaning, all of you, in being related to one father, are in one predicament in respect of defectiveness, like the thing measured that falls short of filling the measure: (IAth, Mgh, O:) the Prophet then proceeded to inform them that there is no excellence of one above another except by piety. (O.) -A2- طَفَافٌ signifies also The blackness of night; (O, K;) and so ↓ طِفَافٌ. (K.) ― -b2- See also 2.

طُفَافٌ
طُفَافٌ ذ : see طُفَافَةٌ, in two places.

طِفَافٌ
طِفَافٌ ذ : see طَفَاف, in two places: ― -b2- and see 2.

طَفِيفٌ
طَفِيفٌ ذ Little in quantity: (S, O, Msb, K:) and incomplete: (IDrd, O, K:) applied to a thing in this sense, (IDrd, O,) and in the former sense. (TA.) [See تِفْلٌ.] ― -b2- Also Low, base, vile, mean, paltry, or contemptible. (TA.)

طُفَافَةٌ
طُفَافَةٌ ذ The quantity that is above the measure; (S, O, Msb, K;) as also ↓ طُفَافٌ (S) or ↓ طَفَفَةٌ: (O, K:) or the quantity that falls short of filling the vessel, (IDrd, O, K,) of beverage or wine, &c. (IDrd, O. [See also طَفَاف.]) And Somewhat, little in quantity, remaining in a vessel. (TA.) ― -b2- And طُفَافَةُ الاـِنَآءِ and ↓ طُفَافُهُ The uppermost part of the vessel. (K.)

طَفَّافٌ
طَفَّافٌ ذ (O, K) and ↓ طَفٌّ (K) and خَفٌّ and دَفٌّ, as epithets applied to a horse, are alike (O, K) in meaning (K) [app. signifying Light, brisk, or quick: (see طَفَّفَ بِهِ الفَرَسُ:) in the TK, and hence by Freytag, expl. as meaning thus, but as an epithet applied to a man].

اـِنَآءٌ طَفَّانُ
اـِنَآءٌ طَفَّانُ ذ [in the CK طَفّانٌ] A vessel in which the measuring [or thing measured] has reached its uppermost parts: (S, O, K:) [or] a full vessel. (IAar, TA.)

الطَّافَّةُ
الطَّافَّةُ ذ What is between mountains and plains. (Ibn-'Abbلd, O, K.) ― -b2- And طَافَّةُ البُسْتَانِ What surrounds the garden: (Ibn-'Abbلd, O, K:) pl. طَوَافُّ. (Ibn-'Abbلd, O.)

طَفْطَفَةٌ
طَفْطَفَةٌ ذ (S, O, K) and طِفْطِفَةٌ, (O, K,) the latter mentioned on the authority of AZ, (O,) The خَاصِرَة [or flank]: (S, O, K:) or any quivering flesh: (Az, O, K: [see شِدْقٌ:]) or the flaccid flesh of the soft parts of the belly; (O, K;) thus the former word is expl. by IDrd: (O:) or the extremities of the side, adjoining the ribs: (K:) and said to mean the soft part of the liver; the pl. being used by Dhu-r-Rummeh in relation to the liver: (L, TA:) the pl. is طَفَاطِفُ. (O, K.)

طَفْطَافٌ
طَفْطَافٌ ذ The extremities of trees: (S, O, K:) or the soft, or tender, and succulent, of plants, or herbage: or, accord. to El-Mufaddal, the leaves of the branches. (TA.) ― -b2- See also طَفٌّ.

مُطَفِّفٌ
مُطَفِّفٌ ذ One who gives short measure, and short weight, (Zj, Msb, TA,) thus cheating his companion; but this epithet is not applied unrestrictedly except in the case of exorbitant deficiency: [or] accord. to Aboo-Is-hلk [i. e. Zj], the مطفّف is thus called because he seldom or never steals from the measure or balance save what is paltry, i. e. طَفِيف; for it is from طَفُّ الشَّىْءِ, meaning “ the side of the thing: ” the pl. occurs in the Kur lxxxiii. 1. (TA.)

##### Türkçe

**طَفَّ**
1 **طَفَّ** ذ , (As, O, K,) [muzâri‘, görünüşe göre, **طَفِ٣َ** ,] mastar ismi **طَفٌّ**, (TK, [yahut Freytag’a göre **طُفُوفٌ**, ki aşağıda gelecektir,]) O (bir şey) yakın oldu, yahut yakınlaştı. (As, O, K.) Şöyle dersin: **أَخَذْتُ مِنْ مَتَاعِى مَا خَفَّ وَطَفَّ** yani [eşyamdan aldım] bana yakın olanı [ve hafif olanı]. (As, O.) Ve **طَفَّ الشَّىْءُ مِنَ الشَّىْءِ**: Şey, şeye yakın oldu yahut yakınlaştı. (O, K. *) Ve **خُذْ مَا طَفَّ لَكَ**, ve **اسْتَطَفَّ** ↓ **لَكَ**, (S, Meyd, O, K,) ve **أَطَفَّ** ↓ **لَكَ**, (Meyd, O, TA,) Sana yükselip (ortaya çıkıp) kudretin yahut erişimin içine giren şeyi al; (S, O, K, TA,) ve sana elde edilebilir olanı, yahut [senin için] hazırlanmış olanı; (AZ, Meyd, TA,) ve sana yakın olanı: (K, TA:) yahut görünüşe yükselip beliren, [sana] alınmak üzere görünen şeyi: (TA:) çünkü **طَفَّ**, mastar ismi **طُفُوفٌ**, “yükseldi” (görünür olacak şekilde) mânâsına gelir: ve miktarca az oldu: bu söz, bir darb-ı meseldir; kişinin istediğinin bir kısmıyla yetinmesine dairdir: (Meyd:) ve bunun gibi şöyle de denir: **خُذْ مَا دَفَّ لَكَ**, ve **اسْتَدَفَّ**: (AZ, Meyd, TA:) ve Ks, kişinin istediğinin bir kısmıyla yetinmesine dair olarak şu sözü zikreder: **خُذْ مَا طَفَّ لَكَ وَدَعْ مَا اسْتَطَفَّ** ↓ **لَكَ** [görünüşe göre, eğer söz böyle doğru rivayet edilmişse, “kudretin yahut erişimin içinde olanı al, yaklaşmayı davet edecek şekilde görüşüne yükseleni bırak” mânâsındadır]; yani kudretin içinde olanla yetin. (TA.) ― -b2- **طَفَّتِ الشَّمْسُ**: ― -b3- ve kuş hakkında söylenen **طَفَّ**: 2’ye bak. ― -b4- **مَرَّيَطفُّ** [görünüşe göre **يَطِفٌّ**] O, acele ederek yahut hızlı giderek geçti. (O.) -A2- **طَفَّ النَّاقَةَ**, (O, K,) muzâri‘i **طَفُ٣َ** , (O, TA,) mastar ismi **طَفٌّ**, (TA,) O (bir adam, O) dişi devenin ayaklarını bağladı, (O, K,) hepsini. (O.) ― -b2- **طَفَّهُ**: O (bir adam, O) onu (yani bir şeyi, O) bacağıyla yahut ayağıyla, yahut koluyla yahut eliyle kaldırdı. (O, K.) Ve **طَفَّ بِفُلَانٍ مَوْضِعَ كَذَا**: O, falanı şu yere yükseltti; ve onu onunla aynı seviyede kıldı. (TA.) ― -b3- Ve **طَفَّ الحَائِطَ**, mastar ismi **طَفٌّ**, O, duvarın üzerine çıktı. (TA.)

**طفّف**
2 **طفّف** ذ O, eksik kıldı yahut noksanlaştırdı. (TA.) Şöyle dersin, **طفّف**, (K,) yahut **طفّف المِكْيَالَ**, ve **المِيزَانَ**, (Msb,) mastar ismi **تَطْفِيفٌ**, (S, O, Msb,) O, eksik ölçü verdi ve eksik tarttı; (Msb;) ölçeğin içindekini eksik kıldı, (S, O, Msb, K,) ve bunun gibi terazinin [tartısınınkini]; (Msb;) birincisini en üst kısımlarına kadar doldurmayarak: (S, TA:) yani bunu, ölçüde yahut tartıda arkadaşını aldatarak yaptı. (TA.) [Bundan dolayı,] **طفّف عَلَى عِيَالِهِ** (mecaz:) O, ev halkını kıstı, onlara cimrilik etti, yahut harcamada onlara karşı pinti yahut tutumlu davrandı. (TA.) Ve **طفّف عَلَى الرَّجُلِ** (farazî mecaz:) O, adamdan aldığı şeyden daha azını adama verdi. (TA.) Ve **طفّف الاـِنَآءَ**: O, kabın üzerinde [yahut üstünde] olanı aldı [yani onun **طُفَاف**’ını yahut **طُفَافَة**’sini]. (TA. [4’ün son cümlesine de bak.]) ― -b2- Ayrıca: O, tam yaptı yahut tamam kıldı. (TA.) [Böylece iki zıt mânâsı vardır.] -A2- **طفّفت الشَّمْسُ** (mecaz:) Güneş batmaya yaklaştı: (TA:) [fakat bu, Z’nin rivayetiyle Golius’un bu mânâda zikrettiği **طَفَّت** ↓ için bir yazım hatası olabilir: yahut her biri doğru olabilir: ikincisinin doğru olduğu ve **طَفَافٌ** ↓ yahut **طِفَافٌ** ↓’ın onun mastarı olduğu, SM’nin birinci ibarenin açıklamasından hemen sonra şunu eklemesiyle anlaşılır gibi görünür:] **أَتَانَا عِنْدَ طفافِ الشَّمْسِ** şu mânâya gelir (mecaz:) [Bize geldi] güneşin batmaya yaklaşması vaktinde. (TA.) ― -b2- Kuş hakkında söylenen **طفّف**, [yahut Freytag’ın Hamaker’in Specim. catal. s. 49, sat. 4’te Arapça metinden naklettiği **طَفَّ** ↓, yahut ikisi de doğru olabilir,] Kuş kanatlarını açtı: (O, K:) İbn-‘Abbâd böyle der. (O.) ― -b3- Ve **طفّف بِهِ الفَرَسُ** (mecaz:) At onunla sıçradı. (İbn-‘Abbâd, O, K. [Golius bunu düşürmüştür; ve S ve K’nin otoritesine dayanarak, mef‘ûl olan kişiyle birlikte ب ile gelen **طفّف**’a, “yaklaştırdı” mânâsındaki **ادنا** (aslında **أَدْنَى**) anlamını vermiştir; bu anlam **أَطَفَّ**’a aittir; fakat S’de de K’de de bu iki fiilden hiçbirine nispet edilmemiştir.]) At yarışına dair İbn-‘Ömer’in bir sözünde **طَفَّفَ بِىَ الفَرَسُ مَسْجِدَ بَنِى زُرَيْقٍ** şu mânâya gelir (mecaz:) At benimle sıçradı (S, O, TA) öyle ki Zureyk oğullarının mescidini geçti. (O, TA.)

**خُذْ مَاأَطَفَّ لَكَ**
4 **خُذْ مَاأَطَفَّ لَكَ** ذ : 1’e bak. ― -b2- Ve **اطفّ لَهُ**: O, onu bildi; yani bir işi; (Lth, O, K;) ve onu bildi; yani bir kişiyi. (O.) ― -b3- Ve O, onu aldatmayı istedi: (O, K:) yahut onu bildi ve onu aldatmayı istedi. (O.) ― -b4- Ve **اطفّ عَلَيْهِ**: **أَشْرَفَ** ile aynı (O, K) yani **أَشْرَفَ عَلَيْهِ** [mânâsı: ona baktı, yukarıdan baktı, aşağıya baktı, onu gördü, yahut onu bildi]; yani bir şey; bunun gibi **أَطَلَّ عَلَيْهِ** de. (O.) ― -b5- Ve, (AZ, O, K, TA,) bunun gibi **أَطَلَّ عَلَيْهِ** de, (AZ, TA,) O, ona sahip oldu, (AZ, O, K, TA,) ve onu alıp götürdü, yahut onunla gitti; (AZ, O, TA;) yani başka birinin malını. (AZ, TA.) ― -b6- **اطفّ عَلَيْهِ بِحَجَرٍ**: O, bir taşla ona yahut ona (şeye) ulaştı yahut vurdu, (**تَنَاوَلَهُ**). (İbn-‘Abbâd, O, K.) ― -b7- **اطفّت النَّاقَةُ**: Dişi deve, (İbn-‘Abbâd, O,) yavrusunu eksik bir halde attı, yahut doğurdu. (K,) (İbn-‘Abbâd, O, K.) -A2- **اطفّه**: O, onu yakına koydu yahut yaklaştırdı: ‘Adî İbn-Zeyd şöyle der,
[fiili bu mânâda kullanarak,]
**أَطَفَّ لِأَنْفِهِ المُوسَى قَصِيرٌ**
[Kaseer usturayı burnuna yaklaştırdı]: (Ham s. 436:) yahut bunun mânâsı: Kaseer usturayı burnuna yaklaştırdı ve onu kesti. (TA.) ― -b2- Ve **مَكَّنَهُ** ile aynı. (TA.) [Şöyle dersin: **مَكَّنَهُ مِنَ الشَّىْءِ**, ve görünüşe göre bunun gibi, **اطفّهُ مِنَ الشَّىْءِ**, yani O, onu şey üzerinde kudret sahibi kıldı; yahut şeyi onun kudreti yahut erişimi içine koydu; ve böylece, belki, **اطفّهُ لِلشَّىْءَ**.] ― -b3- Ve **اطفّ لَهُ السَّيْفَ**: O, kılıcı ona doğru uzattı ve onunla ona vurdu. (TA.) ― -b4- Ve **اطفّ الكَيْلَ**: O, ölçeğin içindekini en üst kısımlarına kadar ulaştırdı: (S, K:) yahut bazılarına göre, ölçeğin üzerinde [yahut üstünde] olanı aldı. (TA. [**طَفَّفَ الاـِنَآءَ**’a da bak.])

**استطفّ**
10 **استطفّ** ذ , devenin hörgücü hakkında söylenir: O, yükseldi yahut yüksek oldu. (TA.) ― -b2- Ve **استطفّت حَاجَتُهُ**: Onun istediği şey hazır oldu ve elde edilmesi kolay oldu. (TA.) 1’e de bak, iki yerde.

**طَفْطَفَ**
R. Q. 1 **طَفْطَفَ** ذ O (bir adam, TA) gevşek [yahut zayıf] oldu (İbn-‘Abbâd, O, K) düşmanının ellerinde (İbn-‘Abbâd, O) yahut düşmanının elinde. (K.)

**طَفٌّ**
**طَفٌّ** ذ Bir şeyin yanı (O, K): (O:) [**دَفٌّ** gibi:] ve büyük bir nehrin yahut bir denizin kıyısı yahut sahili; (O, K,) (O;) bunun gibi ↓ **طَفْطَافٌ** da: (O, K:) Lth’ye göre Fırat’ın [kıyısı]: (O:) yahut bazılarına göre Fırat’ın yanının yüksek kısmı. (TA.) Ve **الطَّفُّ**, Arapların ülkesinden Irak’ın ekili bölgesine bakan kısma söylenir: (IDrd, O, K:) As, bunun böyle adlandırıldığını, ekili bölgeye yakın olduğu için, söyler: (O:) yahut Kûfe yöresinde bir yerdir. (S, O, K. *) ― -b2- Ve bir evin dış avlusu yahut bahçesi. (TA.) ― -b3- **طَفَاف**’a da bak, iki yerde. -A2- Ve **طَفَّافٌ**’a da bak.

**طَفَفٌ**
**طَفَفٌ** ذ : **طَفَاف**’a bak.

**طَفَفَةٌ**
**طَفَفَةٌ** ذ : **طُفَافَةٌ**’a bak.

**طَفَافُ المَكُّوكِ**
**طَفَافُ المَكُّوكِ** ذ (S, O, Msb, * K) ve **الاـِنَآءِ**, (K,) ve ↓ **طِفَافُهُ**, (S, Mgh, * O, Msb, K,) ve ↓ **طَفُّهُ**, ve ↓ **طَفَفَهُ**, (S, Mgh, * O, K,) [**مكّوك** denilen] ölçeğin (S, O, K) ve kabın (K) içini en üst kısımlarına kadar doldurmaya yetecek miktar: (S, O, Msb, K:) yahut başının silinmesinden sonra içinde kalan şey: (M, K: [ölçek genellikle kesik koni biçiminde olup üstte tabana göre çok daha küçük olduğundan, üstten taşan miktar çok değildir:]) yahut onun **جِمَام**’ı veya **جَمَام**’ı veya **جُمَام**’ı (K’nın farklı nüshalarına göre [genellikle doldurmadan sonra üstten yükselen miktar mânâsında])dır: yahut onu doldurmaya yetecek miktardır: (K:) yahut onu doldurmaya neredeyse yetecek miktardır: (TA: [ve benzeri açıklama S vb.’deki üçüncü kelime için de verilmiştir; aşağıda gösterilecektir:]) yahut onu doldurmaktan eksik kalan miktardır. (Mgh. [**طُفَافَةٌ**’a da bak.]) Peygamber hakkında bir hadiste (S, Mgh, O) şöyle denilmiştir, (Mgh, O,) **كُلُّكُمْ بَنُو آدَمَ طَفَّ** ↓ **الصَّاعِ**, (S, O,) yahut **طَفُّ الصَّاعِ**, (Mgh nüshamda böyle,) “Hepiniz, Âdem oğulları, **صاع**’ı doldurmaya neredeyse yetecek miktar gibisiniz;” (S, * Mgh, O;) yani hepiniz neredeyse eşitsiniz; Az böyle der: (Mgh:) mânâsı: hepiniz, bir babaya nispet edilmede, eksiklik bakımından tek bir durumdasınız; tıpkı ölçülen şeyin ölçeği doldurmaktan eksik kalması gibi: (IAth, Mgh, O:) sonra Peygamber onlara, birinin diğerine üstünlüğünün ancak takvâ ile olduğunu bildirdi. (O.) -A2- **طَفَافٌ** ayrıca gecenin karalığı mânâsına gelir; (O, K;) ve bunun gibi ↓ **طِفَافٌ** da. (K.) ― -b2- 2’ye de bak.

**طُفَافٌ**
**طُفَافٌ** ذ : **طُفَافَةٌ**’a bak, iki yerde.

**طِفَافٌ**
**طِفَافٌ** ذ : **طَفَاف**’a bak, iki yerde: ― -b2- ve 2’ye de bak.

**طَفِيفٌ**
**طَفِيفٌ** ذ Miktarca az: (S, O, Msb, K:) ve eksik: (IDrd, O, K:) bu mânâda bir şeye sıfat olur, (IDrd, O,) ve önceki mânâda da. (TA.) [**تِفْلٌ**’e bak.] ― -b2- Ayrıca: alçak, bayağı, rezil, değersiz, yahut hakir. (TA.)

**طُفَافَةٌ**
**طُفَافَةٌ** ذ Ölçeğin üstünde olan miktar; (S, O, Msb, K;) bunun gibi ↓ **طُفَافٌ** (S) yahut ↓ **طَفَفَةٌ**: (O, K:) yahut içecek yahut şarap vb. kabını doldurmaktan eksik kalan miktar. (IDrd, O. [**طَفَاف**’a da bak.]) Ve bir kapta kalan, biraz, miktarca az şey. (TA.) ― -b2- Ve **طُفَافَةُ الاـِنَآءِ** ve ↓ **طُفَافُهُ**: Kabın en üst kısmı. (K.)

**طَفَّافٌ**
**طَفَّافٌ** ذ (O, K) ve ↓ **طَفٌّ** (K) ve **خَفٌّ** ve **دَفٌّ**, ata sıfat olarak, mânâca birbirine denktir (O, K) (K) [görünüşe göre “hafif, çevik, yahut hızlı” mânâsında: (**طَفَّفَ بِهِ الفَرَسُ**’a bak:) TK’da ve buradan Freytag’da böyle açıklanmıştır; fakat insan için sıfat olarak da].

**اـِنَآءٌ طَفَّانُ**
**اـِنَآءٌ طَفَّانُ** ذ [CK’da **طَفّانٌ**] Ölçülen [yahut ölçü] en üst kısımlarına ulaşmış olan bir kap: (S, O, K:) [yahut] dolu bir kap. (IAar, TA.)

**الطَّافَّةُ**
**الطَّافَّةُ** ذ Dağlar ile düzlükler arasında olan şey. (İbn-‘Abbâd, O, K.) ― -b2- Ve **طَافَّةُ البُسْتَانِ**: Bahçeyi kuşatan şey: (İbn-‘Abbâd, O, K:) çoğulu **طَوَافُّ**. (İbn-‘Abbâd, O.)

**طَفْطَفَةٌ**
**طَفْطَفَةٌ** ذ (S, O, K) ve **طِفْطِفَةٌ**, (O, K,) ikincisi AZ’nin otoritesine dayanarak zikredilmiştir, (O,) **خَاصِرَة** [yani böğür]: (S, O, K:) yahut titreyen her et: (Az, O, K: [**شِدْقٌ**’a bak:]) yahut karnın yumuşak kısımlarının gevşek eti; (O, K;) birinci kelimeyi IDrd böyle açıklar: (O:) yahut kaburgalara bitişik yanın uçları: (K:) ve karaciğerin yumuşak kısmı mânâsına geldiği de söylenir; çoğul, Dhu-r-Rummeh tarafından karaciğer hakkında kullanılmıştır: (L, TA:) çoğulu **طَفَاطِفُ**’tur. (O, K.)

**طَفْطَافٌ**
**طَفْطَافٌ** ذ Ağaçların uçları: (S, O, K:) yahut bitkilerin yahut otların yumuşak, nazik ve sulu olanı: yahut El-Mufaddal’a göre dalların yaprakları. (TA.) ― -b2- **طَفٌّ**’a da bak.

**مُطَفِّفٌ**
**مُطَفِّفٌ** ذ Eksik ölçü veren ve eksik tartan kimse, (Zj, Msb, TA,) böylece arkadaşını aldatan; fakat bu sıfat, aşırı eksiklik hâli dışında mutlak olarak kullanılmaz: [yahut] Aboo-Is-hâk’a göre [yani Zj], **مطفّف** böyle adlandırılmıştır; çünkü o, ölçekten yahut teraziden, değersiz olan şeyden, yani **طَفِيف**’ten başka, nadiren yahut hiç çalmaz; zira bu, **طَفُّ الشَّىْءِ**’dendir; mânâsı “şeyin yanı”dır: çoğulu Kur’ân’da (lxxxiii. 1) gelmiştir. (TA.)
