# طلسم (ط-ل-س-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ط - ل - س - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: طَلْسَم

## Sözlükler (5)

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

#### Madde başı: طَلْسَم

(باب ما جاء من كلام العرب على أكثر من ثلاثة أحرف أوّله طاء)‏
من ذلك (الطَّلَنْفح)، وهو السَّمِين. وهذا إنِّما هو تهويلٌ وتقبيحٌ، والزائد فيه اللام والنون، وهو من طفح، إذا امتلأَ. ومنه السَّكران الطَّافح، وقد مرَّ.‏
ومن ذلك (الطُّحْلب)(1)، معروف. والباء فيه زائدة، وإنّما هو من طَحَل، وهو من اللَّون. وقد ذكرناه.‏
ومن ذلك (طَحْمَر)، إذا وَثَب، والحاء زائدة، وإِنَّما هو طمر.‏
ومن ذلك (طَرْمَحَ) البناء: أطاله. ومنه اسم الطِّرِمّاح. والأصل فيه الطَّرَح، وهو البعيدُ والطَّوِيل، وقد فسرناه.‏
ومن ذلك (طَرْفََشَتْ) عينُه: أظلَمَتْ. والشّين زائدة، وأصله من طُرِفَت: أصابها طَرَفُ شيءٍ فاغرورقَتْ، وعند ذلك تُظْلِمُ، وقد مرَّ.‏
ومن ذلك (الطلخف(2)): الشديد. واللام زائدة، وهو الطَّخَف، وهو الشِّدَّة(3).‏
ومن ذلك (الطُّلْخُوم)، وهو الماء الآجِن(4). والميم زائدة، وإنما هو من الطّلْخ، وقد ذكرناه.‏
ومن ذلك الشَّباب (المُطْرَهِمّ(5)). وهذا مما زيدت فيه الراء، وأصله مُطَهَّمٌ، وقد مضى.‏
ومن ذلك قولهم: ما في السماء (طَحْرَبة(6))، أي سحابة، والباء زائدة، كأنَّه شيءٌ يَطْحَر المطرَ طَحْراً ، أي يدفعُه ويرمِي به.‏
ومن ذلك الرَّغِيف (الطَّملَّس): الجافّ، وهي منحوتةٌ من كلمتين: طَلَسَ وطَمَسَ، وكلاهما يدلُّ على ملاسةٍ في الشيء.‏
ومما وُضِعَ ولا يكاد يكون له قياس: (الطَّفَنَّش): الواسع صُدورِ القَدَمين.‏
و(طَرسَم) الرَّجُّل: أطرق.‏
و(الطِّرْفِسَانُ): الرَّملة العظيمة.‏
(والطّثْرَج) فيما يقال: النَّمْل(7). قال:‏
* أَثْرٌ كآثارِ فِراخ الطَّثْرَجِ(8) *‏
و(طَلْسَم) الرَّجُلُ: كرَّه وجهَه.‏
ويقولون: (الطِّلْخام): الفِيل(9).‏
و(اطْرَخَمَّ): تَعَظَّمَ.‏
ويقولون: (الطُّمْرُوس): الكذَّاب. و(الطُّرْمُوس) خُبز المَلَّة؛ و(الطِّرْمِساء): الظلمة. ويجوز أن تكون هذه الكلمة مما زيدت فيه الرَّاء، كأنَّها من طَمَس.‏
ويقولون: (طَرْبَلَ) الرَّجُل، إذا مدَّ ذُيولَه.‏
وكلُّ الذي ذكرناه مما لا قياس له، وكأنَّ النّفس شاكّة في صحّته(10)، وإن كنّا سمعناه. والله أعلم بالصواب.‏
(تم كتاب الطاء)‏
---------------------
(1) بضم الطاء مع ضم اللام وفتحها، ويقال أيضاً، كزبرج، وهو الخضرة تعلو الماء المزمن.‏
(2) يقال بكسر الطاء مع فتح اللام خفيفة أو مشددة، ويقال بفتح الطاء واللام أيضاً.‏
(3) لم يذكر ابن فارس ولا غيره من أصحاب المعجمات هذا المعنى في مادة (طخف).‏
(4) والطلخوم أيضاً، العظيم الخلق.‏
(5) قال ابن أحمر:‏
أرجى شباباً مطرهما وصحة *** وكيف رجاء المرء ما ليس لاقيا‏
(6) يقال بفتح الطاء والراء، وكسرهما وضمهما.‏
(7) في الأصل: "فيما يقال له الرمل"، صوابه من المجمل واللسان.‏
(8) لمنظور بن مرثد الأسدي، وكلمة "فراخ"، من المجمل واللسان. وقبله في اللسان:‏  *والبيض في متونها كالمدرج*.‏
(9) قيده في اللسان بأنه الفيل الأنثى، وكذا في القاموس.‏
(10) في الأصل: "وكأن النفس شاكلة في صحته".‏

كتاب الظاء:
ـ

##### Türkçe

(**باب ما جاء من كلام العرب على أكثر من ثلاثة أحرف أوّله طاء**)‏
Bunlardandır: (**الطَّلَنْفح**), o, şişmandır. Bu ancak bir büyütme ve çirkinleştirmedir; onda زائد olan **اللام** ve **النون**’dur; o, **طفح**’tandır; dolduğunda. Ondandır: sarhoş **الطَّافح**; ve geçmiştir.‏
Bunlardandır: (**الطُّحْلب**)(1), bilinen. Ondaki **الباء** zâiddir; ancak o, **طَحَل**’dandır; ve o, renktendir. Onu zikretmiştik.‏
Bunlardandır: (**طَحْمَر**), sıçradığında; ve **الحاء** zâiddir; ancak o, **طمر**’dendir.‏
Bunlardandır: (**طَرْمَحَ**) bina: onu uzattı. Ondan **الطِّرِمّاح** ismi. Aslı onda **الطَّرَح**’tır; ve o, uzak ve uzun olandır; ve onu açıklamıştık.‏
Bunlardandır: (**طَرْفََشَتْ**) gözü: karardı. Ve **الشّين** zâiddir; ve aslı **طُرِفَت**’tendir: ona bir şeyin kenarı isabet etti de yaşardı; ve o sırada kararır; ve geçmiştir.‏
Bunlardandır: (**الطلخف**(2)): şiddetli. Ve **اللام** zâiddir; ve o, **الطَّخَف**’tır; ve o, **الشِّدَّة**(3)’dir.‏
Bunlardandır: (**الطُّلْخُوم**), ve o, ekşimiş sudur(4). Ve **الميم** zâiddir; ancak o, **الطّلْخ**’tandır; ve onu zikretmiştik.‏
Bunlardandır: gençlik (**المُطْرَهِمّ**(5)). Ve bu, içinde **الراء**’ın artırıldığı şeylerdendir; ve aslı **مُطَهَّمٌ**’dur; ve geçmiştir.‏
Bunlardandır onların sözü: gökte (**طَحْرَبة**(6)) yoktur; yani bulut; ve **الباء** zâiddir; sanki o, yağmuru **طَحْراً** ile **يَطْحَر** eden bir şeydir; yani onu iter ve onunla fırlatır.‏
Bunlardandır: çörek (**الطَّملَّس**): kuru. Ve o, iki kelimeden yontulmuştur: **طَلَسَ** ve **طَمَسَ**; ve ikisi de şeyde bir pürüzsüzlüğe delâlet eder.‏
Ve konulmuş olup neredeyse onun için bir kıyas bulunmayanlardandır: (**الطَّفَنَّش**): iki ayağın göğüsleri geniş olan.‏
Ve (**طَرسَم**) adam: başını eğdi.‏
Ve (**الطِّرْفِسَانُ**): büyük kum tepesidir.‏
Ve (**الطّثْرَج**) denildiğine göre: karınca(7). Dedi ki:‏
* أَثْرٌ كآثارِ فِراخ **الطَّثْرَجِ**(8) *‏
Ve (**طَلْسَم**) adam: yüzünü çirkinleştirdi.‏
Ve derler: (**الطِّلْخام**): fil(9).‏
Ve (**اطْرَخَمَّ**): büyüklendi.‏
Ve derler: (**الطُّمْرُوس**): yalancı. Ve (**الطُّرْمُوس**) **خُبز المَلَّة**’dir; ve (**الطِّرْمِساء**): karanlıktır. Ve bu kelimenin, içinde **الراء**’ın artırıldığı şeylerden olması câizdir; sanki o, **طَمَس**’tandır.‏
Ve derler: (**طَرْبَلَ**) adam, eteklerini uzattığında.‏
Ve zikrettiğimizin hepsi, kıyası olmayan şeylerdendir; ve sanki nefis onun sıhhatinde şüphe edicidir(10); her ne kadar onu işitmiş olsak da. Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.‏
(**تم كتاب الطاء**)‏
---------------------
(1) **الطاء**’ın dammesiyle, **اللام**’ın dammesiyle ve fethasıyla; ve ayrıca, **زبرج** gibi de denir; ve o, durgun suyun üzerine çıkan yeşilliktir.‏
(2) **الطاء**’ın kesresiyle, **اللام**’ın fethasıyla hafif veya şeddeli olarak söylenir; ve **الطاء** ve **اللام**’ın fethasıyla da söylenir.‏
(3) İbn Fâris ve mu‘cem sahiplerinden başkası bu mânayı (**طخف**) maddesinde zikretmemiştir.‏
(4) Ve **الطلخوم** da: yaratılışı büyük olan.‏
(5) İbn Ahmer dedi ki:‏
أرجى شباباً مطرهما وصحة *** وكيف رجاء المرء ما ليس لاقيا‏
(6) **الطاء** ve **الراء**’ın fethasıyla; ve kesreleriyle ve dammeleriyle söylenir.‏
(7) Asılda: “فيما يقال له الرمل”; doğrusu **المجمل** ve **اللسان**’dandır.‏
(8) Manzûr b. Mersed el-Esedî’nindir; ve “فراخ” kelimesi, **المجمل** ve **اللسان**’dandır. Ve ondan önce **اللسان**’da:‏  *والبيض في متونها كالمدرج*.‏
(9) **اللسان**’da onu, dişi fil olduğuna dair kayıtlamıştır; ve **القاموس**’ta da böyledir.‏
(10) Asılda: “وكأن النفس شاكلة في صحته”.‏

**كتاب الظاء**:
ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

طَلْسَمَ الرجلُ: كَرَّه وجْهَه وقَطَّبَه، وكذلك طَلْمَسَ وطَرْمَسَ.

##### Türkçe

**طَلْسَمَ** adam: yüzünü çirkinleştirdi ve kaşlarını çattı; aynı şekilde **طَلْمَسَ** ve **طَرْمَسَ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | طَلْسَمَ الرَّجلُ : كَرَّهَ وَجْهَه وقَطَّبَه ، | وكذلك : طَرْمَسَ وطَلْمَسَ ، كما في اللِّسان . | | وطَلْسمَ الرَّجلُ : أَطْرقَ ، مثل طَرْسَم ، | نَقَلَه الجَوْهَرِيُّ في ( ط ر س م ) استِطْراداً | وأَهملَه هنا . | | والطِّلَسْمُ ، كَسِبَطْر ، وشَدَّدَ شَيخُنا | اللاَّمَ ، وقال : إنَّه أَعْجَمِيّ ، وعِنْدي أَنَّه |

| عَرَبيّ : اسمٌ للسِّرِّ المَكْتُومِ ، وقد كَثُرَ | استِعْمَالُ الصُّوفِيَّةِ في كَلاَمهم فَيَقُولُون : | سِرٌّ مُطَلْسَمٌ ، وحِجَابٌ مُطَلْسَمٌ ، وذَاتٌ | مُطَلْسَمٌ ، والجَمْعُ : طَلاسِمُ . |

##### Türkçe

| | **طَلْسَمَ** adam: yüzünü çirkinleştirdi ve kaşlarını çattı, | ve yine: **طَرْمَسَ** ve **طَلْمَسَ**, **اللِّسان**’da olduğu gibi. | | Ve **طَلْسمَ** adam: başını eğdi, **طَرْسَم** gibi, | onu **الجَوْهَرِيُّ** (**ط ر س م**)’de istitrâden nakletti | ve onu burada ihmal etti. | | Ve **الطِّلَسْمُ**, **سِبَطْر** gibi; ve şeyhimiz | **اللاَّمَ**’ı şeddeli kıldı ve dedi ki: o Acemcedir; ve benim yanımda o |

| Arapçadır: gizli tutulmuş sır için bir isimdir; ve sûfîlerin | sözlerinde kullanımı çok olmuştur; derler ki: | **سِرٌّ مُطَلْسَمٌ**, ve **حِجَابٌ مُطَلْسَمٌ**, ve **ذَاتٌ** | **مُطَلْسَمٌ**; ve cem‘i: **طَلاسِمُ**. |

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

طَلْسَمَ
Q. 1 طَلْسَمَ ذ He (a man) made his face to be displeasing, or odious; (M, L, TA;) he contracted it; or made it austere, or morose: and so طَرْمَسَ, and طَلْمَسَ, (L, TA,) and طَرْسَمَ. (TA in art. طلمس.) ― -b2- And He (a man) bent down his head; or lowered his eyes, looking towards the ground; or was, or became, silent; syn. أَطْرَقَ: and so طَرْسَمَ. (S in art. طرسم; and TA.) ― -b3- [And, accord. to Golius, He receded, or drew back, from fight; followed by عَنْ: (one of the significations assigned in the K to طَرْسَمَ:) he mentions this as on the authority of J: perhaps he found it in a copy of the S in art. طرمس (in which الطَّرْمَسَةُ is expl. as meaning الاِنْقِبَاضُ and النُّكُوصُ), or in some other art. of that work in which I do not remember to have seen it. -A2- Also He sculptured, engraved, or inscribed, a thing with talismanic devices or characters. And He charmed, or guarded, or preserved, by means of a talisman. See what follows.]

طِلَسْمٌ
طِلَسْمٌ ذ , or, accord. to MF, طِلَّسْمٌ, [also written طَلِسْمٌ, and طِلِسْمٌ, and طِلِّسْمٌ, and طَلْسَمٌ, and طَلْسِمٌ, and طِلْسَمٌ,] said by MF to be a Pers., or foreign, word; [perhaps from a late usage of the Greek τέλεσμα;] but [SM says] in my opinion it is Arabic; a name for A concealed secret; [i. e. a mystery: hence our word talisman: accord. to common modern usage, it signifies mystical devices or characters, astrological or of some other magical kind: and a seal, an image, or some other thing, upon which such devices, or characters, are engraved or inscribed; contrived for the purpose of preserving from enchantment or from a particular accident or from a variety of evils, or to protect a treasure with which it is deposited, or (generally by its being rubbed) to procure the presence and services of a Jinnee, &c.:] pl. طَلَاسِمُ (TA) [and طِلَسْمَاتٌ or طِلَّسْمَاتٌ &c.].

##### Türkçe

طَلْسَمَ
Q. 1 **طَلْسَمَ** ذ O (bir adam) yüzünü hoşnutsuz edici, yahut iğrenç yaptı; (M, L, TA;) onu büzdü; yahut onu sert, yahut asık suratlı yaptı: ve böylesi **طَرْمَسَ** ve **طَلْمَسَ** (L, TA) ve **طَرْسَمَ**. (TA, **طلمس** maddesinde.) ― -b2- Ve O (bir adam) başını eğdi; yahut gözlerini yere doğru bakarak indirdi; yahut sessiz oldu, yahut sessizleşti; eşanlamlısı **أَطْرَقَ**: ve böylesi **طَرْسَمَ**. (S, **طرسم** maddesinde; ve TA.) ― -b3- [Ve, Golius’a göre, O savaşmaktan geri çekildi, yahut geri döndü; **عَنْ** ile gelir: (K’da **طَرْسَمَ**’a verilen anlamlardan biridir:) bunu J’nin otoritesiyle olarak zikreder: belki bunu S’nin **طرمس** maddesindeki bir nüshada buldu (onda **الطَّرْمَسَةُ**, **الاِنْقِبَاضُ** ve **النُّكُوصُ** anlamında açıklanmıştır), yahut o eserin başka bir maddesinde; onda bunu görmüş olduğumu hatırlamıyorum. -A2- Ayrıca O, bir şeyi tılsımsal düzenekler yahut işaretlerle yonttu, kazıdı, yahut yazdı. Ve O, bir tılsım vasıtasıyla büyüledi, yahut korudu, yahut muhafaza etti. Aşağıda gelen şeye bak.]

طِلَسْمٌ
**طِلَسْمٌ** ذ, yahut, MF’ye göre, **طِلَّسْمٌ**, [ayrıca **طَلِسْمٌ**, ve **طِلِسْمٌ**, ve **طِلِّسْمٌ**, ve **طَلْسَمٌ**, ve **طَلْسِمٌ**, ve **طِلْسَمٌ** şeklinde de yazılır,] MF tarafından Farsça, yahut yabancı bir kelime olduğu söylenmiştir; [belki Yunanca τέλεσμα’nın geç bir kullanımından;] fakat [SM der ki] benim kanaatimce o Arapçadır; Gizlenmiş bir sır için bir ad; [yani bir muamma: buradan bizim “talisman” kelimemiz: yaygın modern kullanıma göre, o, gizemli düzenekler yahut işaretler, astrolojik yahut başka bir sihir türünden olanlar; ve üzerinde böyle düzeneklerin yahut işaretlerin kazındığı yahut yazıldığı bir mühür, bir suret, yahut başka bir şey anlamına gelir; büyüden yahut belirli bir kazadan yahut çeşitli kötülüklerden korumak için, yahut kendisiyle birlikte konulduğu bir hazineyi korumak için, yahut (genellikle onun ovulmasıyla) bir cinin hazır bulunmasını ve hizmetlerini elde etmek için, vb. tertip edilmiş:] çoğulu **طَلَاسِمُ** (TA) [ve **طِلَسْمَاتٌ** yahut **طِلَّسْمَاتٌ** vb.].

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

طَلْسَمَ
طَلْسَمَ
a.  Looked down; assumed an austere look.

b.  Traced magic lines.

طَلْسَم
طَلْسَم 51 ,  طِلْسِم 53 ,
a.  see infra.

طِلَسْم
طِلَسْم ,  طِلَّسْم ( pl. طَلَاْسِمُ 47 ),
a.  Talisman, charm.

طُلَاطِلَة
طُلَاطِلَة
a.  Misfortune; incurable sickness; death.

b.  Uvula.

##### Türkçe

**طَلْسَمَ**
**طَلْسَمَ**
a. Aşağı baktı; sert/çetin bir görünüş takındı.

b. Sihir çizgileri çizdi.

**طَلْسَم**
**طَلْسَم** 51 ,  **طِلْسِم** 53 ,
a. Aşağıya bakınız.

**طِلَسْم**
**طِلَسْم** ,  **طِلَّسْم** (çoğ. **طَلَاْسِمُ** 47 ),
a. Tılsım, muska.

**طُلَاطِلَة**
**طُلَاطِلَة**
a. Musibet; tedavi edilemez hastalık; ölüm.

b. Küçük dil.
